Гридин Дмитрий Алексеевич
Гридин Дмитрий Алексеевич (1911 ҫулхи чӳкӗн 22-мӗшӗ, Красногвардейское[d], Ставрополь Ен — 1993 ҫулхи утӑн 24-мӗшӗ, Георгиевск[d], Ставрополь Ен) — Тӑван Ҫӗршывӑн Аслӑ вӑрҫине хутшӑннӑскер, гварди аслӑ лейтенанчӗ[1], 154-мӗш гварди артиллери полкӗн батареи командирӗ. Вӑл — Совет Союзӗн Паттӑрӗ (1944)[1][2].
Пурнӑҫӗпе ӗҫӗ-хӗлӗ
Дмитрий Алексеевич Гридин 1911 ҫулхи чӳкӗн 22-мӗшӗнче Ставрополь кӗпернинчи Медвежье ялӗнче (халӗ Ставрополь Енӗнчи Красногвардейски районӗ) хресчен кил-йышӗнче ҫуралнӑ[1][2]. Вӑл пуҫламӑш шкул пӗтернӗ, вырӑнти савутра ӗҫленӗ[1].
1933 ҫулта Хӗрлӗ Ҫара чӗнсе илнӗ. 1935 ҫулта полк шкулӗнче вӗренсе тухнӑ, сверхсрочник пулса юлнӑ, вут взвочӗн командирӗн ҫумӗ пулса хӗсмет тунӑ. 1936 ҫулта кӗҫӗн лейтенант курсне пӗтернӗ[1]. 1941 ҫулхи авӑн уйӑхӗнченпе Тӑван Ҫӗршывӑн Аслӑ вӑрҫинче ҫапӑҫнӑ. Кăнтăр, Крым, Ҫурҫӗр-Кавказ, Сталинград, Дон, Брянск, Тӗп, Беларуҫ, 1-мӗш тата 2-мӗш Беларуҫ фрончӗсенче вӑрҫнӑ. Виҫӗ хутчен аманнӑ[1].
Гварди аслӑ лейтенанчӗ Гридин Д. А. 1943 ҫулхи авӑн уйӑхӗнче Чернигов-Припять наступлени операцинче палӑрнӑ[1]. 1943 ҫулхи авӑнӑн 21-мӗшӗнче унӑн батареи Чернигов хулинчен ҫурҫӗр-хӗвелтухӑҫнелле 3 ҫухрӑмра вырнаҫнӑ Толстолес хутӑрӗ патӗнче тӑшманӑн икӗ контратакине сирсе тӑнӑ. Тӑшмана хӑваласа, артиллеристсем Должик ялӗнче (Чернигов районӗ) артиллери батарине аркатнӑ[1]. 1943 ҫулхи авӑнӑн 29-мӗшӗнче батарея хӑйӗн вутӗпе стрелоксен полкӗн Днепр урлӑ каҫма май панӑ, 1943 ҫулхи авӑнӑн 30-мӗшӗнче хӑй те вӑйсӑр хатӗрсемпе юханшыв урлӑ каҫнӑ та Мысы ялӗ (Репкино районӗ) патӗнчи плацдарм ҫинче ҫапӑҫура хутшӑннӑ[1].
СССР Аслӑ Канашӗн Президиумӗн 1944 ҫулхи кӑрлачӑн 15-мӗшӗнчи хушӑвӗпе «Днепр урлӑ каҫнӑ чухне командованин ҫапӑҫу заданийӗсене образцо лайӑх пурнӑҫланӑшӑн тата ҫакӑн чухне кӑтартнӑ мужестволлӑхпа паттӑрлӑхшӑн» гварди аслӑ лейтенанчӗ Гридин Дмитрий Алексеевича Совет Союзӗн Паттӑрӗ ятне панӑ, Ленин орденӗпе тата «Ылтӑн Ҫӑлтӑр» медаль (№ 2941) парнеленӗ[1][2].
Д. А. Гридин — 1945 ҫулхи ҫӗртмен 24-мӗшӗнчи Мускаври Хӗрлӗ Площадь ҫинчи Парад Победына хутшӑннӑскер[1][3]. 1946 ҫулта гварди капитанӗ званипе запасӑна тухнӑ. Ставрополь Енӗнчи Георгиевск хулинче пурӑннӑ. 1946—1948 ҫулсенче автобаза пуҫлӑхӗ, 1948—1952 ҫулсенче 5-мӗш ҫарти автомобиль ротин командирӗ, 1953—1957 ҫулсенче «Советская Россия» колхозӗн председателӗн ҫумӗ пулса ӗҫленӗ[1][2]. Обществӑлла ӗҫе хастар хутшӑннӑ. Дмитрий Алексеевич Гридин 1993 ҫулхи утӑн 23-мӗшӗнче вилнӗ, Георгиевск хула масарӗнче пытарнӑ[1][2].
Хисепӗсем
- Совет Союзӗн Паттӑрӗ (1944 ҫулхи кӑрлачӑн 15-мӗшӗ, Ленин орденӗ тата «Ылтӑн Ҫӑлтӑр» медаль № 2941)[1][2].
- Ленин орденӗ (1944 ҫулхи кӑрлачӑн 15-мӗшӗ)[1].
- Хӗрлӗ Ялав орденӗ (1945 ҫулхи ҫӗртмен 2-мӗшӗ)[1].
- Отечественной войны I степень орденӗ (1985 ҫулхи пушӑн 11-мӗшӗ)[1].
- Отечественной войны II степень орденӗ (1943 ҫулхи авӑнӑн 17-мӗшӗ)[1].
- Хӗрлӗ Ҫӑлтӑр орденӗ (1943 ҫулхи майӑн 12-мӗшӗ)[1].
- «Хисеп Палли» орденӗ[1].
- «Одессӑна хӳтӗленӗшӗн» медаль[1].
- «Сталинграда хӳтӗленӗшӗн» медаль[1].
- Медаль «Тӑван Ҫӗршывӑн Аслӑ вӑрҫинче Германие ҫӗнтернӗшӗн 1941—1945 ҫҫ.»[2].
Астӑвӑм
- Георгиевск хулинче Гридин Д. А. пурӑннӑ ҫурт (Луначарский урамӗ, 23) ҫинче 2003 ҫулхи чӳкӗн 22-мӗшӗнче асӑну хӑми вырнаҫтарнӑ[1].
Ӑнлантарусем
- ^ 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 20, 21, 22, 23 Гридин Дмитрий Алексеевич (выр.). warheroes.ru. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи ҫурлан 6-мӗшӗ.
- ^ 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7 Гридин Дмитрий Алексеевич (выр.). Книга Памяти Ставропольского края. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи ҫурлан 6-мӗшӗ.
- ^ Гридин Дмитрий Алексеевич (выр.). Бессмертный полк. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи ҫурлан 6-мӗшӗ.
Вуламалли
- Герои Советского Союза: Краткий биографический словарь / Пред. ред. коллегии И. Н. Шкадов. — Воениздат, 1987. — Т. 1 /Абаев — Любичев/. — 100 000 экз. — ISBN отс., Рег. № в РКП 87-95382.