Краснов-Кĕçĕнни Григорий Иванович
Краснов-Кӗҫӗнни Григорий Иванович (1908 ҫулхи раштавӑн 6-мӗшӗ, Кипеккасси, Пăва районĕ — 1978 ҫулхи ҫӑвӑн 31-мӗшӗ) — чӑваш сӑвӑҫи, ҫыравҫи, куҫаруҫи, СССР ҫыравҫисен пӗрлешӗвӗн пайташӗ (1934)[1], Тӑван Ҫӗршывӑн Аслӑ вӑрҫи хутшӑнннӑскер.
Пурнӑҫӗ
Григорий Иванович 1908 ҫулхи раштавӑн 6-мӗшӗнче Хусан кӗпӗрнин (халӗ Тутарстанӑн Пӑва районӗ) Кипеккасси ялӗнче ҫуралнӑ[2].
Шупашкарти чӑваш рабфакӗнче (1926–1928), Мускав патшалӑх университечӗн медицина факультетӗнче, Мускав кинематографи институчӗн сценари факультетӗнче (1936–1938) вӗреннӗ[1].
СССР халӑхӗсен Тӗп издательствин чӑваш секцин редакцийӗнче, «Тӑван Атӑл» журналӗн редакцийӗнче ӗҫленӗ[3].
1941 ҫулта ӑна Хӗрлӗ Ҫара чӗнсе илнӗ. Пулемёт взвочӗн командирӗ пулса Волхов фронтӗнче ҫапӑҫнӑ, Ленинград блокадине аркатнӑ ҫӗре хутшӑннӑ[1]. Вӑрҫӑ вӑхӑтӗнче «Фронтовая правда» хаҫачӗн корреспонденчӗ пулса ӗҫлен[4].
Вӑрҫӑ хыҫҫӑн Чӑваш ҫыравҫисен пӗрлешӗвӗн литература консультанчӗ, Чӑваш кӗнеке издательствин редакторӗ, «Тӑван Атӑл» альманах редакцийӗн секретарӗ пулса ӗҫленӗ[5].
1978 ҫулхи ҫу уйӑхӗн 31-мӗшӗнче Ҫӗнӗ Шупашкарта вилнӗ[6].
Ӗçĕсем
Пĕрремĕш сăввисем 1930 çулта хаçат-журналсенче пичетленнĕ[1]. Унăн 20 яхăн кĕнеки, 100 ытла статьи пичетленсе тухнă[2].
- «Çункав» (сăвăсемпе поэмăсем, 1932)
- «Сăвăсем» (1934)
- «Фашизма хирĕç фольклор» (1942)
- «Ача-пăча сăввисем» (1944)
- «Сарпулат çинчен хунă юрă» (сăвăллă юмах, 1946)
- «Кĕсле» (сăвăсем, 1947; сăвăсемпе поэмăсем, 1960)
- «Асамат çинчен хунă юрă» (поэма, 1956)
- «Юлташсем» (повĕçсемпе калавсем, 1959)
- «Виçĕ хĕр» (сăвăллă легенда, 1961)
- «Кĕрхи çеçке» (повеçсем, 1962)
- «Виçĕ тăван» (сăвăллă юмах, 1963)
- «Пурçăн тутăр» (1969)
- «Пурнăҫ çулӗпе» (1973)
- «Кăвик, кăвакарчăн» (1975)
- «Капăр Варвари» (1976)
- «Ҫӑлкуҫ» (1978)
- «Хурамал» (1979)
Куçару ĕçĕсем: Л. Толстойăн «Казаксем» повӗҫӗ, М. Шолоховăн «Лăпкă Дон» романĕн сыпăкĕсем, В. Маяковскипе С. Маршак сăввисем, Г. Низами хайлавĕсем[1].
Хисепӗсем
- «Хисеп Палли» орден;
- «Ҫапӑҫура палӑрнӑшӑн» медаль;
- «Ленинграда хӳтĕленĕшĕн» медаль;
- «Тӑван Ҫӗршывӑн 1941–45 ҫҫ. аслӑ вӑрҫинче Германие ҫӗнтернӗшӗн» медаль[6].
Ӑнлантарусем
- ^ 1, 2, 3, 4, 5 15:47 Чувашский прозаик и поэт Григорий Краснов-Кезенни (Краснов-Кӗҫӗнни) — участник боев по прорыву блокады Ленинграда (выр.). Официальный портал органов власти Чувашской Республики (1 раштавӑн 2008). Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи ҫӑвӑн 8-мӗшӗ.
- ^ 1, 2 Краснов-Кезенни Григорий Иванович (выр.). Официальный портал Республики Татарстан. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи ҫӑвӑн 8-мӗшӗ.
- ^ Краснов–Кезенни Григорий Иванович. Национальная библиотека Чувашской Республики. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи ҫӑвӑн 8-мӗшӗ.
- ^ Пултаруллӑ та харсӑр ҫыравҫӑ. Кугöҫ библиотеки (6 раштавӑн 2018). Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи ҫӑвӑн 8-мӗшӗ.
- ^ 1, 2 Григорий Краснов-Кӗҫӗнни. Электронлӑ вулавӑш. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи ҫӑвӑн 8-мӗшӗ.
- ^ 1, 2, 3 Краснов-Кезенни (Краснов-Кӗҫӗнни) Григорий Иванович (выр.). Наследие Чувашии. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи ҫӑвӑн 8-мӗшӗ.
Каçăсем
- Григорий Краснов-Кĕçĕннин хайлавĕсем — Электронлă вулавăш
- Краснов Григорий Иванович — Чăваш энциклопедийĕ
- Григорий Краснов-Кĕçĕнни — Наследие Чувашии