Вырӑсла версиЯтарлӑ проектсем
Чӗлхе суйла
РУВИКИ ҪИНЧЕН

Долни Вестоницери хӗрарӑм (бюст)

Gerb-icon.png

РФ культура министерстви

Arrow-Right.png
Gerb-big.png
Раҫҫей Федерацийӗн культура министерстви

Дольни Вестонице венери (чех Věstonická venuše) — керамикӑран тунӑ хӗрарӑм кӳлепи (статуэтка), ӑна Граветт культурине (тӳрлетнӗ ориньяк) кӗртеҫҫӗ, вӑл пирӗн эрӑчченхи 29 000—25 000 ҫулсемпе палӑрса тӑрать. Статуэткӑна 1925 ҫулхи утӑн 13-мӗшӗнче Чехин кӑнтӑр енчи Морави регионӗнчи палеолит тапхӑрӗнчи тӑпӑрта Карел Абсолон ертсе пынӑ экспедици тупнӑ. Объектӑн номенклатура ячӗ: Женщина из Долни Вестонице[1].

Сӑнласа пани

Кӳлепен ҫӳллӗшӗ 11,1 см, чи сарлака вырӑнта сарлакӑшӗ 4,3 см. Унӑн уйрӑмлӑхӗсем — питӗ пысӑк, аран ҫакӑнса тӑракан кӑкӑр, пысӑк хырӑм тата пӗҫҫӗн. Ку, пулас, фертильность символӗ пулнине пӗлтерет. Пуҫӗ, ытти «венерӑсен» пекех, сӑн-питсӗр; ун ҫинче икӗ ҫурӑк евӗрлӗ куҫ кӑна палӑрать.

Кӳлепе икӗ пая вакланнӑ. Малтан ӑна пӗр вырӑнтах тупнӑ ытти артефактсемпе пӗрле упрама тытӑннӑ, анчах каярах вӗсене уйӑрнӑ.

Усӑ курнӑ материалсемпе техника

Кӳлепе тӑмран тунӑ, ун ҫине кӑшт вӑкӑр хушнӑ. Ку вӑл тӗнчери чи авалхи керамика япалисенчен пӗри шутланать[2].

2004 ҫулта ирттернӗ томографи тӗпчевӗ кӳлепе ҫийӗнче ача пӳрнин йӗрне тупса палӑртнӑ, вӑл унта япалана пӗҫеричченех юлнӑ. Йӗре хӑварнӑ ача 7-15 ҫулсенче пулнӑ, ӑна тӗпчевҫӗсем кандидатсен шутне кӗртмеҫҫӗ[3].

Тупни

1924 ҫулта Моравире Мартин Кржиж, Карел Ярослав Машка тата ыттисем ирттернӑ малтанхи тӗпчевсем хыҫҫӑн палеолит тапхӑрӗнчи тӑпӑрсене чавма тытӑннӑ. 1925 ҫулхи утӑн 13-мӗшӗнче Карел Абсолон ертсе пынӑ экспедици Дольни-Вестонице ялӗ патӗнче, мамонт шӑммисемпе кӗл хушшинче, Венера кӳлепине тупнӑ. Вӑл икӗ пая вакланнӑ пулнӑ.

Венера тупӑннӑ вырӑн авалхи ҫынсен тӑпӑрӗ пулнӑ, унта нумай артефакт тупнӑ. Вӗсен шутӗнче чулран тунӑ ӗҫ хатӗрӗсем, мамонт шӑммисем, ҫавӑн пекех ҫынсен тата чӗрчунсен темиҫе пин пӗчӗк тӑм кӳлеписем пулнӑ.

Вырнаҫӑвӗ

Дольни Вестонице венери Брно хулинчи Морави музейӗн «Антропос» павильонӗнче упранать, анчах ӑна халӑха сайра кӑтартаҫҫӗ. 2013 ҫулта ӑна Прагӑри Наци музейӗнче кӑтартнӑ[4]. Ӑна яланхи пек хӳтлӗхпе упраҫҫӗ.

Тӗпчевҫӗсем кӳлепе ҫийӗнчи ҫурӑксемпе микротӗпчевсем ирттереҫҫӗ, вӗсем кӳлепе ҫине температура улшӑнӑвӗсем мӗнле витӗм кӳнине тӗпчеҫҫӗ.

Ӑнлантарусем

  1. ^ The Venus of Věstonice (англ.). Moravské zemské muzeum. Пӑхнӑ кун: 2024 ҫулхи ҫурлан 15-мӗшӗ.
  2. ^ Vandiver, Pamela B. (1989). «The Origins of Ceramic Technology at Dolni Věstonice, Czechoslovakia» (en). Science 246 (4933): 1002–1008. DOI:10.1126/science.246.4933.1002.
  3. ^ Motley, Jaqueline Venus Figurine Might Be Oldest Known Ceramic (англ.). National Geographic (18 юпан 2005). Пӑхнӑ кун: 2024 ҫулхи ҫурлан 15-мӗшӗ.
  4. ^ Вестоницкая Венера впервые покидает Моравию (выр.). Radio Prague International (31 ҫӑвӑн 2013). Пӑхнӑ кун: 2024 ҫулхи ҫурлан 15-мӗшӗ.

Вуламалли

  • Абрамова З. А. Древнейший образ человека. Каталог и краткий очерк по палеолитическому искусству. — СПб: «Петербургское востоковедение», 2010. — 304 с. — ISBN 978-5-85803-408-4.
  • Малинова Р., Малина Я. Прыжок в прошлое: Эксперимент раскрывает тайны древних эпох / Пер. с чеш. — М.: Мысль, 1988. — С. 71—74. — ISBN 5-244-00188-4.
  • Формозов А. А. Памятники первобытного искусства на территории СССР. — 2-е изд. — М.: Наука, 1980. — 136 с.
  • National Geographic Society. Wonders of the Ancient World; National Geographic Atlas of Archaeology. — Mill Creek, Washington: National Geographic Society, 1994. — P. 248. — ISBN 0-87044-999-9.

Каҫӑсем

Категорисем