Бочаров Иван Кириллович

Бочаров Иван Кириллович
Ҫуралнӑ вӑхӑт	1918 ҫулхи юпан 29-мӗшӗ(1918-10-29)
Ҫуралнӑ вырӑн	Грозный, Терская область[d], РСФСР
Вилнӗ вӑхӑт	1991 ҫулхи пушӑн 15-мӗшӗ(1991-03-15) (72 ҫул)
Вилнӗ вырӑн	Владикавказ, Раççей Федерациллĕ Социализмлă Совет Республики, СССР
Пӑхӑнни	СССР
Ҫар тӗсӗ	инженер
Звани
Командӑланӑ	авиаци отрячĕ
Вӑрҫӑсем/ҫапӑҫусем	Тӑван Ҫӗршывӑн Аслӑ вӑрҫи
Наградӑсемпе хисепсем

Бочаров Иван Кириллович (1918 ҫулхи юпан 29-мӗшӗ, Грозный, Терская область^[d] — 1991 ҫулхи пушӑн 15-мӗшӗ, Владикавказ) — Рабочисемпе хресченсен Хӗрлӗ Ҫарӗн кӗҫӗн сержанчӗ, Тӑван Ҫӗршывӑн Аслӑ вӑрҫине хутшӑннӑскер, Совет Союзӗн Паттӑрӗ (1945).

Пурнӑҫӗ

Иван Бочаров 1918 ҫулхи юпан 29-мӗшӗнче Грозный хулинче рабочи кил-йышӗнче ҫуралнӑ. Ҫичӗ класс вӗренмелли шкул вӗренсе пӗтернӗ. 1938–1940 ҫулсенче Рабочисемпе хресченсен Хӗрлӗ Ҫарӗнче хӗсметре тӑнӑ. Демобилизаци хыҫҫӑн Туркмен ССР Марый облаҫӗнчи Иолотаньри машинӑпа трактор станцийӗнче (МТС) участокри механик пулса ӗҫленӗ.

1941 ҫулхи ҫӗртме уйӑхӗнче И. К. Бочарова ҫара каллех чӗнсе илнӗ. 1941 ҫулхи утӑ уйӑхӗнчен пуҫласа — Тӑван Ҫӗршывӑн Аслӑ вӑрҫин фронтне лекнӗ. Малтанах 222-мӗш уйрӑм инженер-сапёр батальонӗнче шофёр пулса хӗсметре тӑнӑ. 1943 ҫулхи кӑрлач уйӑхӗнче тӑшман вучӗ айӗнче кӗпер тума кирлӗ япаласене вӑхӑтра ҫитернӗ чухне хастарлӑх кӑтартнӑшӑн «Хастарлӑхшӑн» медальпе чысланӑ.

1943 ҫулхи ҫулла, ефрейтор хисепӗнче пулнӑ май, Нерусса юханшывӗ урлӑ каҫмалли вырӑн хатӗрленӗ ҫӗрте палӑрнӑ. Артиллери персе тӑнӑ пулин те, 12 сехет ытла шыв ӑшӗнче ӗҫлесе кӗпер юписене вӑхӑтра вырнаҫтарнӑ, ҫакӑ совет чаҫӗсене малалла тапӑнса пыма май панӑ. Ҫак ӗҫшӗн вӑл хӑйӗн пӗрремӗш Хӗрлӗ Ҫӑлтӑр орденне тивӗҫнӗ.

1945 ҫулхи ҫуркунне тӗлне кӗҫӗн сержант Иван Бочаров ҫав батальонӑн (1-мӗш Беларуҫ фрончӗн 61-мӗш ҫарӗн 38-мӗш инженер-сапёр бригади) уйрӑмӗпе командӑланӑ. Ҫав ҫултах ВКП(б) ретне кӗнӗ.

Одер юханшывӗ урлӑ каҫнӑ чухне уйрӑмах палӑрнӑ. 1945 ҫулхи ака уйӑхӗн 17-мӗшӗнчен 18-мӗшӗнчи каҫхине Хоэнвутцен ятлӑ вырӑн таврашӗнче Бочаров ал айӗнчи хатӗрсемпе паром пуҫтармалли ӗҫе ертсе пынӑ. Тӑшман вӑйлӑ персе тӑнине пӑхмасӑр, вӑл юханшыв урлӑ трос туртнӑ та каҫнӑ чухне хӑй ертсе пынӑ. Виҫӗ рейс туса анӑҫ енчи ҫырана стрелоксен ротине тата виҫӗ 76-мм туппа снарядсемпе пӗрле каҫарнӑ, ҫакӑ плацдарма ярса илме тата анлӑлатма май панӑ. Аманнӑ пулин те, подразделенисем пурте каҫса пӗтиччен ҫар задачине пурнӑҫлама пӑрахман.

СССР Аслӑ Канаш Президиумӗ 1945 ҫулхи ҫу уйӑхӗн 31-мӗшӗнчи Хушӑвӗпе «нимӗҫ-фашист вӑрӑ-хурахӗсемпе кӗрешнӗ фронтра командовани панӑ ҫар задачисене тӗслӗхлӗ пурнӑҫланӑшӑн тата ҫакӑн чухне хастарлӑхпа паттӑрлӑх кӑтартнӑшӑн» Иван Бочаров кӗҫӗн сержанта Совет Союзӗн Паттӑрӗн ятне панӑ, Ленин орденне тата 6441-мӗш номерлӗ «Ылтӑн Ҫӑлтӑр» медальне парса чысланӑ.

Вӑрҫӑ вӗҫленсен Бочарова демобилизациленӗ. Орджоникидзе хулинче (халӗ — Владикавказ) пурӑннӑ, 1978 ҫулччен вырӑнти ҫул-йӗр тӑвакан управленире ӗҫленӗ. 1991 ҫулхи пуш уйӑхӗн 15-мӗшӗнче вилнӗ, Владикавказри Мухтав аллейинче пытарнӑ.

Хисепӗсем

• Совет Союзӗн Паттӑрӗ (1945 ҫулхи ҫу уйӑхӗн 31-мӗшӗ, «Ылтӑн Ҫӑлтӑр» медалӗ № 6441);
• Ленин орденӗ (31.05.1945);
• Хӗрлӗ Ялав орденӗ (08.06.1945);
• I степеньлӗ Тӑван Ҫӗршыв вӑрҫин орденӗ (11.03.1985);
• тӑватӑ Хӗрлӗ Ҫӑлтӑр орденӗ (17.07.1943, 01.11.1944, 14.04.1945, 03.05.1945);
• «Хастарлӑхшӑн» медаль (19.01.1943);
• «Берлина илнӗшӗн» медаль;
• «Варшавӑна ирӗке кӑларнӑшӑн» медаль;
• «Тӑван Ҫӗршывӑн 1941-1945 ҫҫ. Аслӑ вӑрҫинче Германие ҫӗнтернӗшӗн» медаль.

Астӑвӑм

• Владикавказри Паттӑр пурӑннӑ ҫурт ҫине (Марков урамӗ, 44-мӗш ҫурт) асӑну хӑми вырнаҫтарнӑ.
• Иван Бочаров ятне Владикавказри тата Грозныйри «Мухтав аллейи» мемориал комплексӗсенче ҫырса хӑварнӑ.

Ăнлантарусем

Вуламалли

• Герои Советского Союза: Краткий биографический словарь / Пред. ред. коллегии И. Н. Шкадов. — Воениздат, 1987. — Т. 1 /Абаев — Любичев/. — 100 000 экз. — ISBN отс., Рег. № в РКП 87-95382.
• Музалевский М. В. Герои Советского Союза. Орденоносцы СССР. — М.: РИЦ «Кавалер», 2008. — Т. 2.

Каҫӑсем

•  Иван Кириллович Бочаров «Ҫӗршыв Паттӑрӗсем» сайтра

• Карточка И. К. Бочарова на портале «Память народа»