Вырӑсла версиЯтарлӑ проектсем
Чӗлхе суйла
РУВИКИ ҪИНЧЕН

Петров Константин Петрович (художник)

Disambig gray.svg Петров хушаматлă урăх çынсем çинчен РУВИКИ-ре статьясем пур.
Disambig gray.svg Петров Константин хушаматлă урăх çынсем çинчен РУВИКИ-ре статьясем пур.
Disambig gray.svg Петров Константин Петрович хушаматлă урăх çынсем çинчен РУВИКИ-ре статьясем пур.

Петров Константин Петрович (1902, Ҫатра Марка, Шупашкар уесӗ — 1985[1]) — поляр тематикипе ӳкерекен художник[2].

Пурнӑҫӗпе ӗҫӗ-хӗлӗ

Малтанхи пӗлӗве Ишекри чиркӳпе прихут шкулӗнче илнӗ[3]. Кайран Шупашкарти гимназире вӗреннӗ, Сӗнтӗрвӑрринчи ҫӗр йӗркелевӗн техникумӗнче пӗлӗвне ӳстернӗ[3].

1924 ҫултан пуҫласа Константин Петрович Туркестанри стрелоксен полкӗнче хӗрлӗ армеец пулса хӗсметре пулнӑ. 1931 ҫул вӗҫенче ӑна Чулхулари шыв транспорчӗн инженерӗсен институчӗн гидротехника факультетне вӗренме янӑ[3].

1935 ҫулта ӑна Ҫурҫӗре гидрографи ӗҫӗсем ирттерме янӑ. Кунта вӑл Таймыр ҫыранӗнчи пӗр сӑмсаха Папанин сӑмсахӗ ят панӑ. Вӑл ертсе пынӑ отряд виҫе ҫул хушши ӗҫленӗ: Тессема тата Палантер бухтинче астрономи пункчӗсене, Вега сӑмсахӗнче, Фирилей утравӗн траверзинче азимутсене палӑртнӑ, тригонометри пункчӗсене лартнӑ[4].

Чи малтан ҫитнӗ ҫын пулнӑ май кунти юханшывсене, бухтӑсене тата паллӑ вырӑнсене ятсем панӑ, ҫав шутра чӑвашри топонимсен ячӗсемпе те. Ҫапла май Таймыр картти ҫинче Урам, Марка юханшывсем палӑртӑннӑ.

1948 ҫулта Константин Петрович тӑван тӑрӑхне таврӑннӑ[1].

Юханшывсен чӑвашла ячӗсем

Челюскин сӑмсахӗ ҫывӑхӗнчи ултӑ юханшыва ят панӑ: Марка (тӑван ял ячӗпе), Олай (ҫын ячӗпе), Урам (чӑваш сӑмахӗ), Ункӑ (Мӑн Ҫавалӑн юппи ячӗпе), Кунар (Чӑваш тӑрӑхӗнчи юханшыв ячӗпе), Эльга (тӑван тӑрӑхӗнчи паллӑ вырӑн ячӗпе)[1][5].

Тӗпчевсем

Константин Петрович Арктикӑна 1935–1948 ҫулсенче 13 ҫул хушши тӗпченӗ. Вӑл Шурӑ, Баранцев, Карск тинӗсӗсен тарӑнӑшне виҫнӗ, Большевик, Диксон, Ҫӗнӗ Ҫӗр утравсем тӑрӑх утса тухнӑ[1]. Папанинпа пӗрлӗ тӗпчев ӗҫӗсен ирттернӗ май пӑрлӑх тинӗссем тӑрӑх ишнӗ, Челюскин сӑмсахӗ ҫинче хӗл каҫнӑ, Таймыра тӗпченӗ[1].

Ӳнер

Константин Петрович хӑйӗн картинисене поляр тӑрӑхӗнче ирттернӗ вӑхӑт тематикипе ӳкернӗ. Картинисемпе Ишекри таврапӗлӳ музейӗнче паллашма пулать.

Ӑнлантарусем

  1. ^ 1, 2, 3, 4, 5 https://vk.com/wall-91952814_2415
  2. ^ Чуваш. Респ., Адм. Чебоксарского района, МБУК "Центральная библиотека" Чебоксарского района. Энциклопедия Чебоксарского района. — Центральная библиотека Чебоксарского района, 2014. — Т. 1. — С. 315-316. — 505 с.
  3. ^ 1, 2, 3 https://fs02.rchuv.ru/rchuv23/chrio/news/2024/02/08/b6333482-b9eb-45d3-b7a3-fa73a19a10dd/regionaljnij-komponent-120220-lrqcwwpe.pdf
  4. ^ http://энциклопедии.наследиечувашии.рф/a/article/2897.html
  5. ^ https://d-r.su/pervyj-chuvashskij-polyarnik-ili-kak-chuvashskie-nazvaniya-poyavilis-na-karte-tajmyra/

Вуламалли

  • Артемьев В.А. Чувашские названия на карте Таймыра // Инновации в образовательном процессе. Московский политехнический университет, Чебоксары, 2023.
  • Чуваш. Респ., Адм. Чебоксарского района, МБУК "Центральная библиотека" Чебоксарского района. Энциклопедия Чебоксарского района. — Центральная библиотека Чебоксарского района, 2014. — Т. 1. — С. 315-316. — 505 с.

Каҫӑсем

Категорисем