Шыв хĕрĕсен ташши (рельеф)
РФ культура министерстви

Раҫҫей Федерацийӗн культура министерстви
Вуташсен ташши — искусствӑллӑ материалтан шӑратса тунӑ рельеф. Кӳлепене 1953 ҫулта нимӗҫ скульпторӗ Герман Брахерт ӑсталанӑ. Ӗҫ мифологи кӳлеписен жанрне кӗрет, унта халапри сӑнарсем — вуташсене — сӑнарланӑ. Объектӑн номенклатура ячӗ: Шыв хĕрĕсен ташши[1].
Сӑнласа пани
Рельеф тӳрӗ мар ҫӳлти хӗрриллӗ тӑваткӗтеслӗх евӗрлӗ. Композици икӗ яруса пайланать. Ҫӳлти, пӗчӗкрех пайне виҫӗ вертикаллӑ вуташ кӳлепипе тултарнӑ. Чӗркуҫҫи шайӗпе иртекен хумлӑ йӗр ҫӳлти пая чикӗлет. Ҫавна пула кӳлепесен урисен аялти пайӗсем курӑнмаҫҫӗ. Ҫакӑ вуташсем шывра чӳхеннӗ е унтан тухнӑ пек туйӑм ҫуратать.
Вуташӑн тӗп кӳлепи рельеф варринче вырнаҫнӑ. Вӑл сулахай чӗркуҫҫи ҫине таяннӑ, сылтӑммине вара авнӑ пек сӑнарланӑ. Ҫурма авнӑ аллисене икӗ еннелле сарнӑ. Кӳлепе ҫинче пысӑк хутламлӑ, ҫурӑм хыҫӗнчен ура шайне ҫити анакан ҫиелтен ҫыхмалли тум сӑнарланӑ. Пит-куҫӗпе ҫӳҫне тӗплӗн палӑртман.
Сулахайри кӳлепе ҫурма ҫаврӑннӑ, вӑл хӑвӑрт куҫнинче сӑнарланнӑ. Пӗççисем ҫине пусма ҫыхнӑ, пуҫне каялла ҫавӑрнӑ. Сылтӑм аллине пуҫ хыҫне хунӑ, сулахаййине — каялла, ал лаппипе пӗççине перӗнсе тата ҫиелтен ҫыхмалли тума тытса тӑрать.
Рельефӑн сылтӑм кӗтесӗнче вырнаҫнӑ кӳлепе пусма хутламӗсемпе пӗтӗмпех тенӗ пекех хупланнӑ. Профилӗн тӗплӗ мар йӗрӗ кӑна курӑнать. Кӳлепесене анатоми тӗлӗшӗнчен тӗрӗс туни композицие динамика кӗртет, пӗр кӳлепе симметрирен пӑрӑнни вара рельеф сӑнарне сахалрах рационаллӑ тата чӗрӗрех тӑвать. Рельефӑн ҫӳлти хӗррине нимба аса илтерекен ҫаврака тӗвӗсемлӗ хумлӑ йӗрпе илемлетнӗ. Композицин аялти пайне уйрӑм кӳлепепе палӑртнӑ, ӑна ирӗклӗн ларакан, аллисене тимсӗррӗн хунӑ позӑра сӑнарланӑ.
Усӑ курнӑ материалсемпе техника
Рельефа искусствӑллӑ материалтан шӑрату техникипе усӑ курса хатӗрленӗ. Ҫак технологи яка йӗрсемпе пусма хутламӗсене тӗплӗн кӑтартма май парать. Искусствӑллӑ материалпа усӑ курни ӗмӗрлӗхе тивӗҫтерет тата кӑткӑс композицисем тума май парать.
Вырнаҫӑвӗ
Ӗҫ Калининград облаҫӗнчи Светлогорскри Герман Брахертӑн ҫурт-музейӗнче экспозицире тӑрать. 1993 ҫулта никӗсленӗ музей Герман Брахерт скульпторӑн тата унӑн арӑмӗн пултарулӑхне халалланӑ. Музей экспозицийӗ монументлӑ ӳнер облаҫӗнчи художник еткерне палӑртакан скульптурӑсене, медаль ӗҫӗсене тата ювелир япалисене кӑтартать.
Ӑнлантарусем
- ^ Рельеф Танец русалки. Госкаталог. Пӑхнӑ кун: 2025 ҫулхи пушӑн 11-мӗшӗ.