Чернов Борис Валентинович
Чернов Борис Валентинович (1919 ҫулхи кӑрлачӑн 19-мӗшӗ, Бахмутово, Кӑрмӑш уесӗ,Хусан кӗпӗрни, Совет Раҫҫейӗ) — Раҫҫей авиаци конструкторӗ, Че самолётсен линейкине тӑваканӗ.
Пӗрремӗш самолёта, Че-10,1986 ҫулта туса лартнӑ.
Ҫӗнӗ (2024 ҫулхи кӑтартусем тӑрӑх) Борис Чернов Че-29 самолета 2012 ҫулта «Гидроавиасалоне» тӑратнӑ.
Чернов туса кӑларакан самолетсем пурте амфибисем шутне кӗреҫҫӗ.
Пурнӑҫӗпе ӗҫӗ-хӗлӗ
Борис Чернов 1956 ҫулта Куйбышевре ҫуралнӑ. Шкул ҫулӗсенче судомодель спорчӗпе кӑсӑкланнӑ, судомоделизм енӗпе регионсенчи тата Пӗтӗм Союзри ӑмӑртусенче ҫӗнтернӗ. Шкул пӗтерсен 7 ҫул шыв-мотор спорчӗпе, ҫавӑн пекех гоночнӑй кимӗсем тӑвассипе профессилле майпа ӗҫленӗ. Шыв-мотор спорчӗ енӗпе «Мастер спорта СССРа» ята илнӗ.
Техника пӗлӗвне илнӗ — наладчик, электрик. Вӗҫекен аппаратсене конструкцилеме ятарлӑ пӗлӳ илмесӗрех, хавхалану вырӑнне килнӗ.
-2003]]
1976 ҫулта пӗрремӗш хут сывлӑша хӑй ӑсталанӑ вӗҫев аппарачӗпе хӑпарнӑ. 1983 ҫултанпа СҪВ конструкцилеме пикеннӗ, ҫакӑнпа пӗрлех карапсене сывлӑшри минтер ҫинче конструкцилемелли секцие ертсе пынӑ, ҫавӑн чухне дельтапланеристпа паллашнӑ хыҫҫӑн аппарат-амфибисем тӑвас шухӑша пӑрахӑҫланӑ. Аиаконструктор ӗҫне гидромотодельтаплансем тунӑ ҫӗртен пуҫланӑ, вӑл туса лартнӑ пӗрремӗш аппаратсенчен пӗри Кейӳ хулинче иртнӗ СЛА-85 (Пӗтӗм Союзри авиацие юратакансен слёчӗ) авиаслетне хутшӑннӑ. Чернов ӑсталанӑ аппарат СССРта шыв ҫинчен вӗҫсе хӑпарма пултаракан дельтаплан пӗрремӗш пулнӑ иккен.
Анчах ҫакӑн хыҫҫӑн часах конструктор самолетсем ҫине куҫнӑ, вӗсенчен пӗрремӗшне Чернов 1986 ҫулта туса лартнӑ. Вӑл ӑсталанӑ гидромотодельтаплана 1 пилот чухлӗ кӑна шутланӑ, пассажир вырӑнӗ пулман. Ҫакӑ Чернова пӗрремӗш самолёта — Че-10 хатӗрлеме хӗтӗртнӗ факторсенчен пӗри пулса тӑчӗ, унта 2 вырӑн та пулнӑ ӗнтӗ.
Ҫак самолёта икӗ ҫын максимумӗнчен тӑракан экипаж тума шутланӑ, вӗсенчен пӗри пилот пулма тивӗҫлӗ пулнӑ, тепри иккӗмӗш пилот рольне те, ахаль пассажир та выляма пултарнӑ. Проект ӑнӑҫлӑ пулчӗ пулин те, специализациленӗ вӗренӗве Чернов конструктор-самоучка пулса юлнипе ҫаплах илеймерӗ. Вӑл хӑй каласа панӑ тӑрӑх, кирлӗ пӗлӳ илес тесе тематикӑллӑ техника литературине нумай вӑхӑт уйӑрнӑ.
Пӗрремӗш сӑнав самолетне пенопластран тата тимӗр пӑрӑхсенчен хӑй тӗллӗн тунӑ, унта кимӗсем валли тунӑ «Вихрьти» мотора лартнӑ. Конструкцие йышӑннӑ, Чернов туса хатӗрленӗ тепӗр самолетсене завод условийӗсенче тунӑ.
Пӗрремӗш самолётсем
Чернов туса хунӑ пӗрремӗш самолет ӑнӑҫлӑ вӗҫнӗ хыҫҫӑн вӑл авиаконструктор ӗҫне малалла туса пынӑ, вара виҫӗ ҫул иртсен, 1989 ҫулта Ригӑра иртнӗ СЛА-1989 сывлӑша унӑн иккӗмӗш самолёчӗ — Че-20 — хӑпарнӑ.
1991 ҫулта Черниговӑри СЛА-91 ҫинче виҫҫӗмӗш самолёта — Че-30 — кӑтартнӑ. Шӑпах вӑл сериллӗ Че-22 прототипӗ пулса тӑнӑ.
Йывӑртарах тата тинӗсре ҫӳрекен Че-25 конструктор ҫӑмӑлланнӑ, пӗчӗк вариантсем патне таврӑннӑ — вӗсене Че-15 самолёт туса панӑ, вӑл икӗ вырӑнлӑ ҫунатлӑ, яхта ҫинче базӑлама тунӑ.
Травма и возвращение к полётам
1996 ҫулта курсанта Черновпа вӗрентнӗ чухне инкек сиксе тухнӑ: винт ҫурӑкӗ унӑн питне пырса тивнӗ. Курӑк питех те пысӑк пулсан та, пилот самолёт ҫине ларса, больницӑна та ҫитме май килнӗ хулана вӗҫсе ҫитме пултарнӑ. Винтпа ҫапнипе конструктор пичӗн пӗр пайне ҫухатни унта палӑрнӑ ӗнтӗ — вӑл сӑмса фрагменчӗсӗр, хӑрах куҫсӑр юлнӑ, ҫапах та чылай вӑхӑта больницӑра юлман. Хӑй каланӑ тӑрӑх, 10 кунран вӑл клиникӑран ҫырӑнса тухнӑ та каллех сывлӑша ҫӗкленнӗ. Илнӗ курӑк вӑл авиаци ҫине мӗнле пӑхнине улӑштарман, Борис Чернов вӗҫме те, ҫӗнӗ самолетсем хатӗрлеме те пӑрахман.
Чернов самолёчӗсем
Конструктор тунӑ пӗрремӗш самолёта Че-10 тесе палӑртнӑ.
Ун вырӑнне Че-20, кайран Че-30 килчӗ. Вӗсем хыҫҫӑн тин нумераци йӗркипе кайрӗ — Че-21, Че-22, Че-23 тата ытти те. 2024 ҫул тӗлне туса хатӗрленӗ юлашки самолёт Чернов — Че-29 конструкцин самолёчӗ, тӑватӑ вырӑнлӑ самолёт-амфиби. Самарта самолетсем пуҫтарӑнаҫҫӗ.
Черновӑн гидросамолёчӗсене массӑллӑ йышӑнасси Че-22 модельтен пуҫланнӑ, вӑлах пӗрремӗш сериллӗ самолёт пулса тӑнӑ. Ҫак моделӗн аппарачӗсене сахалтан та 85 тултарнӑ. Ҫавӑн пекех Че-24, Че-25, Че-26 (икӗ хускануллӑ), Че-27, Че-29 (икӗ хускануллӑ) паллӑ илнӗ. 2017 ҫулччен ҫӗнӗ Че-29 сахалтан та 10 единица туса лартнӑ, каярахри тапхӑрта уҫӑ ҫӑлкуҫсенче панӑ даннӑйсене тӑратман.
Че-27 линейкӑра пилӗк вырӑнлӑ пек тунипе палӑрать. Гидроплана нумай тӗллевлӗ конструктор тесе палӑртнӑ, вӑл районсенче шыв-шура пысӑк концентрациленӗ, ҫаплах Заполярьпе Инҫет Ҫурҫӗр районӗсенче.
2013 ҫулта конструктор тепӗр модель хатӗрлеме тытӑннӑ.
Чернов туса хатӗрлекен самолетсене «Гидросамолёт» компани (генеральнӑй директор — Антон Кравченко) туса кӑлараҫҫӗ. Маларах компани-производитель «Гидроплан» ятпа ҫӳренӗ.
Че линейка самолёчӗсем Кубӑна, Китая, АПШ-на, Иордание экспортланӑ.
Конструктор хӑйӗн тӗп тӗллевӗ — кабинӑна питӗ пысӑк сӑнарлӑ, хӑтлӑ прогулка самолёчӗсем тӑвасси. Ҫапах та, уҫӑлса ҫӳресе вӗҫнисӗр пуҫне, вӑл туса хатӗрленӗ самолетсемпе ялхуҫалӑх, десант тата шырав ӗҫӗсем валли те усӑ курма пултараҫҫӗ. Хӑш-пӗр модельсем, ҫав шутра Че-29, медицина комплектацийӗнче пурнӑҫлама пултараҫҫӗ — кун пек чухне самолёт аманнӑ тата врач-пӗрле ҫӳрекене шӑнӑҫтарма пултарать.
Че линейка самолёчӗсем валли хатӗрленӗ рете конструктор патентсем илнӗ.
Хисепӗсем
2021 ҫулта Борис Чернова «За заслуги в развитии АОН Россиии» Раҫҫейӗн пӗтӗмӗшле палӑрту авиаци Федерацийӗн медалӗпе чысланӑ.
Ҫавӑн пекех пӑхӑр
Че-29
Borey (самолёт)
Гидросамолёт
АэроВолга
АэроСамар
Гидросамолёт (компани)
Ӑнлантарусем
Каҫӑсем
Че-29 вӗҫев видео
Чернов самолёчӗсене туса кӑларакан компанин сайчӗ
Категори: Авиаконструкторсем
Категори: Чернов самолёчӗсем Чернов Борис Валентинович