Упа ташши (кӳлепе композицийĕ)
РФ культура министерстви
Раҫҫей Федерацийӗн культура министерстви
Упа ташши — халӑх ӳнерӗн скульптура композицийӗ, ӑна 1950-мӗш ҫулсенче скульптор Пётр Шешкин ӑсталанӑ. Композицие йывӑҫран тунӑ, вӑл хантӑсен халӑх пултарулӑхӗн йӑлари жанрне кӗрет. Объектӑн номенклатура ячӗ: Медвежья пляска[1].
Сӑнласа пани
Композици 22×30×24,5 см виҫеллӗ тӑваткал тӗп ҫинче вырнаҫнӑ. Ӗҫ ритуал ташшин пӗрлехи темипе пӗрлештернӗ пилӗк кӳлеперен тӑрать. Тӗпӗн пӗр енче табуретсем ҫинче ларакан икӗ арҫын кӳлепи вырнаҫнӑ. Пӗр арҫын пиншак, кӗпе тата галстук тӑхӑннӑ, иккӗмӗшӗ — ҫар гимнастёрки тӑхӑннӑ. Кӳлепесен аллисен хусканӑвӗсем ритмлӑн алӑ ҫупнине кӑтартаҫҫӗ. Хире-хирӗҫ енче нацилле хантӑ тумӗ тӑхӑннӑ арҫынпа хӗрарӑмӑн статикӑллӑ кӳлеписем вырнаҫнӑ, вӗсен аллисен хусканӑвӗсене уйрӑмах палӑртнӑ. Композици варринче малица тӑхӑннӑ арҫын кӳлепи вырнаҫнӑ, вӑл сӑнӗпе экспозицин хантӑ еннелле пӑхать.
Усӑ курнӑ материалсемпе техника
Композицие йывӑҫран касса кӑларса, лакпа сӑрласа тата тӗс парса тунӑ. Монтаж техники уйрӑммӑн тунӑ кӳлепесене пӗрлехи композицие пӗрлештерме май панӑ. Натураллӑ материалпа усӑ курни ӗҫӗн ӑшӑ тата ҫутҫанталӑкри сӑнне палӑртать, ку вара халӑх тематикипе килӗшсе тӑрать.
Вырнаҫӑвӗ
Ӗҫ экспозицийӗ Ханты-Мансийск хулинчи Ҫутҫанталӑкпа этем музейӗнче упранать. Музей, Ханты-Мансийскра 1932 ҫулта никӗсленӗскер, регионти чи ватӑ музей шутланать. Унӑн фондӗнче 180 пин ытла упрану единици шутланать, вӗсен шутне округӑн ҫутҫанталӑк пуянлӑхӗпе тата истори еткерлӗхӗпе ҫыхӑннӑ уникаллӑ экспонатсем кӗреҫҫӗ.
Ӑнлантарусем
- ^ Медвежья пляска. Скульптурная композиция. Госкаталог. Пӑхнӑ кун: 2025 ҫулхи пушӑн 11-мӗшӗ.
Темӑпа ҫыхӑннисем
| Пётр Ефимович Шешкин | |
|---|---|
| |
