Бочаров Иван Иванович
| Бочаров Иван Иванович | |
|---|---|
| | |
| Ҫуралнӑ вӑхӑт | 1925 ҫулхи кӑрлачӑн 17-мӗшӗ |
| Ҫуралнӑ вырӑн | |
| Вилнӗ вӑхӑт | 1988 ҫулхи чӳкӗн 7-мӗшӗ (63 ҫул) |
| Вилнӗ вырӑн | |
| Пӑхӑнни | СССР |
| Ҫар тӗсӗ | |
| Звани | |
| Вӑрҫӑсем/ҫапӑҫусем | |
| Наградӑсемпе хисепсем | |
Бочаров Иван Иванович (1925 ҫулхи кӑрлачӑн 17-мӗшӗ, Ставрополь Ен — 1988 ҫулхи чӳкӗн 7-мӗшӗ, Мускав) — Рабочисемпе хресченсен Хӗрлӗ Ҫарӗн аслӑ сержанчӗ, Тӑван Ҫӗршывӑн Аслӑ вӑрҫине хутшӑннӑскер, Совет Союзӗн Геройӗ (1944).
Пурнӑҫӗ
Иван Бочаров 1925 ҫулхи кӑрлачӑн 17-мӗшӗнче Константиновское салинче (халӗ Ставрополь крайӗнчи Петровски районӗ) хресчен кил-йышӗнче ҫуралнӑ. Вӑтам шкултан вӗренсе тухнӑ хыҫҫӑн вырӑнти колхозра тракторист пулса ӗҫленӗ.
1943 ҫулхи кӑрлач уйӑхӗнче, района оккупацирен хӑтарсан, ӑна Хӗрлӗ Ҫара хӗсмете чӗнсе илнӗ. Снайперсен курсне пӗтернӗ. 1943 ҫулхи пуш уйӑхӗнчен пуҫласа — Тӑван Ҫӗршывӑн Аслӑ вӑрҫи фрончӗсенче.
Ҫапӑҫу ҫулӗ
Снайпер Бочаров 1943 ҫулхи ҫуркунне Ростов облаҫӗнчи Матвеев Курган посёлок таврашӗнче ҫапӑҫусене хутшӑнма тытӑннӑ. 1943 ҫулхи пушӑн 10-мӗшӗнчен пуҫласа 31-мӗшӗччен вӑл тӑшманӑн 12 салтакне пӗтернӗ, ҫакӑншӑн «Хастарлӑхшӑн» медальпе чысланӑ[1].
Миус юханшывӗ урлӑ тӑшман хӳтӗлевне татса кӗнӗ чухне тата Донбассра малалла тапӑнса пынӑ вӑхӑтра Бочаров хӑйне питӗ ӑста маскировка ӑсти пек кӑтартнӑ. 1943 ҫулхи авӑн уйӑхӗ тӗлне вӑл тӗп тунӑ гитлеровец шучӗ 72-пе танлашнӑ. Мелитополь операцийӗнче палӑрнӑшӑн Хӗрлӗ Ҫӑлтӑр орденне тивӗҫнӗ[2].
1944 ҫулхи пуҫламӑшӗнче Херсон облаҫӗнчи Мӑн Лепетиха салишӗн ҫапӑҫнӑ вӑхӑтра Бочаров тӑшман траншейине чи пӗрремӗш кӗрсе кайнӑ, алӑпа ҫапӑҫнӑ чухне темиҫе офицера тӗп тунӑ. Ҫак паттӑрлӑхшӑн ӑна Хӗрлӗ Ялав орденӗпе чысланӑ[3].
Паттӑрлӑхӗ
1944 ҫулхи пуш уйӑхӗ тӗлне Иван Бочаров аслӑ сержант 3-мӗш Украина фрончӗн 28-мӗш ҫарӑн 320-мӗш стрелоксен дивизийӗн 481-мӗш стрелоксен полкӗн снайперӗ пулнӑ. Ҫак вӑхӑт тӗлне вӑл тӑшманӑн 248 салтакӗпе офицерне тӗп тунӑ тата 5 ҫынна тыткӑна илнӗ. Бочаров ҫамрӑк салтаксене вӗрентессине те пысӑк тимлӗх уйӑрнӑ: вӑл фронтра 25 снайпера вӗрентсе хатӗрленӗ[4].
1944 ҫулхи пушӑн 13-мӗшӗнче Фёдоровка сали таврашӗнче Ингулец юханшывӗ урлӑ каҫнӑ чухне Бочаров тӑшман вӑйлӑ персе тӑнине пӑхмасӑр сылтӑм ҫырана каҫнӑ. Тӗл персе полка юханшыв урлӑ каҫма чӑрмантарса тӑракан тӑшмансене тӗп тунӑ.
СССР Аслӑ Канаш Президиумӗн 1944 ҫулхи ҫӗртмен 3-мӗшӗнчи Указӗпе нимӗҫ-фашист хапсӑнчӑкӗсемпе кӗрешнӗ чухне харсӑрлӑхпа паттӑрлӑх кӑтартнӑшӑн Иван Бочаров аслӑ сержанта Совет Союзӗн Геройӗ ятне панӑ, ҫавӑн пекех ӑна Ленин орденӗпе тата «Ылтӑн Ҫӑлтӑр» медальпе (№ 3435) чысланӑ[4].
Вӑрҫӑ хыҫҫӑнхи пурнӑҫӗ
1944 ҫулхи ака уйӑхӗнче Одесса операцийӗ вӑхӑтӗнче ӑна кӑкӑрӗнчен йӑвӑр амантнӑ. Госпитальсенче нумай вӑхӑт сипленнӗ хыҫҫӑн сусӑрланса демобилизациленнӗ.
Мускава куҫса кайнӑ. Машинӑсем тӑвакан техникумран вӗренсе тухнӑ. 30 ҫул ытла 1-мӗш Патшалӑх подшипник савутӗнче (ГПЗ-1) аслӑ диспетчер пулса ӗҫленӗ. Ӗҫри ҫитӗнӳсемшӗн «Коммунистла ӗҫ ударникӗ» ята тивӗҫнӗ тата ӑна «Ӗҫ ветеранӗ» медальпе чысланӑ. Ветерансен организацийӗсенче хастар ӗҫленӗ.
1988 ҫулхи чӳкӗн 7-мӗшӗнче вилнӗ. Мускаври Кузьмински масарӗнче пытарнӑ (79-мӗш пай)[4].
Хисепӗсем
- Совет Союзӗн Геройӗ (1944 ҫулхи ҫӗртмен 3-мӗшӗ);
- Ленин орденӗ (1944 ҫулхи ҫӗртмен 3-мӗшӗ);
- Хӗрлӗ Ялав орденӗ (1944 ҫулхи пушӑн 31-мӗшӗ);
- Тӑван Ҫӗршыв вӑрҫин 1-мӗш степенлӗ орденӗ (1985 ҫулхи пушӑн 11-мӗшӗ);
- Хӗрлӗ Ҫӑлтӑр орденӗ (1943 ҫулхи раштавӑн 30-мӗшӗ);
- «Хастарлӑхшӑн» медаль (1943 ҫулхи авӑн уйӑхӗн 31-мӗшӗ);
- «Тӑван Ҫӗршывӑн 1941—1945 ҫҫ. Аслӑ вӑрҫинче Германине ҫӗнтернӗшӗн» медаль;
- «Ӗҫ ветеранӗ» медаль.
Астӑвӑм
- Константиновское салинче Паттӑр ятне пӗр урама панӑ.
- Константиновское салинчи И. И. Бочаров вӗреннӗ 11-мӗш вӑтам шкул ҫуртӗнче асӑну хӑми вырнаҫтарнӑ.
- И. И. Бочаровӑн барельефне Светлоград хулинчи Мухтав аллейинче вырнаҫтарнӑ.
- Герой ятне Мускаври Поклонная тӑвӗ ҫинчи Ҫӗнтерӳ паркӗнчи асӑну стелисем ҫине ҫырса хунӑ.
Галерея
Ӑнлантарусем
- ^ Наградной лист на медаль «За отвагу». Память народа. Пӑхнӑ кун: 2024 ҫулхи ҫӗртмен 3-мӗшӗ.
- ^ Наградной лист на орден Красной Звезды. Память народа. Пӑхнӑ кун: 2024 ҫулхи ҫӗртмен 3-мӗшӗ.
- ^ Наградной лист на орден Красного Знамени. Память народа. Пӑхнӑ кун: 2024 ҫулхи ҫӗртмен 3-мӗшӗ.
- ^ 1, 2, 3 Бочаров Иван Иванович. Герои страны. Пӑхнӑ кун: 2024 ҫулхи ҫӗртмен 3-мӗшӗ.
Вуламалли
- Герои Советского Союза: Краткий биографический словарь / Пред. ред. коллегии И. Н. Шкадов. — Воениздат, 1987. — Т. 1 /Абаев — Любичев/. — 100 000 экз. — ISBN отс., Рег. № в РКП 87-95382.
- Герои твои, Херсонщина. — Симферополь, 1980.
- Их имена никогда не забудутся. Книга 1. — Ставрополь, 1968. — С. 153–154.
- Петров С. Д. Снайпер // Военно-исторический архив. — 2012. — № 3. — С. 89–97.
Каçăсем
Бочаров Иван Иванович «Ҫӗршыв Паттӑрӗсем» сайтра
- Кӑрлачӑн 17-мӗшӗнче ҫуралнисем
- 1925 ҫулта ҫуралнисем
- СССР-та ҫуралнисем
- Чӳкӗн 7-мӗшӗнче вилнисем
- 1988 ҫулта вилнисем
- Мускавра вилнисем
- Совет Союзĕн Паттăрĕсем
- Ленин орденĕн кавалерĕсем
- Хĕрлĕ Ялав орденĕн кавалерĕсем
- I степеньлӗ Тӑван ҫӗршыв вӑрсин орденӗн кавалерӗсем
- Хĕрлĕ Çăлтăр орденĕн кавалерĕсем
- Ҫынсем, алфавитпа
- Кузьминки çăвинче пытарнисем
- Тӑван Ҫӗршывӑн Аслӑ вӑрҫин снайперӗсем