Оскус-оол. Хапăллакан (кӳлепе)

Композици пӗрлӗхлӗ уҫлӑх шутне пӗрлештернӗ икӗ кӳлеперен тӑрать. Тыва паттӑрӗн кӳлепине тулли ӳсӗмпе, малтан пӑхнӑ пек сӑнланӑ. Сыхлавҫӑ-воин тӑнӑҫлӑ тӑрӑмра, хытӑ сӑн-питлӗ. Унӑн пуҫӗ ҫӗкленӗ, ҫӳҫне хыҫалтан ӗнсе патӗнче пуҫтарнӑ. Сылтӑм аллипе вӑл ҫапӑҫу уххине хытӑ тытнӑ, сулахай аллине вара аялалла уснӑ та ҫурӑмра тытнӑ. Кӳлепе уйрӑмлӑхӗсене пытарса тӑракан вӑрӑм наци халачӗ сӑнара тулли кӑтартать.

Воинпа юнашар вӑкӑр-сарлыка сӑнланӑ. Вӑкӑр кӳлепи хӑватлӑ, лутра кӗлеткеллӗ, урисем кӗске те сарлака лараҫҫӗ, тӑрӑмӗ те палӑрса тӑрать. Вӑкӑр пуҫне аялалла уснӑ, хӑлхисене хӗснӗ, вӑрӑм тӳрӗ мӑйракисене малалла тӑратнӑ. Хӳри ҫӗкленӗ те тӑсӑлнӑ, ҫакӑ композици динамикине палӑртать.

Кӳлепене симӗсрех сӗмлӗ гранитран тунӑ лаптак тӑваткал постамент ҫине вырнаҫтарнӑ. Композицин пӗтӗмӗшле виҫи 44,5×55×19,5 см. Воин кӳлепин виҫи 22×7×5 см, вӑкӑр кӳлепин вара — 22,5×55×19,5 см.

Кӳлепене хура серпентинитран ӑсталанӑ, ҫакӑ ӑна тарӑн тӗксӗм тӗс тата сӑнлӑлӑх парать. Постамента илемлӗ текстурӑллӑ симӗсрех сӗмлӗ гранитран тунӑ. Кӳлепесен пӗрлӗхлӗ калӑпӑшне тума май паракан чул касса кӑларни техникипе усӑ курнӑ. Хушма майпа ӗҫре композицин ҫирӗплӗхне тата эстетика илемне тивӗҫтерекен бронза тата эпоксид сӑмали элеменчӗсемпе усӑ курма пултараҫҫӗ.

Экспонат Кузбассри сӑнарлӑ ӳнер музейӗнче упранать. Музее 1969 ҫулта Кемеровӑра никӗсленӗ, вӑл Ҫӗпӗрти чи пысӑк ӳнер учрежденийӗсенчен пӗри шутланать. Унӑн коллекцийӗнче XIX ӗмӗр вӗҫӗнчен пуҫласа XXI ӗмӗр пуҫламӑшӗчченхи тапхӑра йышӑнакан тӑван ҫӗршыв ӳнерӗн 6000 яхӑн ӗҫӗ упранать, вӑл историллӗ тата хальхи юхӑмсене те кӑтартать.