Бочкарёв Михаил Степанович
| Бочкарёв Михаил Степанович | |
|---|---|
| |
| Ҫуралнӑ вӑхӑт | 1904 ҫулхи ҫурлан 1-мӗшӗ |
| Ҫуралнӑ вырӑн | |
| Вилнӗ вӑхӑт | 1974 ҫулхи юпан 20-мӗшӗ (70 ҫул) |
| Вилнӗ вырӑн | |
| Пӑхӑнни | СССР |
| Ҫар тӗсӗ | |
| Звани | |
| Командӑланӑ | батальон |
| Вӑрҫӑсем/ҫапӑҫусем | |
| Наградӑсемпе хисепсем | |
Бочкарёв Михаил Степанович (1904 ҫулхи ҫурлан 1-мӗшӗ, Новые Бурасы[d] — 1974 ҫулхи юпан 20-мӗшӗ, Сарӑту) — Совет ҫарӗн полковникӗ, Хасан ҫапӑҫӑвӗсене тата Тӑван Ҫӗршывӑн Аслӑ вӑрҫине хутшӑннӑскер, Совет Союзӗн Паттӑрӗ.
Пурнӑҫӗ
Михаил Бочкарёв 1904 ҫулхи ҫурлан 1-мӗшӗнче Ҫӗнӗ Бурасы ялӗнче (халӗ — Сарӑту облаҫӗнчи район центрӗ) хресчен кил-йышӗнче ҫуралнӑ[1].
Шкулӑн сакӑр класне вӗренсе пӗтернӗ[1].
1920—1925 ҫулсенче «Союзкожпром» эртелте атӑҫӑ пулса ӗҫленӗ[1].
1925 ҫулта РККА-на хӗсмете чӗнсе илнӗ, Всевобуч инструкторӗ пулса хӗсметре тӑнӑ[1].
1931 ҫулта «Выстрел» курссен снайперсен уйрӑмӗнчен вӗренсе тухнӑ[1].
1938 ҫулхи утӑ—ҫурла уйӑхӗсенче Хасан кӳлли патӗнчи ҫапӑҫусенче Михаил Бочкарёв капитан 1-мӗш ҫарӑн 32-мӗш стрелоксен дивизийӗн 95-мӗш стрелоксен полкӗн 1-мӗш батальонӗпе командӑланӑ (ҫапӑҫу пуҫланнӑ вӑхӑтра батальонта коммунистсемпе комсомолецсем кӑна пулнӑ)[2].
Хасан кӳлли патӗнчи ҫапӑҫусенче М. С. Бочкарёв хӑйӗн салтакӗсене ултӑ хутчен атакана ертсе кайнӑ[2][1].
Икӗ хутчен — ҫурлан 6-мӗшӗнче тата 8-мӗшӗнче — ҫӑмӑл аманнӑ, анчах ҫапӑҫӑва пӑрахса кайман. Вӑл хӑйӗн салтакӗсемпе пӗрле яппунсем туртса илнӗ Заозёрная тата Безымянная сӑртсене каялла тавӑрма пултарнӑ[3].
СССР Аслӑ Канаш Президиумӗн 1938 ҫулхи юпан 25-мӗшӗнче кӑларнӑ Указӗпе Хасан кӳлли патӗнче яппунсемпе ҫапӑҫнӑ чухне хастарлӑхпа паттӑрлӑх кӑтартнӑшӑн Михаил Бочкарёв капитана Совет Союзӗн Паттӑрӗ ятне панӑ тата Ленин орденӗпе чысланӑ (3768-мӗш номерлӗ). «Ылтӑн Ҫӑлтӑр» медаль кӑларсан Бочкарёва 83-мӗш номерлӗ медальпе чысланӑ[3].
Хасан патӗнчи ҫапӑҫусем пӗтсен стрелоксен полкӗпе командӑланӑ.
1939 ҫултанпа ВКП(б) пайташӗ[1].
1940—1941 ҫулсенче Фрунзе ячӗллӗ Ҫар академийӗнче вӗреннӗ, Тӑван Ҫӗршывӑн Аслӑ вӑрҫи пуҫлансан иккӗмӗш курсран фронта тухса кайнӑ[1].
Анӑҫ фронтра ҫар штабӗн офицерӗ[1] тата дивизи командирӗ пулса хӗсметре тӑнӑ[2].
1941 ҫулхи утӑ уйӑхӗн 28-мӗшӗнче Смоленск облаҫӗнчи Ельня хули патӗнче йывӑр аманнӑ[1].
Сывалсан Тамбов облаҫӗнчи Моршанск хулинче пулемётпа миномёт училищин пуҫлӑхӗн вырӑнне йышӑннӑ[2], унтан Пензӑри пехота училищине ертсе пынӑ[1].
1954 ҫулта полковник ҫар хисепӗпе отставкӑна тухнӑ[1].
Сарӑту хулинче пурӑннӑ[2], сунарҫӑсен обществин область канашӗн председателӗ пулса ӗҫленӗ[1].
Общество ӗҫӗсене хастар хутшӑннӑ, ҫамрӑксене ҫарпа патриотла вӗрентес ӗҫе нумай вӑй хунӑ, Сарӑту облаҫӗн ҫар комиссариачӗн штат тулашӗнчи инструкторӗ пулнӑ[2].
1974 ҫулхи юпа уйӑхӗн 20-мӗшӗнче вилнӗ[1]. Сарӑтури Воскресенски масарӗнче пытарнӑ[3].
Хисепӗсем
- «Ылтӑн Ҫӑлтӑр» медалӗ (1938 ҫулхи юпан 25-мӗшӗ)[4];
- Ленин орденӗ (1938 ҫулхи юпан 25-мӗшӗ)[4];
- Ленин орденӗ (1950 ҫулхи чӳкӗн 15-мӗшӗ)[4];
- Хӗрлӗ Ялав орденӗ (1945 ҫулхи чӳкӗн 6-мӗшӗ)[4];
- II степеньлӗ Тӑван ҫӗршыв вӑрҫин орденӗ (1943 ҫулхи чӳкӗн 16-мӗшӗ) [5];
- II степеньлӗ Тӑван ҫӗршыв вӑрҫин орденӗ (1944 ҫулхи нарӑсӑн 22-мӗшӗ) [4] — ҫар кадрӗсене вӗрентсе хатӗрлес ӗҫре ҫитӗнӳсем тунӑшӑн;
- Хӗрлӗ Ҫӑлтӑр орденӗ (1944 ҫулхи чӳкӗн 3-мӗшӗ)[4];
- «Хасан ҫапӑҫӑвӗсенче хутшӑннӑскер» паллӑ;
- медальсем, ҫав шутра «Мускава хӳтӗленӗшӗн» медаль [6].
Астӑвӑм
- Сарӑтура М. С. Бочкарёва халалласа палӑк лартнӑ тата астӑвӑм хӑми вырнаҫтарнӑ[1][3].
- Сарӑту облаҫӗнчи Ҫӗнӗ Бурасы посёлокӗнче пӗр урама Бочкарёв ятне панӑ.
- Омск хулинчи Ҫӗнтерӳ паркӗнче 1985 ҫулхи ҫу уйӑхӗн 5-мӗшӗнче уҫнӑ 32-мӗш стрелоксен дивизийӗн Мухтав аллейинче астӑвӑм хӑми пур.
Ӑнлантарусем
- ^ 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15 Бочкарёв, Михаил Степанович // Герои Советского Союза: краткий биографический словарь в 2-х тт. / редколл., предс. И. Н. Шкадов. том 1. М., Воениздат, 1988. стр.200
- ^ 1, 2, 3, 4, 5, 6 О. Клименко. Командир комсомольского // «Военный вестник», № 8, 1968. стр.19-20
- ^ 1, 2, 3, 4
Бочкарёв Михаил Степанович «Ҫӗршыв Паттӑрӗсем» сайтра
- ^ 1, 2, 3, 4, 5, 6 Наградная карта М. С. Бочкарева. Пӑхнӑ кун: 2021 ҫулхи нарӑсӑн 4-мӗшӗ. Архивланӑ 2018 ҫулхи юпан 4-мӗшӗ.
- ^ Архивированная копия. Пӑхнӑ кун: 2022 ҫулхи ҫӑвӑн 29-мӗшӗ. Архивланӑ 2018 ҫулхи юпан 4-мӗшӗ.
- ^ Архивированная копия. Пӑхнӑ кун: 2022 ҫулхи акан 24-мӗшӗ. Архивланӑ 2021 ҫулхи кӑрлачӑн 1-мӗшӗ.
Каҫӑсем
- Ҫурлан 1-мӗшӗнче ҫуралнисем
- 1904 ҫулта ҫуралнисем
- СССР-та ҫуралнисем
- Юпан 20-мӗшӗнче вилнисем
- 1974 ҫулта вилнисем
- Сарăтура вилнисем
- Совет Союзĕн Паттăрĕсем
- Ленин орденĕн кавалерĕсем
- Хĕрлĕ Ялав орденĕн кавалерĕсем
- Тăван Çĕршывăн Аслă вăрçин II степеньлĕ орденĕн кавалерĕсем
- Хĕрлĕ Çăлтăр орденĕн кавалерĕсем
- «Мускава хӳтĕленĕшĕн» медальпе чысланисем
- «Тăван Çĕршывăн 1941-1945 çç. Аслă вăрçинче Германие çĕнтернĕшĕн» медальпе чысланисем
- Ҫынсем, алфавитпа
- Тӑван Ҫӗршывӑн Аслӑ вӑрҫин пехтинецӗсем
- Хасан кӳллинчи ҫапӑҫусене хутшӑннисем
