Вырӑсла версиЯтарлӑ проектсем
Чӗлхе суйла
РУВИКИ ҪИНЧЕН

Гридасов Григорий Макарович

Гридасов Григорий Макарович (1922 ҫулхи ҫӗртмен 19-мӗшӗ, Жуланка[d], Ново-Николаевская губерния[d] — 1995 ҫулхи пушӑн 15-мӗшӗ, Симферополь[d]) — Тӑван Ҫӗршывӑн Аслӑ вӑрҫине хутшӑннӑскер, лейтенант, 258-мӗш стрелоксен полкӗн пехота разведкин взвод командирӗ. Вӑл — Совет Союзӗн Паттӑрӗ (1946)[1][2].

Пурнӑҫӗпе ӗҫӗ-хӗлӗ

Григорий Макарович Гридасов 1922 ҫулхи ҫӗртмен 19-мӗшӗнче Алтай кӗпернинчи Жуланка ялӗнче (халӗ Ҫӗнӗ Ҫӗпӗр облаҫӗнчи Кочковски районӗ) хресчен кил-йышӗнче ҫуралнӑ[3]. Вӑл вӑтам шкул пӗтернӗ, Камень-на-Оби хулинче (Алтай Ен) ӗҫленӗ. 1940 ҫулта Ҫӗнӗ Ҫӗпӗр инженерсен чукун ҫул институчӗн вӗренӳне кӗнӗ, анчах вӗренсе пӗтереймен[2][1].

1940 ҫулта Хӗрлӗ Ҫара чӗнсе илнӗ. Байкал лешьенчи пограничнӑй ҫарсенче хӗсмет тунӑ. 1941 ҫулта кӗҫӗн лейтенант курсне пӗтернӗ[1][2]. 1943 ҫулхи февраль уйӑхӗнченпе Тӑван Ҫӗршывӑн Аслӑ вӑрҫине хутшӑннӑ. 140-мӗш стрелоксен дивизийӗнче вӑрҫнӑ. 1943 ҫулхи пуш уйӑхӗнче аслӑ сержант вырӑнне разведка взвочӗн командирӗ пулса тӑнӑ[1]. Тӑватӑ хут аманнӑ, контузи илнӗ[1]. 1944 ҫулта ВКП(б) йышне кӗнӗ[1].

1945 ҫулхи акан 18-мӗшӗнче лейтенант Гридасов Г. М. разведчиксен взвочӗпе Чехословакири Илешовице ялӗ патӗнче (Опава хулинчен анӑҫнелле) Опава юханшывне каҫнӑ[1][2]. Тӑшман полкӑн тата артиллерин тӗп вӑйӗсене каҫма чарса хӑварнӑ. Взвод хӑйӗн пӗччен тӑшманӑн 12 контратакине сирсе тӑнӑ, нумай тӑшман салтакне аркатнӑ. Гридасов Г. М. алӑран йывӑр аманнӑ, анчах ҫапӑҫу хирӗнчен тухман, хӑйӗн тӗслӗхӗпе салтаксене хавхалантарнӑ. Пурнӑҫра юлнӑ салтаксем хӑйсен вырӑнӗсене хӳтӗлесе тӑнӑ та пулӑшу киличчен тӑшмана чарса тӑнӑ[1][2].

СССР Аслӑ Канашӗн Президиумӗн 1946 ҫулхи майӑн 15-мӗшӗнчи хушӑвӗпе «тӑшманпа ҫапӑҫура командованин ҫапӑҫу заданийӗсене образцо лайӑх пурнӑҫланӑшӑн тата ҫакӑн чухне кӑтартнӑ мужестволлӑхпа паттӑрлӑхшӑн» лейтенант Гридасов Григорий Макаровича Совет Союзӗн Паттӑрӗ ятне панӑ, Ленин орденӗпе тата «Ылтӑн Ҫӑлтӑр» медаль (№ 9101) парнеленӗ[1][3]. Ҫак чыслава вӑл 1946 ҫулхи ҫулла кӑна тупнӑ: Камень-на-Оби пристанинче ҫӗр ӳсентӑран туяннӑ ҫӗрулмине газета хутне панӑ, унта Указ пичетленнӗ[4].

1946 ҫулта Гридасов Г. М. запасӑна тухнӑ. Алтай Енче ӗҫленӗ: Камень-на-Оби хулинче физкультура-спорт ӗҫне йӗркеленӗ, кайран Алтай крайкомӗнче парти ӗҫӗнче тӑнӑ[2]. 1956 ҫулта Мускаври ЦК КПСС ҫумӗнчи Аслӑ парти шкулне пӗтернӗ[3]. 1959 ҫултанпа Алтай Енри КГБ управленийӗнче хӗсмет тунӑ[2]. 1971 ҫулта подполковник званипе запасӑна тухнӑ[1]. Барнаулта пурӑннӑ, 1974 ҫулта тухтӑрсем канашланӑ май Симферополь хулине куҫса кайнӑ[2]. Григорий Макарович Гридасов 1995 ҫулхи пушӑн 15-мӗшӗнче Симферопольте вилнӗ[1][4].

Хисепӗсем

  • Совет Союзӗн Паттӑрӗ (1946 ҫулхи майӑн 15-мӗшӗ, Ленин орденӗ тата «Ылтӑн Ҫӑлтӑр» медаль № 9101)[1][3].
  • Ленин орденӗ (1946 ҫулхи майӑн 15-мӗшӗ)[1].
  • Александр Невский орденӗ (1944 ҫулхи авӑнӑн 28-мӗшӗ)[1].
  • Отечественной войны I степень орденӗ (1985 ҫулхи пушӑн 11-мӗшӗ)[1].
  • Отечественной войны II степень орденӗ (1944 ҫулхи раштавӑн 8-мӗшӗ)[1].
  • Хӗрлӗ Ҫӑлтӑр орденӗ (1944 ҫулхи пушӑн 15-мӗшӗ)[1].
  • «Хӑюлӑхшӑн» медаль (1943 ҫулхи утӑн 26-мӗшӗ)[1].
  • «Ҫапӑҫура палӑрнӑшӑн» медаль[2].
  • «Ҫӗнӗ ҫӗрсене ӗҫленӗшӗн» медаль[1].
  • Тата ытти медальсем[1].

Астӑвӑм

  • Гридасов Г. М. ятне Барнаулти Мухтав Мемориалӗнче асӑнаҫҫӗ[1].
  • Барнаулта тата Симферопольте урам ятне панӑ[1].
  • Барнаулти Ленин проспекчӗ, 29-мӗш ҫурт ҫинче (Гридасов пурӑннӑ вырӑнта) асӑну хӑми вырнаҫтарнӑ (2003)[1].
  • Симферопольти Тургенев урамӗ, 25-мӗш ҫурт ҫинче (Гридасов вилмелли вырӑнта) асӑну хӑми вырнаҫтарнӑ (2007)[1].

Ӑнлантарусем

  1. ^ 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 20, 21, 22, 23, 24 Гридасов Григорий Макарович (выр.). warheroes.ru. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи ҫурлан 6-мӗшӗ.
  2. ^ 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9 Гридасов Григорий Макарович (выр.). Алтайская краевая универсальная научная библиотека им. В.Я. Шишкова. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи ҫурлан 6-мӗшӗ.
  3. ^ 1, 2, 3, 4 Гридасов Григорий Макарович (выр.). Архивный портал Новосибирской области. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи ҫурлан 6-мӗшӗ.
  4. ^ 1, 2 Имени героя (выр.). Алтайская правда. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи ҫурлан 6-мӗшӗ.

Вуламалли

  • Барнаул: энциклопедия. — Барнаул, 2000. — C. 90.
  • Боевая слава Алтая: Герои Советского Союза – наши земляки. — Барнаул: Алтайское книжное издательство, 1978. — С. 55.
  • Звёзды доблести ратной: О Героях Советского Союза — новосибирцах. — Новосибирск, 1986. — С. 96–97.
  • Кузнецов И. И., Джога И. М. Золотые звёзды Алтая. — Барнаул: Алтайское книжное издательство, 1982. — 279 с.

Каçăсем

Темӑпа ҫыхӑннисем

Категорисем