Егоров Михаил Алексеевич
РАН экспертизи
РАН экспертизи
Раҫҫей Ӑслӑлӑхӗсен Академийӗ
тӗрӗслесе тухнӑ
тӗрӗслесе тухнӑ
Егоров Михаил Алексеевич (1923 ҫулхи ҫӑвӑн 5-мӗшӗ, Смоленский уезд[d], Смоленск кӗпӗрни — 1975 ҫулхи ҫӗртмен 20-мӗшӗ, Демидовский район[d], Смоленск облаҫӗ) — Совет Союзӗн Паттӑрӗ, Хӗрлӗ Ҫар сержанчӗ, кӗҫӗн сержантпа М. В. Кантарипе пӗрле А. П. Берест лейтенант ертсе пынипе[1] 1945 ҫулхи ҫу уйӑхӗн 1-мӗшӗнче ирхине нимӗҫ Рейхстагӗн тӑррине Ҫӗнтерӳ Ялавне лартнӑ[2].
Пурнӑҫӗпе кун-ҫулӗ
Егоров Михаил Алексеевич 1923 ҫулхи ҫу уйӑхӗн 5-мӗшӗнче Смоленск кӗпӗрнинчи Рудня районӗнчи Ермошенки ялӗнче хресчен ҫемйинче ҫуралнӑ[3]; вырӑс[4]. Пуҫламӑш пӗлӳ илнӗ, колхозра ӗҫленӗ.
Смоленск облаҫне нимӗҫ фашисчӗсен ҫарӗсем оккупациленӗ вӑхӑтра Егоров М. А. партизана кӗнӗ. «Полк Садчикова» партизан бригадинче ҫапӑҫнӑ (командирӗ Садчиков И. Ф., комиссарӗ Юрьев А. Ф.) 1943 ҫулта «Полк Садчикова» партизансен бригадине ЦШПД пуҫлӑхӗ Пономаренко П. К. хушнипе Беларуҫри Полоцк-Лепельск партизан зонине куҫарнӑ. Бригадӑри партизансен разведкин боецӗ пулнӑ май Егоров 1944 ҫулхи ҫӑвӑн 5-мӗшӗнче ҫӗрле Ушач патӗнче фашистсен окруженине партизансемпе татнӑ ҫӗре хутшӑннӑ (1944 ҫулхи ҫуркунне Ушач патӗнчи «Ҫурхи уяв» Операци тата пртизансем мала кайни статьяна пӑхӑр).
1944 ҫулхи раштавран пуҫласа Егоров ӗҫлекен ҫарта ҫапӑҫнӑ — 1-мӗш Беларуҫ фрончӗн 3-мӗш ударлӑ ҫарӗн 150-мӗш стрелоксен дивизийӗн 756-мӗш стрелоксен полкӗн разведчикӗ.
Мелитон Кантария кӗҫӗн сержантпа пӗрле Егоров Ҫӗнтерӳ Ялавне рейхстаг тӑррине ҫурта штурмланӑ вӑхӑтра лартнӑ (ушкӑна А. П. Берест лейтенант ертсе пынӑ).
Паттӑрлӑх кӑтартнӑшӑн Егорова СССР Аслӑ Канашӗн Президиумӗн 1946 ҫулхи ҫӑвӑн 8-мӗшӗнчи Указӗпе килӗшӳллӗн Совет Союзӗн Паттӑрӗ ятне Ленин орденӗпе тата Ылтӑн Ҫӑлтӑр медальпе пӗрле панӑ.
Егоров Хӗрлӗ ҫар ретӗнче 1947 ҫулччен пулнӑ. Ҫартан демобилизациленнӗ хыҫҫӑн Смоленскри совет-парти шкулӗнчен вӗренсе тухнӑ. Рудняри сӗт-консерв комбинатӗнче ӗҫленӗ.
1975 ҫулхи ҫӗртмен 20-мӗшӗнче 53 ҫулта чухне Смоленск облаҫӗнче автомобиль катастрофинче вилнӗ[5].
Наградӑсем
- I степень «Тӑван ҫӗршыв партизанне» медаль (1944 ҫулхи ҫурлан 15-мӗшӗ)[6];
- «Владимир Ильич Ленин ҫуралнӑранпа 100 ҫул ҫитнине халалласа» медаль;
- «1941-1945 ҫҫ. Тӑван Ҫӗршывӑн Аслӑ вӑрҫинче Германие ҫӗнтернӗшӗн» медаль (1945 ҫулхи ҫӑвӑн 9-мӗшӗ)[6];
- « 1941—1945 ҫҫ. Тӑван Ҫӗршывӑн Аслӑ вӑрҫинче ҫӗнтернӗренпе — ҫирӗм ҫул» медаль;
- « 1941—1945 ҫҫ. Тӑван Ҫӗршывӑн Аслӑ вӑрҫинче ҫӗнтернӗренпе — вӑтӑр ҫул» медаль;
- «Варшавӑна ирӗке кӑларнӑшӑн» медаль (1945 ҫулхи ҫӗртмен 9-мӗшӗ)[6];
- «Берлинана илнӗшӗн» медаль (1945 ҫулхи ҫӗртмен 9-мӗшӗ)[6];
- «СССР Хӗҫ-пӑшаллӑ вӑйӗсем — 50 ҫулта».
ГДР наградисем:
- I степень «Тӑван Ҫӗршыв умӗнчи тава тивӗҫлӗ ӗҫсемшӗн» орден.
Астӑвӑм
- Смоленск хулинче Паттӑрсен Астӑвӑм Скверӗнчи крепоҫ стени патӗнче пытарнӑ. Альберт Сергеев скульптор тунӑ унӑн бюстне вырнаҫтарнӑ.
- Смоленск облаҫӗнчи Монастырщина посёлокӗнчи тӑкӑрлӑка тата Смоленск хулинчи Пасово посёлокӗнчи урама Михаил Егоров ятне панӑ[7]. Рудня хулинчи молкомбинат ҫине тата Паттӑр ҫурчӗ ҫине асӑну хӑмисем вырнаҫтарнӑ. Смоленск хулин хисеплӗ гражданинӗ.
- 1965 ҫулхи ҫӑвӑн 8-мӗшӗнченпе Берлин хулин Хисеплӗ гражданинӗ шутланнӑ (1992 ҫулхи авӑнӑн 29-мӗшӗнче хисеплӗ ята пӑрахӑҫланӑ).
- Тӑван Рудня хулинче Совет Союзӗн Паттӑрӗ пурӑннӑ ҫуртран ҫурт-музей тунӑ. Музейра Егоровӑн пулнӑ тӗрлӗ япалана пуҫтарнӑ.
- Псков облаҫӗнчи Псков районӗнчи Борисовичи ялӗнче те урама Михаил Егоров ятне панӑ.
- Егоров сӑнарне кинора калӑпланӑ: «Падение Берлина» (1950, Дмитрий Дубов), «Освобождение» (1972, Геннадий Крашенинников), «Перевал Дятлова» (2020, Данил Иванов).
Сочиненисем
- Егоров М. А., Кантария М. В. Знамя Победы. — Воениздат, 1975.
- Егоров М. А., Кантария М. В. Знамя Победы. Бой первый – бой последний / лит. запись Б. Данюшевского. — М. : Молодая Гвардия, 1975. — 111 с., 16 л. ил. — ББК Т3(2)622.5.
Ӑнлантарусем
- ^ Наградной лист. pamyat-naroda.ru. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи акан 18-мӗшӗ.
- ^ Федеральный закон "О Знамени Победы" (выр.). rg.ru (7 ҫӑвӑн 2007). Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи акан 18-мӗшӗ.
- ^ Лешно ял канашне кӗнӗ Ермошенки ялӗ (ҫавӑн пекех пӑхӑр: Егоров Михаил Алексеевич (1923—1975) (выр.). Герои СССР — уроженцы Руднянского района. Руднянский исторический музей. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи акан 18-мӗшӗ.), упранса юлман; халӗ — ҫав районти Чистик ял тӑрӑхӗ
- ^ Сайт «Герои страны».
- ^ Олеся Томашова. Знаменосец Победы. Как жил и погиб легендарный Михаил Егоров (выр.). АиФ Смоленск. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи акан 18-мӗшӗ.
- ^ 1, 2, 3, 4 Участники войны: Егоров Михаил Алексеевич, сержант 756 сп 150 сд 79 ск 3 Уд. А (1923 — 1975). pamyat-naroda.ru. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи акан 18-мӗшӗ. Архивланӑ 2022 ҫулхи ҫӗртмен 6-мӗшӗ.
- ^ В Смоленске именами Героев назвали «пустое место» // Информагентство «О чём говорит Смоленск» (сетевое издание). — 2012. — 23 октябрь. 2018 ҫулхи ҫӗртмен 12-мӗшӗнче архивланӑ.
Вуламалли
- Егоров, Михаил Алексеевич // Динамика атмосферы — Железнодорожный узел [Электронный ресурс]. — 2007. — С. 616. — (Пысӑк Раҫҫӗй энциклопедийӗ : [в 35 т.] / гл. ред. Ю. С. Осипов ; 2004—2017, т. 9). — ISBN 978-5-85270-339-2.
- Боброва И. Знамя Победы не спасло от бед // Московский комсомолец : газета. — 2009. — 7 ҫӑвӑн (№ 25049).
- Бортаковский Т. В. Сквер Памяти Героев. — Маджента, 2005. — 160 с. — 1000 экз.
- Зинченко Ф. М. Герои штурма рейхстага / Литературная запись Н. М. Ильяша. — 3-е изд. — Воениздат, 1983. — 192 с. — (Военные мемуары). — 65 000 экз.
- Зинченко Ф. М. Рукопись «Они штурмовали Рейхстаг». — 1975.
- Последний штурм. — Политиздат, 1965.
- Купарев А. С., Гончаров Г. А. Знаменосцы Победы. История легенды. — ООО «Кировская областная типография», 2017. — 320 с. — 1000 экз. — ISBN 978-5-498-00480-8.
- Минин М. П. Трудные дороги к Победе : Воспоминания ветерана Великой Отечественной войны. — 2001. — 255 с.
- Минин М. П. Трудные дороги войны.
- Неустроев С. А. Русский солдат: на пути к Рейхстагу. — Советская Кубань, 1997.
- Из доклада С. Перевёрткина на 1-й научной конференции по изучению Берлинской операции. ЦАМО. Ф. 233. Оп. 2356. Д. 805. Л. 106—116.
- Сапрыков В. Н. Дважды победное. — Московские учебники – СиДипресс, 2008.
- Шатилов В. М. Знамя над рейхстагом. — изд. 3-е, испр. и доп. — Воениздат, 1975. — 350 с., илл. — (Военные мемуары). — 200 000 экз.
- Ямской Н. П. Кто брал Рейхстаг. Герои по умолчанию. — Олма-Пресс, 2006.
Каҫӑсем
- Выдержки из документов о штурме рейхстага, Берлин, 30 апреля 1945 года.
- Артёменко А. Смоленский краевед обнаружил неизвестный орден Знаменосца Победы (выр.). Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи акан 18-мӗшӗ..
Егоров Михаил Алексеевич «Ҫӗршыв Паттӑрӗсем» сайтра
