Гридасов Дмитрий Тихонович

Гридасов Дмитрий Тихонович (1925 ҫулхи нарӑсӑн 23-мӗшӗ, Рубановка[d]1945 ҫулхи кӑрлачӑн 16-мӗшӗ, Кошице[d], Абауй-Торна[d]) — Тӑван Ҫӗршывӑн Аслӑ вӑрҫине хутшӑннӑскер, красноармеец[1], 846-мӗш стрелоксен полкӗн пулемётчикӗ. Вӑл — Совет Союзӗн Паттӑрӗ (1945, вилнӗ хыҫҫӑн)[1].

Пурнӑҫӗпе ӗҫӗ-хӗлӗ

Дмитрий Тихонович Гридасов 1925 ҫулхи февралӗн 23-мӗшӗнче Екатеринослав кӗпернинчи Рубановка ялӗнче (халӗ Херсон облаҫӗнчи Великолепетихски районӗ) хресчен кил-йышӗнче ҫуралнӑ[1][2]. Вӑл тулли мар вӑтам пӗлӳ илнӗ, колхозра ӗҫленӗ[1]. Тӑван Ҫӗршывӑн Аслӑ вӑрҫи пуҫлансан вӑл оккупацири территорире тӑнӑ, подполье ӗҫне хутшӑннӑ: листовкӑсем сарнӑ, диверсисене хутшӑннӑ[2][3].

1943 ҫулта Рубановка ирӗке кӑларнӑ хыҫҫӑн Гридасов Д. Т. Хӗрлӗ Ҫара чӗнсе илнӗ. 1943 ҫулхи юпа уйӑхӗнченпе Тӑван Ҫӗршывӑн Аслӑ вӑрҫи фрончӗсенче ҫапӑҫнӑ[1][2]. Вӑл 846-мӗш стрелоксен полкӗн (267-мӗш стрелоксен дивизийӗ, 51-мӗш ҫар, 4-мӗш Украина фрончӗ) пулемётчикӗ пулса хӗсмет тунӑ[1].

Гридасов Д. Т. Крыма ирӗке кӑларнӑ чухне палӑрнӑ. 1944 ҫулхи акан 7-мӗшӗнчен 8-мӗшӗччен каҫра вӑл Сиваш урлӑ каҫнӑ. Вӑл тӑшман траншейине пытанаҫҫӑн ҫывӑхланса тапӑннӑ. Пулемёт вутӗпе тӑшмана нумай аркатнӑ. Юнашӑр пулемёт расчӗчӗ пӗтсе пинчӗ, Гридасов Д. Т. ӑна ун патнелле ҫывӑхланса вут ҫунатма тӑснӑ[1][2]. Ҫак ҫапӑҫура вӑл хӑй 9 тӑшман вут пӳрнине, 1 пулемёт расчӗчӗпе нумай тӑшман салтакне аркатнӑ[1]. 1944 ҫулхи акан 13-14-мӗшӗсенче Зуя посёлокӗ (Белогорски районӗ) патӗнче вӑл юлташӗсемпе 5 тӑшман контратакине сирсе тӑнӑ. Ҫак ҫапӑҫура аманнӑ, анчах ҫапӑҫу хирӗнчен тухман, 60 ытла тӑшман салтакне аркатнӑ[1][2].

Гридасов Д. Т. Хӗвеланӑҫ Карпат операцинче палӑрнӑ[1]. 1945 ҫулхи кӑрлачӑн 16-мӗшӗнче Чехословакири Кошице хулишӗнчи ҫапӑҫура тӑшман дзоцӗн вутӗ пехотӑна чарса хунӑ. Гридасов Д. Т. дзоца пӗтерме хӑй тӗллӗн кайнӑ. Вӑл дзоцӑн амбразурине икӗ граната пӑрахнӑ, анчах пулемёт вут ҫунатма тӑснӑ. Унтан вӑл гранатӑсен ҫыххине амбразура тӳррӗн пӑрахнӑ. Дзоц гарнизонӗ пӗтнӗ, анчах хӑй те ҫакӑн чухне вилнӗ[1][2]. Дмитрий Тихонович Гридасова Кошице хулинчен кӑнтӑр-хӗвеланӑҫнелле вырнаҫнӑ Мокранце ялӗнче (Словаки) пытарнӑ[2]. Унӑн тӑван ялӗнче — Рубановкӑра — бюсчӗ вырнаҫтарнӑ[1].

СССР Аслӑ Канашӗн Президиумӗн 1945 ҫулхи пушӑн 24-мӗшӗнчи хушӑвӗпе «тӑшманпа ҫапӑҫура командованин ҫапӑҫу заданийӗсене образцо лайӑх пурнӑҫланӑшӑн тата ҫакӑн чухне кӑтартнӑ мужестволлӑхпа паттӑрлӑхшӑн» красноармеец Гридасов Дмитрий Тихоновича вилнӗ хыҫҫӑн Совет Союзӗн Паттӑрӗ ятне панӑ, Ленин орденӗпе чысланӑ[1].

Хисепӗсем

Астӑвӑм

  • Дмитрий Тихонович Гридасовӑн бюстне тӑван ялӗнче — Рубановкӑра — вырнаҫтарнӑ[1].
  • Крымри Зуя посёлокӗнче Гридасов Д. Т. кенотафӗ (символла пытарнӑ вырӑн) пур — тӑванла вилтӑпри, вӑл культура еткерлӗхӗн объекчӗ пулать[1].

Ӑнлантарусем

  1. ^ 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17 Гридасов Дмитрий Тихонович (выр.). warheroes.ru. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи ҫурлан 6-мӗшӗ.
  2. ^ 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7 Гридасов Дмитрий Тихонович (выр.). AZ-libr.ru. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи ҫурлан 6-мӗшӗ.
  3. ^ Гридасов Дмитрий Тихонович (выр.). Спасибо деду за Победу!. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи ҫурлан 6-мӗшӗ.

Вуламалли

  • Герои боёв за Крым. — Симферополь: Таврия, 1972.
  • Герои твои, Херсонщина. Симферополь, 1980.

Каçăсем