Волошин Александр Иович
Волошин Александр Иович (1922 ҫулхи кӑрлачӑн 1-мӗшӗ, Днепропетровск — 1989 ҫулхи авӑнӑн 22-мӗшӗ, Барановичи[d], Брестская область[d]) — совет вӗҫевҫи-истребителӗ, Тӑван Ҫӗршывӑн Аслӑ вӑрҫине хутшӑннӑскер, Совет Союзӗн Паттӑрӗ (1945), полковник [1][2][3].
Пурнӑҫӗпе ӗҫӗ-хӗлӗ
Александр Иович Волошин 1922 ҫулхи кӑрлачӑн 1-мӗшӗнче Екатеринослав хулинче (халӗ Днепр, Украина) чукун ҫул ӗҫченӗ килйышӗнче ҫуралнӑ [1][2][3]. Украин. 8 класс вӗренсе пӗтернӗ, Днепропетровск аэроклубне вӗренсе пӗтернӗ [1][3]. 1940 ҫулхи ака уйӑхӗнче РККА хӗсметне чӗнсе илнӗ. 1941 ҫулта Кача ҫар авиаци лётчикӗсен шкулне вӗренсе пӗтернӗ [1][2]. 1943 ҫулта ВКП(б) йышне кӗнӗ [1][2][3].
1941 ҫултан Тӑван Ҫӗршывӑн Аслӑ вӑрҫин фрончӗсенче. 161-мӗш резерв авиаци полкӗнче, хыҫҫӑн 814-мӗш истребитель авиаци полкӗнче (1943 ҫулхи авӑнӑн 25-мӗшӗнче 106-мӗш гварди истребитель авиаци полкӗ пулса тӑнӑ) хӗсметре тӑнӑ. Калинин, Кӑнтӑр-Анӑҫ, 3-мӗш Украин тата 1-мӗш Украин фрончӗсем ҫинче ҫапӑҫнӑ. Сталинград ҫапӑҫӑвне, Курск дугинчи ҫапӑҫусене, Харьков, Днепропетровск хулисене ирӗке кӑларма, Польшӑпа Чехословакине ирӗке кӑларма хутшӑннӑ [1][3][4].
1944 ҫулхи авӑнӑн 22-мӗшӗнче Сандомир хулинчен (Польша) хӗвеланӑҫнелле сывлӑш плацдармӗ ҫинче нимӗҫсен 4 «ФВ-190» истребителӗпе ҫапӑҫу кӗртнӗ [1][2]. Пӗрремӗш атакӑпа пӗр тӑшман самолёчӗ пӗтернӗ, анчах унӑн хӑйӗн самолёчӗ те вутланнӑ. Патронсем пӗтсен вӑл тӑшман истребителӗ ҫине таранпа кайнӑ — винтпа тӑшман самолёчӗн ҫунатне касса тӑкнӑ [1][2][3]. Вутлӑ самолёт ҫинче фронт йӗркине иртсе хӑйӗннисен патне ларма пултарнӑ. Ҫак ҫапӑҫура хытӑ аманнӑ [1][2][3].
1945 ҫулхи ҫу уйӑхӗччен 293 ҫар вӗҫевӗ тунӑ, 65 сывлӑш ҫапӑҫувӗнче хӑй 16 тӑшман самолёчӗ пӗтернӗ (ытти даннӑйсемпе — 15 пӗччен тата 3 ушкӑнпа) [1][2][4]. 1945 ҫулхи пуш уйӑхӗнче 107-мӗш гварди истребитель авиаци полкне (11-мӗш гварди истребитель авиаци дивизийӗ, 2-мӗш сывлӑш ҫарӗ, 1-мӗш Украин фрончӗ) эскадрилья командирӗн ҫумӗ пулма куҫарнӑ [1][4].
СССР Аслӑ Канаш Президиумӗн 1945 ҫулхи ҫӗртмен 27-мӗшӗнчи хушӑвӗпе «нимӗҫсен тапӑнса килекен ҫарӗсене хирӗҫле ҫапӑҫу фронтӗнче командованин ҫар заданийӗсене тӗслӗхлӗ пурнӑҫланӑшӑн тата ҫапӑҫура харсӑрлӑхпа паттӑрлӑх кӑтартнӑшӑн» гварди аслӑ лейтенанчӗ Александр Волошин Совет Союзӗн Паттӑрӗ ятне тивӗҫнӗ, Ленин орденӗпе «Ылтӑн Ҫӑлтӑр» медальне (№ 7902) панӑ [1][2][3].
Вӑрҫӑ вӗҫленсен сывлӑш ҫарӗнче хӗсметне тӑснӑ, нумай тӗслӗ реактивлӑ самолётсене пӗлнӗ. 1949 ҫулта Аслӑ офицер вӗҫевпе тактика курсӗсене вӗренсе пӗтернӗ, 1959 ҫулта Военно-воздушная академийӗ ҫумӗнчи КУОС курсне вӗренсе пӗтернӗ [1][2][3]. 1972 ҫулта полковник званипе запаса тухнӑ. Брест облаҫӗн Барановичи хулинче пурӑннӑ, ҫамрӑксене ҫар-патриотла вӗрентес ӗҫе нумай тунӑ [1][3]. 1975 ҫулхи пушӑн 21-мӗшӗнче Барановичи хулин хисеплӗ ҫынни ятне тивӗҫнӗ [3]. 1989 ҫулхи авӑнӑн 22-мӗшӗнче вилнӗ. Барановичи хулинчи Русино ҫӑвинче пытарнӑ [1][2][3].
Хисепӗсем
- Совет Союзӗн Паттӑрӗ (1945 ҫулхи ҫӗртмен 27-мӗшӗ, медаль № 7902);
- Ленин орденӗ;
- Хӗрлӗ Ялав орденӗ (виҫҫӗ);
- Тӑван Ҫӗршыв вӑрҫин орденӗ, 1-мӗш степень (1985 ҫулхи пушӑн 11-мӗшӗ);
- Хӗрлӗ Ҫӑлтӑр орденӗ (виҫҫӗ);
- «Ҫапӑҫура палӑрнӑшӑн» медаль;
- медальсем [1][2][3][4];
- Барановичи хулин хисеплӗ ҫынни (1975) [3].
Астӑвӑм
Ӑнлантарусем
- ^ 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17 Волошин Александр Иович. Герои страны. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи ҫурлан 12-мӗшӗ.
- ^ 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12 Волошин Александр Иович. Музей Победы. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи ҫурлан 12-мӗшӗ.
- ^ 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16 Волошин Александр Иович. Барановичский городской исполнительный комитет. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи ҫурлан 12-мӗшӗ.
- ^ 1, 2, 3, 4 Волошин Александр Иович. Советские асы. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи ҫурлан 12-мӗшӗ.
