Агилов Павел Сергеевич
| Ҫын пирки | |
| Агилов Павел Сергеевич | |
| Çуралнă вăхăт | 1930 ҫулхи нарӑсӑн 10-мӗшӗ (96 ҫулта) |
|---|---|
| Çуралнă вырăн | |
| Гражданлăх | |
Агилов Павел Сергеевич (ҫур. 1930 ҫулхи нарӑсӑн 10-мӗшӗ, Йăранар) — нумай ҫул хушши Вӑрнар районӗнчи культура ҫурчӗсен директорӗ пулса ӗҫленӗ ҫын[1].
Кун-ҫулӗ
1930 ҫулхи нарӑсӑн 10-мӗшӗнче Чӑваш АССРӗн Элӗк районӗнчи Йӑранар (халӑ Элӗк муниципаллӑ округӗ) ялӗнче ҫуралнӑ.
Аслӑ пиччӗшӗ Иосиф (1923 ҫ.ҫ.) 1941 ҫулта Мускав патӗнчи ҫапӑҫусенче пуҫне хунӑ. Тепӗр пиччӗшӗ Хӗветӗр те фронтра ҫапӑҫнӑ. Вӑрҫӑ вӑхӑтӗнче Павел, ҫиччӗмӗш класра вӗренсе ҫӳренӗскер, тимӗрҫӗ пулса ӗҫлеме пуҫланӑ, фронтран аманса килнӗ ҫарҫыннисене пулӑшнӑ[2].
1947–1950 ҫулсенче Вӑрнар вӑрманпромхуҫалӑхӗнче электропӑчкӑпа вӑрман каснӑ, стахановецсен бригадине ертсе пынӑ. Кашни юмантан 18–20 кубла метр йывӑҫ тухнӑ[1][2].
1950–1955 ҫулсенче Лӑпкӑ Океан флочӗнче хӗсметре тӑнӑ, пысӑк карап ҫинче дизелист пулнӑ, I статья старшини таран ӳснӗ. Ҫартах партине йышӑннӑ[3][2].
Ҫартан отпуска ҫине таврӑнсан Зойӑна качча илнӗ. Ҫемьери икӗ хӗрпе пӗр ывӑл ҫитӗнтернӗ[2].
Демобилизаци хыҫҫӑн Канашри механизаци училищинче (1956) пӗлӳ илнӗ, ҫулталӑк вӗреннӗ хыҫҫӑн Казахстанра тыр-пул пухса кӗртнӗ, тракторпа сухаланӑ, ӑмӑрту ҫӗнтерӳҫин ялавне тивӗҫнӗ. Каярахпа хими заводӗнче, чукун ҫул ҫинче, кочегарта, грузчикра ӗҫленӗ. Каҫхи вӑтам шкул пӗтернӗ. Ҫӗрпӳри культпросвет училищинче (1965) вӗренсе тухнӑ[3][2].
Партин облаҫри комитечӗн политпросвещени ҫурчӗ ҫумӗнчи марксизмпа ленинизм университетне вӗренсе пӗтернӗ[3].
Тивӗҫлӗ канӑва тухнӑ хыҫҫӑн Ҫарӑклӑ ялӗнчи клубне пулӑшнӑ, ӑна тӗслӗхлӗ ял клубӗ шайне хӑпартнӑ[1].
Пултарулӑхӗ
Ача чухне ялти Денис атӑҫӑ патӗнче купӑс калама вӗреннӗ. Ҫавӑн пекех авланман каччӑ Унихват патӗнче юрӑ-кӗвӗ ӳнерне ӗнӗрленӗ, нота пӗлмен пулин те хӑлхапа илтнӗ мелодисене аса илес тӑрӑшнӑ[2]. Хӑйӗн сӑввисене хӑйех кӗвӗленӗ.
Вӑрнар районӗнчи культура сферинче 40 ҫул ӗҫленӗ: 1964 ҫулта районти культура ҫурчӗн директорӗ пулнӑ, кайран «Химик» культура ҫурчӗн директорне лартнӑ. Унӑн ертсе пынипе культура ҫурчӗ ҫумӗнче халӑх театрӗпе ташӑпа юрӑ халӑх ансамблӗ йӗркеленнӗ[4][5]. Районти культура пайне ун чухне паллӑ чӑваш сӑвӑҫи Петӗр Ялкир ертсе пынӑ. 1970-мӗш ҫулсен тӗлне коллективсем халӑх театрӗ, халӑх ансамблӗ ятнесем тивӗҫнӗ, культура ҫурчӗ «Лайӑх ӗҫлекен клуб» ята илнӗ[2].
Павел Сергеевич — I категориллӗ киномеханик[1].
Вӑл ветерансен хорӗнче юрланӑ, халӑх театрӗнче вылянӑ, юрӑпа ташӑ ансамблӗнче хутшӑннӑ. Вӑрнар хула тӑрӑхӗн депутачӗ пулнӑ, Вӑрнар поселокӗнчи хӑтлӑх ыйтӑвӗсене пӑхса тухнӑ[6].
Павел Агилов сӑвӑ ҫырнӑ, хӑйӗн сӑввисемпе ытти авторсен хайлавӗсене тӗпе хурса юрӑсем кӗвӗленӗ. Сӑввисен тӗп теми — тӑван тавралӑх, ҫутҫанталӑк. Сӑввисем район хаҫачӗсенче пичетленнӗ[7][8].
Пулас ӗҫтешӗсемпе ҫемьи ҫинчен ҫырнӑ сӑввисенчен паллӑраххисем:
- «Эс ӑҫта-ши чун савни?» («Ҫӗнтерӳ ҫулӗ», 1992, ҫурла, 5);
- «Сана курасчӗ ӗмӗр чӗрӗ» («Ҫӗнтерӳ ҫулӗ», 1992, чӳк, 5);
- «Вӑрнар вӑрмань — хитре вӑрман» («Ҫӗнтерӳ ҫулӗ», 2000, нарӑс, 15).
Тӑван ҫӗршывӑн ырӑ кун-ҫулне телейлесе ҫырнӑ «Чӳречерен пӑхрӑм — уйӑх куртӑм» сӑввинчен вак фрагменчӗ[2]:
Чӳречерен пӑхрӑм — уйӑх куртӑм.
Уйӑх витӗр пӑхрӑм — ҫул куртӑм.
Ҫул пӗр аякки — хурлӑхан.
Ҫул тепӗр аяккинче — пӗрлӗхен.
Пӗрлӗхенне пухакан — телейлӗ ҫын,
Хурлӑханне пухакан — телейсӗр.
Хисепӗсем
Павел Сергеевича ҫак наградӑсемпе чысланӑ[3]:
- «Тӑван ҫӗршывӑн 1941–1945 ҫҫ. аслӑ вӑрҫи вӑхӑтӗнче хастар ӗҫленӗшӗн» медаль;
- «Тӑван ҫӗршывӑн 1941–1945 ҫҫ. аслӑ вӑрҫинче ҫӗнтернӗренпе 50 ҫул ҫитни» юбилей медалӗ;
- «Ӗҫ ветеранӗ» медаль;
- тата ыттисем.
1995 ҫулта Чӑваш Республикин музыка обществин тава тивӗҫлӗ ӗҫченӗ, 2000 ҫулта Чӑваш Республикин тава тивӗҫлӗ культура ӗҫченӗ хисеплӗ ятӗсене тивӗҫнӗ[3].
2016 ҫулта Агилов Павел Сергеевича Раҫҫей Федерацийӗн коммунистсен партийӗн «Партири хастарлӑхшӑн» орденӗпе чысланӑ[9].
Ӑнлантарусем
- ^ 1, 2, 3, 4 Энциклопедия Вурнарского района / сост.: В. А. Иванов, М. А. Васильев. — ИПК «Чувашия», 2004. — С. 31–32. — 300 с.
- ^ 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8 Иванов А.. Чӳречерен пӑхрӑм — уйӑх куртӑм (1999-07-13).
- ^ 1, 2, 3, 4, 5 Агилов Павел Сергеевич (выр.). Энциклопедии. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи ҫӑвӑн 7-мӗшӗ.
- ^ Народный театр «Чаршав» (выр.). Официальный портал органов власти Чувашской Республики. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи ҫӑвӑн 7-мӗшӗ.
- ^ Народный театр «Чаршав» (выр.). Дом народного творчества Чувашской Республики. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи ҫӑвӑн 7-мӗшӗ.
- ^ Решение Собрания депутатов Вурнарского городского поселения (выр.). Официальный портал органов власти Чувашской Республики. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи ҫӑвӑн 7-мӗшӗ.
- ^ Эс ӑҫта-ши чун савни? (1992-08-05).
- ^ Ӗмӗтсене пурнӑҫа кӗртнӗ (2000-02-15).
- ^ Чебоксарская правда (выр.) (PDF). КПРФ Чувашской Республики (2016). Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи ҫӑвӑн 7-мӗшӗ.
Вуламалли
- Энциклопедия Вурнарского района / Рос. Федерация, Чуваш. Респ. ; [сост.: В. А. Иванов, М. А. Васильев]. — Чебоксары : ИПК "Чувашия", 2004. — 300, [1] с. — 31–32 с.
- «Чӳречерен пӑхрӑм — уйӑх куртӑм» / А.Иванов — «Храсчен сасси», 1999, утӑ, 13.
- «Ӗмӗтсене пурнӑҫа кӗртнӗ» / Т. Тимукова — «Ҫӗнтерӳ ҫулӗ», 2000, нарӑс, 15.
Каҫӑсем
- Агилов Павел Сергеевич — «Энциклопедии» сайт