Вяткин Зосим Иванович
Вяткин Зосим Иванович (1903, Вологда кӗпӗрни[d] — 1945 ҫулхи кӑрлачӑн 21-мӗшӗ, Иновроцлав[d], Куявско-Поморское воеводство[d]) — гварди аслӑ сержанчӗ, тупӑ расчёчӗн командирӗ, Тӑван Ҫӗршывӑн Аслӑ вӑрҫине хутшӑннӑскер, Совет Союзӗн Паттӑрӗ (вилнӗ хыҫҫӑн, 1945) [1][2].
Пурнӑҫӗпе ӗҫӗ-хӗлӗ
Зосим Иванович Вяткин 1903 ҫулхи сентябрӗн 20-мӗшӗнче Андреевская ялӗнче (халӗ Архангельск облаҫӗн Котлас районӗ) хресчен килйышӗнче ҫуралнӑ [2][1]. Вырӑс [2]. Сольвычегодск чиркӳ-прих шкулӗнче пуҫламӑш пӗлӳ илнӗ [2][3]. 1924 ҫулта Лименда посёлокне куҫса кайнӑ, пекарнӑра, лесобазра тата военизированнӑй хӳтӗлевре ӗҫленӗ [2][4]. 1932 ҫулта Архангельск хулинче речӗ ĕҫне вӗренсе пӗтернӗ, Сухона тата Вычегда юханшывӗсенче карапсен рулевой-моторисчӗ пулса ӗҫленӗ [2][4]. 1939—1940 ҫулсенчи совет-финн вӑрҫине хутшӑннӑ [2][3].
1941 ҫулхи август уйӑхӗнче хӗсмете тепӗр хут чӗнсе илнӗ [2][3]. 1941 ҫулхи августран Тӑван Ҫӗршывӑн Аслӑ вӑрҫин фрончӗсенче. Анӑҫ, Брянск, 1-мӗш тата 2-мӗш Украин, 1-мӗш Беларуҫ фрончӗсем йышӗнче ҫапӑҫнӑ [2][3]. Смоленск облаҫӗнчи, Воронеж хӳтӗлевӗнчи ҫапӑҫусене, Днепршӗн ҫапӑҫма, Украин ССР-не ирӗке кӑларма хутшӑннӑ [1][3]. 1943 ҫулта аманнӑ [2][3].
1945 ҫулхи январь уйӑхӗнче гварди аслӑ сержанчӗ Вяткин 1-мӗш Беларуҫ фрончӗн 2-мӗш гварди танк ҫарӗн 12-мӗш гварди танк корпусӗн 34-мӗш гварди мотострелоксен бригадин мотострелоксен батальонӗн 76 мм тупӑн командирӗ пулнӑ [1][3].
1945 ҫулхи январь уйӑхӗнче Висла-Одер операцине хутшӑннӑ. Килӗшӳ тӑрӑх бригада 7 кун хушши пысӑк тӑшман хӳтӗлев уйрӑмӗ пулнӑ Иновроцлав хули таран ҫитнӗ [1][3]. 1945 ҫулхи январь уйӑхӗн 21-мӗшӗнче Вяткин тупи пӗрремӗшсенчен хулана кӗнӗ. Урамри ҫапӑҫусенче артиллерисем тӑшман пулемёт точккисене тата фаустпатронлӑ салтак ушкӑнӗсене вутҫунтарнӑ [1][3]. Тупӑ пехотинчен уйрӑлса кайнӑ, хупӑрлава кӗнӗ. Расчёт тӑшманӑн 4 контратакине сирсе янӑ, 6 пулемёта, 5 фаустпатронлӑ салтак ушкӑнне тата 50 яхӑн тӑшман салтакӗпе офицерне пӗтернӗ. Расчёт членӗсем аманнӑ, Вяткин хӑй те аманнӑ, анчах ҫапӑҫу вырӑнӗнчен кайман. Пӗтӗм расчёт строя тухсан, Вяткин пӗччен тупӑран вутҫунарма тӑснӑ. Вӑл 4 выляв туса 10 тӑшман салтакӗпе офицерне тата пӗр миномёта пӗтернӗ, хӑй пулемёт вутӗпе вилнӗ [1][3]. Иновроцлав хулинче (Польша) пытарнӑ [1][2].
1945 ҫулхи февралӗн 27-мӗшӗнчи СССР Аслӑ Канаш Президиумӗн хушӑвӗпе «нимӗҫсен тапӑнса килекен ҫарӗсене хирӗҫле ҫапӑҫу фронтӗнче командованин ҫар заданийӗсене тӗслӗхлӗ пурнӑҫланӑшӑн, ҫапӑҫура харсӑрлӑхпа паттӑрлӑх кӑтартнӑшӑн» гварди аслӑ сержанчӗ Зосим Вяткин Совет Союзӗн Паттӑрӗ ятне тивӗҫнӗ (вилнӗ хыҫҫӑн) [1][3]. Ленин орденӗпе чысланӑ [2][3]. Вяткин хӗсметре тӑнӑ ҫар чаҫӗн спискине пӗрремеш хушнӑ [2][3].
Хисепӗсем
- Совет Союзӗн Паттӑрӗ (1945 ҫулхи февралӗн 27-мӗшӗ, вилнӗ хыҫҫӑн);
- Ленин орденӗ (1945 ҫулхи февралӗн 27-мӗшӗ, вилнӗ хыҫҫӑн);
- «Хастарлӑхшӑн» медаль [2][1][3].
Астӑвӑм
Ӑнлантарусем
- ^ 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10 Вяткин Зосим Иванович. Герои страны. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи ҫурлан 13-мӗшӗ.
- ^ 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18 Вяткин Зосима Иванович. Котласская ЦБС. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи ҫурлан 13-мӗшӗ.
- ^ 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14 Вяткин Зосим Иванович. Котласская ЦБС. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи ҫурлан 13-мӗшӗ.
- ^ 1, 2 Простой был парень, а потом подвиг совершил. Котласская ЦБС. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи ҫурлан 13-мӗшӗ.
- ^ 1, 2, 3 Мемориальные доски. Котласская ЦБС. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи ҫурлан 13-мӗшӗ.
