Вырӑсла версиЯтарлӑ проектсем
Чӗлхе суйла
РУВИКИ ҪИНЧЕН

Гришин Иван Александрович

Гришин Иван Александрович (1918 ҫулхи утӑн 21-мӗшӗ, Васильевка[d], Туркестанская Автономная Социалистическая Советская Республика[d] — 2006 ҫулхи раштавӑн 13-мӗшӗ, Бишкек) — Тӑван Ҫӗршывӑн Аслӑ вӑрҫине хутшӑннӑскер, гварди капитанӗ, 112-мӗш гварди стрелоксен полкӗн пулемёт ротин командирӗ. Вӑл — Совет Союзӗн Паттӑрӗ (1945)[1].

Пурнӑҫӗпе ӗҫӗ-хӗлӗ

Иван Александрович Гришин 1918 ҫулхи утӑн 21-мӗшӗнче Кыргызстанри Чуй облаҫӗнчи Аламудун районӗнчи Васильевка ялӗнче хресчен кил-йышӗнче ҫуралнӑ[1]. Вӑл 6 класс пӗтернӗ, колхозра зоотехник пулса ӗҫленӗ[1][2].

1938 ҫулхи юпа уйӑхӗнче Хӗрлӗ Ҫара чӗнсе илнӗ. 1942 ҫулта кӗҫӗн лейтенантсен курсне пӗтернӗ[1]. 1942 ҫулхи август уйӑхӗнченпе Тӑван Ҫӗршывӑн Аслӑ вӑрҫине хутшӑннӑ. Закавказ, Ҫурҫӗр-Кавказ, Кăнтăр-Анăç, 3-мӗш Украина тата 1-мӗш Беларуҫ фрончӗсенче ҫапӑҫнӑ. Виҫӗ хутчен аманнӑ[1][3].

Вӑл ҫапӑҫу заданийӗсене паха пурнӑҫланӑшӑн тата хӑюплӑхшӑн нумай наградӑсене тивӗҫнӗ. 1943 ҫулхи май уйӑхӗнче 351-мӗш стрелоксен дивизийӗнче ҫапӑҫнӑ, Краснодар Енӗнчи «Голубая линия» патӗнчи ҫапӑҫусенче хутшӑннӑ. Ҫак ҫапӑҫусенче вӑл пулемёт ротине командӑланӑ, тӑшман вут пӳрнисене пӗтернӗ, пехотӑн ӑннӑҫ ҫапӑҫма май панӑ, ҫакӑншӑн «Хӑюлӑхшӑн» медальпе наградӑланӑ[1].

1944 ҫулхи ҫуркунне Одессӑна ирӗке кӑларнӑ чухне виҫҫӗмӗш хут аманнӑ. Сипленнӗ хыҫҫӑн 8-мӗш гварди ҫарӗнче хӗсмет тунӑ, унпа пӗрле Беларуҫ операцинче хутшӑннӑ. Люблин-Брест наступлени операцинче Висла урлӑ каҫнӑ чухне унӑн пулемётчиксем виҫӗ вут пӳрнине пӗтернӗ, хӑй хӗвеланӑҫ ҫыранне чиркӗнсе тӑшман салтакӗсене вӗлернӗ. Магнушев плацдармӗнчи Вильчоволя ялӗ патӗнче вӑл хӑй 10 ытла нимӗҫе вӗлернӗ, икӗ вут пӳрнине пӗтернӗ. Ҫакӑншӑн Тӑван Ҫӗршыв вӑрҫин орденӗн II степенӗпе наградӑланӑ[1].

1945 ҫулхи Варшав-Познань операцинче Познань хулине штурмлама хутшӑннӑ. Ҫак ҫапӑҫусенче батальон командирӗн ҫумӗ пулса тӑнӑ, икӗ консерва савутне штурмлама ертсе пынӑ, хӑй 25 тӑшман офицерне салтакне вӗлернӗ. Ҫакӑншӑн Хӗрлӗ Ялав орденӗпе наградӑланӑ[1][2].

Гришин И. А. чи паллӑрах 1945 ҫулхи апрелӗн 23-мӗшӗнче Берлин операцинче палӑрнӑ. Вӑл пӗрремӗшсенчен пулса Шпрее юханшывне каҫнӑ тата хӗвеланӑҫ ҫыранӗнче плацдарма ярса илнӗ. Пулемётсене çуртсенче вырнаҫтарса тӑшман контратакисене сирсе тӑнӑ, ҫакӑ полкӑн тӗп вӑйӗсене каҫма май панӑ. Ҫак паттӑрлӑхшӑн ҫапӑҫу грамотипе СССР Аслӑ Канашӗн Президиумӗн 1945 ҫулхи майӑн 31-мӗшӗнчи хушӑвӗпе гварди капитанӗ Гришин Иван Александровича Совет Союзӗн Паттӑрӗ ятне панӑ, Ленин орденӗпе тата «Ылтӑн Ҫӑлтӑр» медаль (№ 5795) панӑ[1][3].

1945 ҫулхи ҫӗртмен 24-мӗшӗнче Мускаври Хӗрлӗ Площадь ҫинче иртнӗ Ҫӗнтерӳ Парадне хутшӑннӑ[1].

Вӑрҫӑ вӗҫленсен хӗсметне малалла тӑснӑ. 1948 ҫулта офицерсен ӑсталӑх ҫӗнтермелли курсне, 1954 ҫулта «Выстрел» курсне пӗтернӗ. 1960 ҫулта майор званипе запасӑна тухнӑ. Бишкек хулинче (Кыргызстан) пурӑннӑ, Ленин ячӗллӗ машиностроитель савучӗнче 20 ҫул ӗҫленӗ[1]. Иван Александрович Гришин 2006 ҫулхи раштавӑн 13-мӗшӗнче вилнӗ[1].

Хисепӗсем

  • Совет Союзӗн Паттӑрӗ (1945 ҫулхи майӑн 31-мӗшӗ, Ленин орденӗ тата «Ылтӑн Ҫӑлтӑр» медаль № 5795)[1][3].
  • Ленин орденӗ (1945 ҫулхи майӑн 31-мӗшӗ)[1].
  • Хӗрлӗ Ялав орденӗ (1945 ҫулхи февралӗн 25-мӗшӗ)[1].
  • Тӑван Ҫӗршыв вӑрҫин орденӗн I степенӗ (1985 ҫулхи пушӑн 11-мӗшӗ)[1].
  • Тӑван Ҫӗршыв вӑрҫин орденӗн II степенӗ (1944 ҫулхи августӑн 20-мӗшӗ)[1].
  • Хӗрлӗ Ҫӑлтӑр орденӗ[1].
  • «Хӑюлӑхшӑн» медаль (1943 ҫулхи утӑн 2-мӗшӗ)[1].
  • Медаль «Тӑван Ҫӗршывӑн Аслӑ вӑрҫинче Германие ҫӗнтернӗшӗн 1941—1945 ҫҫ.»[2].

Ӑнлантарусем

  1. ^ 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19 Гришин Иван Александрович (выр.). warheroes.ru. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи ҫурлан 6-мӗшӗ.
  2. ^ 1, 2, 3 Гришин, Иван Александрович (выр.). Википедия. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи ҫурлан 6-мӗшӗ.
  3. ^ 1, 2, 3 Гришин Иван Александрович (выр.). Память народа. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи ҫурлан 6-мӗшӗ.

Вуламалли

  • Герои Советского Союза: Краткий биографический словарь / Пред. ред. коллегии И. Н. Шкадов. — Воениздат, 1987. — Т. 1 /Абаев — Любичев/. — 100 000 экз. — ISBN отс., Рег. № в РКП 87-95382.

Каçăсем

Темӑпа ҫыхӑннисем

Категорисем