Запорожье казакӗ лашапа (кӳлепе)

Экспонат шурӑ лаша ҫинче ларакан касак кӳлепинчен тӑрать, вӑл касса татнӑ кӗтеслӗ фанерӑран тунӑ тӑваткӗтеслӗ тӗп ҫинче вырнаҫнӑ. Тӗпне сӑрланӑ: унӑн лаптӑкӗн 3/4 пайӗ яхӑн тӗксӗм-симӗс сӑрӑпа юханшыв ҫыранне сӑнарлать, юлнӑ пайӗ — кӑвак сӑрӑпа сӑрланӑ шыва. Шурӑ сӑрӑпа шыв ҫинчи хумханӑва, тӗксӗммипе — шыв тӗпӗнчи чулсене, сылтӑмра вара шыв курӑкне ӳкернӗ. Сарӑ-симӗс тӗслӗ ансӑр йӑрӑм шыва симӗс ҫыранран уйӑрать.

Лашана пуҫне аялалла уснӑ, сӑмсине шыв патне ҫывхартнӑ пек сӑнарланӑ. Сылтӑмри малти ури шыв тӗпӗнче тӑрать, сулахаййи вара ҫурма авӑннӑ, чӗрне вӗҫҫӗн ҫӗре перӗнет. Икӗ малти ури ҫинче те чӑн-чӑн такансене сӑнарланӑ. Кӳлмине чеканкӑланӑ шурӑ тӑхланран тунӑ. Кӳлме пайӗсене кӑтартнӑ: пуҫ тӑхӑмӗ, сӑмса тата ҫамка тӑхӑмӗсем, янах айӗнчи тӑхӑм, сӑхӑлча тата йӗвен, ҫавӑн пекех чӗлпӗр. Ӗсенкӗсене лаша ҫурӑмӗ урлӑ ывӑтнӑ шурӑ тӑхлан хӑю ҫине ҫакнӑ. Чеканкӑланӑ шурӑ тӑхланран тунӑ кӑкӑрлӑхне йывӑҫран тунӑ тата шурӑ та сарӑ тӗслӗ чеканкӑланӑ шурӑ тӑхланпа илемлетнӗ йӗнер ҫумне ҫирӗплетнӗ. Хурӑлхисене хӑмӑр дермантинран хатӗрленӗ. Лашана шурӑ тӗслӗ ҫу сӑррипе тата йӑлтӑртакан эмальпе сӑрланӑ, унӑн тӗсӗ слон шӑммине аса илтерет.

Касака динамикӑллӑ позӑра сӑнарланӑ. Вӑл чӗлпӗре аялалла уснӑ сылтӑм аллипе тытса тӑрать. Сулахай аллинче касак сӑнӑ тытнӑ — унӑн аялти вӗҫӗ ҫӗр ҫине тӗршӗнет. Сулахай аякӗнче хутаҫри хӗҫ ҫакӑнса тӑрать, унӑн аврине шурӑ тӑхланран тунӑ илемлӗ ҫаккуҫпа капӑрлатнӑ. Касакӑн атти-пушмакӗ — шпорӑллӑ тӑрӑхла сӑмсаллӑ атӑсем, унӑн ултӑрине турккӑ атти-пушмакне аса илтерекен элементсем ҫирӗплетнӗ. Касак анлӑ пиҫиххиллӗ тӗксӗм-хӗрлӗ тӗслӗ йӗм тата виҫкӗтеслӗ касӑклӑ, кӗске ҫанӑллӑ тӗксӗм-симӗс кӗпе тӑхӑннӑ. Пиҫиххи хыҫне, ятарлӑ кӗсьесене, икӗ пистолет чикнӗ. Пуҫӗ ҫинче сулахай енчен хӗрлӗ ҫаккуҫ ҫакӑнса тӑракан феска. Касак пуҫне кӑшт малалла пӗкнӗ, куҫӗ сӑнӑ ҫине пӑхать, пит-куҫӗнче хура куҫсем, куҫхаршисем тата вӑрӑм мӑйӑх, хӗрлӗ ҫӑвар тата сылтӑм хӑлхари алка палӑраҫҫӗ.

Кӳлепене тунӑ чухне йывӑҫпа шурӑ тӑхланпа усӑ курнӑ. Кӳлме, хӗҫ-пӑшал тата тумтир пайӗсене калӑплама каснӑ-каларнӑ тата чеканкӑланӑ техникӑсемпе усӑ курнӑ. Лакпа ҫу сӑррине сӑрлама усӑ курнӑ, ҫакӑ ӗҫе ҫутӑлӑх тата чӑнлӑх кӳрет. Вак пайсем валли чеканкӑланӑ шурӑ тӑхланпа усӑ курни текстура контрастне тивӗҫтерет.

Экспонат СССР халӑх художникӗн Илья Глазуновӑн Мускаври патшалӑх картина галерейинче вырнаҫнӑ. Галерейӑна 2004 ҫулта никӗсленӗ, вӑл Волхонка урамӗнчи 13-мӗш ҫуртра вырнаҫнӑ. Галерея коллекцийӗнче 1250 ытла ӳнер хайлавӗ упранать, ҫав шутра историллӗ пулӑмсемпе культура йӑлисене сӑнласа паракан ӗҫсем те.