Яковлева Елена Алексеевна
Яковлева Елена Алексеевна (ҫур. 1961 ҫулхи пушӑн 5-мӗшӗ, Новгород-Волынски, Житомир облаçĕ) — Раҫҫейри театр тата кино актриси. Раҫҫей Федерацийӗн халӑх артисчӗ (2002)[3].
Пурнӑҫӗ
Елена Яковлева 1961 ҫулхи пуш уйӑхӗн 5-мӗшӗнче УССР-ӑн Житомир облаҫӗнчи Новоград-Волынский хулинче ҫуралнӑ. Унӑн ашшӗ, Алексей Николаевич, профессиллӗ ҫар ҫынни пулнӑ. Амӑшӗ, Валерия Павловна, ӑслӑлӑх ӗҫченӗ пулса ӗҫленӗ[3]. Ҫемьере икӗ ача ҫуралнӑ — Елена тата унӑн кӗҫӗн шӑллӗ[4].
1978 ҫулта Елена Харьков хулинчи шкула вӗренсе пӗтернӗ. Унтан вӑл вырӑнти культура институтне вӗренме кӗме тӑнӑ. Анчах конкурс урлӑ иртеймен. Унтан вӑл Харьков патшалӑх университетӗнче библиотекарь пулса ӗҫленӗ. Кайран вӑл вырӑнти радио заводӗнче ӗҫленӗ. 1980 ҫулта Мускавра А. В. Луначарский ячӗллӗ Театр ӳнерӗн патшалӑх институтне вӗренме кӗнӗ (Владимир Андреев курсӗ)[3].
Яковлева института пӗрремӗш хутрах кӗнӗ. Итлев валли вӑл Лев Толстой ҫырнӑ «Ҫӗнӗрен ҫурални» романран сыпӑка хатӗрленӗ. Тата «Карта тата Тилӗ» юптару хатӗрленӗ. Сыпӑка вуланӑ чухне абитуриентка комисси умӗнче чӗркуҫҫи ҫине ӳкнӗ. Суранланнӑ. Юптару вулама ӑна пукан панӑ. Анчах ларма тӑнӑ чухне пукан уринчен тухса кайнӑ та вӑл ӳкнӗ. Ку комисси пайташӗсене култарнӑ. Ҫапах та Яковлевана института йышӑннӑ[5].
1984 ҫулта институтран вӗренсе тухсан, Яковлевӑна Мускаври «Современник» театра йышӑннӑ. Унӑн дебючӗ Галина Волчек лартнӑ «Двое на качелях» спектакльте пулнӑ. Ку спектакле Уильям Гибсон пьеси тӑрӑх лартнӑ. «Современник» театрӗнче икӗ ҫул ӗҫленӗ хыҫҫӑн Яковлевӑна М. Н. Ермолова ячӗллӗ Мускав драма театрӗ чӗнсе илнӗ. Унта актриса темиҫе ҫул ӗҫленӗ. 1989 ҫултанпа актриса каллех «Современник» театрта ӗҫленӗ. 1989–2011 ҫулсенче Яковлева «Крутой маршрут», «Мурлин Мурло», «Пигмалион», «Вишнёвый сад», «Играем… Шиллера!», «Пять вечеров» спектакльсенче вылянӑ. 2011 ҫулта актриса театртан кайнӑ, апла пулин те «Современник» постановкисене хутшӑннӑ. Тӗслӗхрен, 2018 ҫулта «Играем… Шиллера!» спектакльте вылянӑ. Тата 2021 ҫулта «Театр» спектакльте вылянӑ[3].
1983 ҫулта Елена Яковлева «Двое под одним зонтиком» фильмра эпизодлӑ роле вылянӑ. 1989 ҫулта вӑл «Интердевочка» фильмра тӗп роле вылянӑ. 1992 ҫулта — «Анкор, ещё анкор!» фильмра вылянӑ. 1998 ҫулта — «Ретро втроём» мелодрама фильмра вылянӑ[3].
1994 ҫулта «Петербургские тайны» сериал тухнӑ. Унта Яковлева тӗп рольсенчен пӗрине — Анна Чечевинская княжнана — вылянӑ[6].
1999–2011 ҫулсенче вӑл «Каменская» сериалра Анастасия Каменская рольне вылянӑ. Ку сериала Александра Маринина детективӗсем тӑрӑх ӳкернӗ[3]. Ку роль валли хӗрӗх актриса тӗрӗсленнӗ[7].
2010-мӗш ҫулсен иккӗмӗш пайӗнче Яковлева Драматурги тата режиссура центрӗпе ӗҫлеме пуҫланӑ. Ҫавӑн пекех А. С. Пушкин ячӗллӗ театрпа ӗҫленӗ. 2017 ҫулта вӑл Пушкин ячӗллӗ театр сцени ҫинче «Эта прекрасная жизнь» спектакльте вылянӑ. 2020 ҫулта вӑл «Последний богатырь: Корень зла» фильмра Баба-яга рольне вылянӑ[3][8]. 2023 ҫулта «Чебурашка» фильм хӑйне ӑнӑҫлӑ кӑтартнӑ. Унта актриса шоколад фабрики хуҫи Римма рольне вылянӑ[8]. 2025 ҫулта «Финист. Первый богатырь» фильм тухнӑ. Унта та актриса выляма хутшӑннӑ.
2024 ҫулта Яковлева хутшӑннӑ халӑх кӑмӑллакан сериалсене малалла ӳкернӗ. Вӗсем: «Дама с собачкой 2» тата «Мастодонт 2». 2026 ҫулта «Чебурашка 2» фильм тухмалла. Тата «Другая жизнь» спектакль премьери пулмалла. Ку спектакльте актриса тӗп роле вылять[9].
Елена Яковлева телевертӳҫӗ пек ӗҫлесе пӑхнӑ. 2000–2005 ҫулсенче вӑл «Что хочет женщина» ток-шоу, 2013 ҫулта «Право на встречу» телепрограммӑна ертсе пынӑ[3].
2008–2011 ҫулсенче актриса РФ президентӗ ҫумӗнчи культура тата ӳнер канашӗ йышӗнче пулнӑ[3].
Харпӑр пурнӑҫӗ
Актрисӑн пӗрремӗш упӑшки актёр Сергей Юлин пулнӑ. Иккӗмӗш упӑшки — Раҫҫей Федерацийӗн халӑх артисчӗ Валерий Шальных. 1992 ҫулта Денис ывӑл ҫуралнӑ[3].
ПРемисемпе хисепсем
Елена Яковлевӑна Хисеп орденӗпе (2006) чысланӑ. Тата вӑл Туслӑх орденне (2020) тивӗҫнӗ[3].
1989 ҫулта актриса Токиори тӗнче кинофестивалӗн «Чи лайӑх актриса» номинацийӗнче лауреат пулса тӑнӑ. 1990 ҫулта «Чи лайӑх хӗрарӑм ролӗ» номинацинче «Ника» кинопремине тивӗҫнӗ. Ҫаван пекех вӑл «Ылтӑн ӑмӑрткайӑк» кинопреми лауреачӗ[3].
2004 ҫулта «Телекурав фильмӗ/сериалӗнчи чи лайӑх хӗрарӑм ролӗ» номинацире ТЭФИ преми лауреачӗ пулнӑ. Ку наградӑна вӑл «Каменская-3» сериалри рольшӗн тивӗҫнӗ[3].
Фильмографи
- Кинофильмсенчи ролӗсем
| Ҫул | Фильм | Роль |
|---|---|---|
| 1983 | Двое под одним зонтом | Лера |
| 1984 | Сильная личность из 2 «А» | Лена |
| 1986 | Плюмбум, или Опасная игра (сасӑланӑ: Анна Каменкова) | Мария |
| 1987 | Время летать | Мила |
| 1988 | Верными останемся / Vernymi ostanemsya | Вера |
| 1988 | Шаг | Татьяна |
| 1988 | Полёт птицы | Ҫамрӑк чухнехи Лека Храпова |
| 1989 | Интердевочка | Таня Зайцева |
| 1989 | Лестница | Аля |
| 1989 | Сердце не камень | Вера Филипповна |
| 1989 | Свой крест | Ольга, Сергейӑн арӑмӗ |
| 1989 | Вечный муж | |
| 1990 | Мать Иисуса | Мария аппӑшӗ |
| 1990 | Русская рулетка | пӗчӗк хӗрача |
| 1990 | Чернов/Chernov | Ирина-Айрин |
| 1991 | Дело Сухово-Кобылина | франци хӗрарӑмӗ |
| 1991 | Шальная баба | Александра Михайловна, Кириллӑн амӑшӗ |
| 1992 | Чёрный квадрат | Рита |
| 1992 | Анкор, ещё анкор! | Аня Крюкова |
| 1992 | Воспитание жестокости у женщин и собак | Анна |
| 1992 | Одна на миллион | Елена Мещерина, ветеринари клиникин тухтӑрӗ |
| 1993 | Витька Шушера и автомобиль | Витя амӑшӗ, стюардесса |
| 1993 | Эта женщина в окне… | Эмма Ивановна |
| 1995 | Какая чудная игра | Вера Маркелова, ача кӗтекен кӳршӗ |
| 1998 | Ретро втроём | Рита |
| 1998 | Юкка | Ксения |
| 2004 | Мой сводный брат Франкенштейн | Рита |
| 2004 | Тайна «Волчьей пасти» | Эсмеральда |
| 2006 | Точка | камео |
| 2006 | Никто не знает про секс | Кешӑн амӑшӗ |
| 2006 | Вишнёвый сад | Варя |
| 2006 | Я остаюсь | Наталья Ивановна Тырса |
| 2007 | Спасибо за любовь! | Ольга Аркадьевна Аверина |
| 2007 | Ночные посетители | Ирина Михайловна Орловская, паллӑ актриса |
| 2008 | Семейка Ады | Иванӑн арӑмӗ |
| 2008 | Караси | Лариса Львовна, Аркадийӑн арӑмӗ |
| 2008 | Привет, Киндер! | Светлана |
| 2008 | Жизнь налаживается | Света |
| 2010 | В стиле jazz | Иринӑн амӑшӗ, стюардесса |
| 2010 | Рита | Маргарита Валерьевна |
| 2010 | Мамочки | Надежда Васильевна Суворова, ача пахчи директорӗ |
| 2012 | Обменяйтесь кольцами | Вера |
| 2012 | Пять звёзд | Альбина Силаева |
| 2012 | Чистая победа | Константинӑн амӑшӗ |
| 2013 | Вальс-Бостон | Надежда Петровна |
| 2013 | Любовь нежданная нагрянет | Елена Дмитриевна |
| 2013 | Друзья друзей | Лена |
| 2014 | Дневник мамы первоклассника | Агнесса Павловна, асанне |
| 2015 | Самый лучший день | Татьяна |
| 2015 | Страна чудес | Люба, Семёнӑн арӑмӗ |
| 2016 | Экипаж | Зинченкӑн арӑмӗ |
| 2017 | Последний богатырь | Баба-яга |
| 2017 | Ёлки новые | Андрейӑн амӑшӗ |
| 2017 | Молоко | директриса |
| 2018 | Черновик | Нина Дмитриевна, Кирилл Максимовӑн амӑшӗ |
| 2018 | Доминика | Доминика (43 ҫулта) |
| 2018 | Ёлки последние | Андрейӑн амӑшӗ |
| 2019 | Вратарь Галактики | Антонӑн амӑшӗ |
| 2019 | Семь ужинов | хунямӑш |
| 2020 | Последний богатырь: Корень зла | Баба-яга |
| 2021 | Последний богатырь: Посланник тьмы | Баба-яга |
| 2022 | Далёкие близкие | Надежда |
| 2023 | Свет | Татьяна Сергеевна |
| 2023 | Чебурашка | Римма, шоколад фабрики хуҫи |
| 2024 | Финист. Первый богатырь | Баба-яга |
| 2026 | Чебурашка 2 | Римма |
- Телесериалсенчи ролӗсем
| Ҫул | Сериал | Роль |
|---|---|---|
| 1994 | Петербургские тайны | Анна Чечевинская княжна / Чуха |
| 1998 | Развязка петербургских тайн | Анна Чечевинская княжна |
| 1999 | Каменская | Анастасия Каменская, милици майорӗ |
| 2002 | Каменская 2 | Анастасия Каменская |
| 2003 | Каменская 3 | Анастасия Каменская |
| 2005 | Каменская 4 | Анастасия Каменская |
| 2005 | Курсанты | Эйжбета Даниловна Вербицкая |
| 2007 | Преступление и наказание | Пульхерия Александровна Раскольникова, Родионӑн амӑшӗ |
| 2007 | Важнее, чем любовь | Лилия Ивановна Бурцева, тухтӑр |
| 2008 | Кружева | Светлана Егоровна Вершинина |
| 2009 | Каменская 5 | Анастасия Павловна Каменская, милици подполковникӗ |
| 2009 | Катя: Военная история | Клавдия, Катянӑн асламӑшӗ |
| 2009 | Золото скифов | Татьяна |
| 2009-2012 | Найдёныш | Анна Павловна |
| 2011 | Катя 2 | Клавдия, Катьӑн асламӑшӗ |
| 2011 | Каменская 6 | Анастасия Павловна Каменская, милици подполковникӗ |
| 2011 | Я приду сама | Галина |
| 2012 | Жуков | Александра Диевна Жукова |
| 2012 | Любопытная Варвара | Варвара Ивановна Слуцкая |
| 2013 | Вангелия | Ванга (вӑйӑ ҫулсенче) |
| 2013 | Истребители | Валентина Петровна |
| 2013 | Женщины на грани (10-мӗш сери «Шӑпа хӗҫӗ») |
Ольга Кротова, юмӑҫ |
| 2014—2023 | Склифосовский | Ирина Алексеевна Павлова (3-мӗш сезонран) хирург, юн тымарӗсен хирургӗ, 53-мӗшрен 82-мӗшсерен, 85-мӗшрен 145-мӗшсерен тата 161-мӗшсерен — васкавлӑ хирурги уйрӑмӗн ертӳҫи, 82-мӗшрен 84-мӗшсерен — тӗп тухтӑрӑн ӗҫне пурнӑҫлакан, 146-мӗшрен 160-мӗшсерен — васкавлӑ хирурги уйрӑмӗнчи юн тымарӗсен хирургӗ. Николай Павловӑн малтанхи арӑмӗ, Дмитрий Аскеровӑн малтанхи юратнӑ хӗрарӑмӗ, Анатолий Алениковӑн малтанхи тупӑшнӑ хӗрӗ. Артём Павловӑн амӑшӗ. 176-мӗш серире машинӑна лекнӗ, 190-мӗш серирен — Кривицкӑн арӑмӗ. |
| 2014—2016 | Такая работа | Наталья Петровна Стрельникова |
| 2015 | Любопытная Варвара 3 | Варвара Ивановна Слуцкая, малтанхи вӗрентекен |
| 2016 | Научи меня жить | Раиса Геннадьевна |
| 2022 | Чернобыль | Ангелина Гуськова, радиолог тухтӑр, атом радиацийӗн ӗҫӗпе ӗҫлекен Ӑслӑлӑх комитечӗн эксперчӗ |
| 2022 | Дама с собачкой | Агата Денисовна Марфина |
| 2024 | Дама с собачкой 2 | Агата Денисовна Марфина |
| 2024 | Мастодонт 2 | Тамара Николаевна Кулик |
| 2025 | Дама с собачкой 3 | Агата Денисовна Марфина |
Каҫӑсем
- Яковлева Елена Алексеевна(акăлч.) Internet Movie Database сайтĕнче
- ^ Deutsche Nationalbibliothek, Staatsbibliothek zu Berlin, Bayerische Staatsbibliothek, Österreichische Nationalbibliothek Record #14389403X // Gemeinsame Normdatei (нем.) — 2012—2016.
- ^ Елена Яковлева // Discogs (англ.) — 2000.
- ^ 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13 Яковлева, Елена Алексеевна. ТАСС. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи нарӑсӑн 18-мӗшӗ.
- ^ Яковлева Елена. Комсомольская правда. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи нарӑсӑн 18-мӗшӗ.
- ^ «Приходили письма из психбольниц, колоний»: как Елена Яковлева довела комиссию ГИТИСа до слез и стала звездой СССР. Мир 24 (21 утӑн 2021). Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи нарӑсӑн 18-мӗшӗ.
- ^ «Интердевочка» стала «княжной». Судьба актеров из «Петербургских тайн». Аргументы и факты (24 юпан 2021). Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи нарӑсӑн 18-мӗшӗ.
- ^ Сериал "Каменская" в пяти говорящих цифрах. Московский комсомолец. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи нарӑсӑн 18-мӗшӗ.
- ^ 1, 2 Елена Яковлева: фильмография. Film.ru. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи нарӑсӑн 18-мӗшӗ.
- ^ Спектакль «Другая жизнь» в Туле. Kassy.ru. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи нарӑсӑн 18-мӗшӗ.