Волкодав Иван Егорович
Волкодав Иван Егорович (1913 ҫулхи ҫӗртмен 14-мӗшӗ [27-мӗшӗ], Старая Криуша[d], Воронеж кĕперни — 1983 ҫулхи кӑрлачӑн 7-мӗшӗ, Махачкала, Дагестан Автономиллӗ Созиализмлӑ Совет Республики[d], Раççей Федерациллĕ Социализмлă Совет Республики, СССР) — совет офицерӗ, Тӑван Ҫӗршывӑн Аслӑ вӑрҫине хутшӑннӑскер, Совет Союзӗн Паттӑрӗ (1945).
Пурнӑҫӗпе ӗҫӗ-хӗлӗ
Иван Егорович Волкодав 1913 ҫулхи ҫӗртмен 27-мӗшӗнче (ҫӗнӗ стильпе) Старая Криуша ялӗнче (халӗ Воронеж облаҫӗн Петропавловски районӗ) хресчен килйышӗнче ҫуралнӑ. Ӑру тӑрӑх вырӑс. 6 класс вӗренсе пӗтернӗ [1][2].
1938 ҫулхи юпа уйӑхӗнче Рабочисемпе хресченсен Хӗрлӗ Ҫарне хӗсмете чӗнсе илнӗ. 1939—1940 ҫулсенчи совет-финн вӑрҫине хутшӑннӑ. 1941 ҫулта ВКП(б) йышне кӗнӗ [1][2].
Тӑван Ҫӗршывӑн Аслӑ вӑрҫин фрончӗсем ҫинче 1941 ҫулхи авӑн уйӑхӗнчен пуҫласа ҫапӑҫнӑ. Пӗрремӗш ҫапӑҫусенче аманнӑ. 1942 ҫулта кӗҫӗн политруксен курсне, 1943 ҫулта политсоставӑн хатӗрлев курсне вӗренсе пӗтернӗ. Вӑл чи паллӑрах ӗҫне Тухӑҫ Пруссири ҫапӑҫусенче тунӑ [1][2].
1945 ҫулхи ака уйӑхӗн 26-мӗшӗнче каҫхине гварди майорӗ Волкодав десант отрядӗн пуҫлӑхӗ пек пролив урлӑ каҫнӑ та Пиллау (халӗ Балтийск, Калининград облаҫӗ) районӗнчи Фрише-Нерунг кӑсйинче (халӗ Балти кӑсйи) плацдарма тытса илнӗ. Десантниксем автоҫул ҫине тухса нимӗҫсен кӑсйине тармалли сукне касса хунӑ. Плацдарм ҫинчи ҫапӑҫусенче отряд нимӗҫсен дивизин штабне аркатнӑ. Хӑйсен вӑйӗсем ҫитме 6 сехет хушши десантниксем плацдарма тытса тӑнӑ, тӑшманӑн нумай ҫапӑҫине хӗрӳ ҫапӑҫса сирнӗ. Волкодав хӑй автоматран темиҫе вунӑ нимӗҫ салтакне вӗлернӗ. Кӑсйи ҫинчи юлашки ҫапӑҫусенче отряд тӑшманӑн сапаланчӑк ушкӑнӗсене пӗтернӗ, дивизи командирне тата 2,5 пин салтака тата офицера тыткӑна илнӗ [1][2].
СССР Аслӑ Канаш Президиумӗн 1945 ҫулхи ҫӗртмен 29-мӗшӗнчи хушӑвӗпе «нимӗҫсен тапӑнса килекен ҫарӗсене хирӗҫле ҫапӑҫу фронтӗнче командованин ҫар заданийӗсене тӗслӗхлӗ пурнӑҫланӑшӑн тата ҫапӑҫура харсарлӑхпа паттӑрлӑх кӑтартнӑшӑн» гварди майорӗ Иван Волкодав Совет Союзӗн Паттӑрӗ ятне тивӗҫнӗ, Ленин орденӗпе тата «Ылтӑн Ҫӑлтӑр» медальне (№ 8576) панӑ [1][2].
Вӑрҫӑ вӗҫленсен хӗсметре юлнӑ. 1946 ҫулта «Выстрел» курсне, 1953 ҫулта командовани составне ӑсталӑх ҫӗнӗ ҫӗклемелли курсне вӗренсе пӗтернӗ. 1959 ҫултан подполковник Волкодав запасра. Дагестанӑн тӗп хули Махачкалара пурӑннӑ, хула канашӗн исполкомӗнче ӗҫленӗ. 1982 ҫулхи раштавӑн 12-мӗшӗнче вилнӗ (тепӗр источникпа — 1983 ҫулхи кӑрлачӑн 7-мӗшӗнче). Махачкалари Ватӑ Вырӑс ҫӑвинче пытарнӑ [1][2].
Хисепӗсем
- Совет Союзӗн Паттӑрӗ (1945 ҫулхи ҫӗртмен 29-мӗшӗ);
- Ленин орденӗ;
- Хӗрлӗ Ялав орденӗ;
- Александр Невский орденӗ;
- Тӑван Ҫӗршыв вӑрҫин орденӗ, 2-мӗш степень;
- Хӗрлӗ Ҫӑлтӑр орденӗ;
- медальсем [1][2].
