Авеличев Иван Тихонович

Авеличев Иван Тихонович
Авеличев Иван Тихонович
Ҫуралнӑ вӑхӑт	1911 ҫулхи раштавӑн 7-мӗшӗ (20-мӗшӗ)
Ҫуралнӑ вырӑн	Слободка[d], Украина;
Вилнӗ вӑхӑт	1945 ҫулхи акан 19-мӗшӗ (33 ҫул)
Вилнӗ вырӑн	Потсдам[d], Бранденбург[d], Прусси ирӗклӗ патшалӑх[d], Виççĕмĕш райх;
Пӑхӑнни	СССР
Ҫар тӗсӗ	Артиллери
Звани	гварди
Часть	1-мĕш Беларуç фрончĕн 5-мĕш тапăну çарĕн 94-мĕш гварди Звенигород стрелоксен дивизин 199-мĕш гварди артиллери полкĕн 199-мĕш гварди артиллери полкĕн батареин управлени взвочĕн командирĕ
Вӑрҫӑсем/ҫапӑҫусем	Иккӗмӗш Тӗнче вӑрҫи

Авеличев Иван Тихонович (1911 ҫулхи раштавӑн 7-мӗшӗ [20-мӗшӗ], Слободка^[d] — 1945 ҫулхи акан 19-мӗшӗ, Потсдам^[d], Прусси ирӗклӗ патшалӑх^[d]) — Тӑван Ҫӗршывӑн аслӑ вӑрҫи вӑхӑтӗнче 1-мӗш Беларуҫ фрончӗн 5-мӗш тапӑнакан ҫарӗн 2-мӗш степень перевҫӗсен дивизин 94-мӗш гварди Звенигород Хӗрлӗ Ялавлӑ орденӗн 199-мӗш гварди артиллери полкӗн батареи управлени взвочӗн командирӗ, Лейтенант, Совет Союзӗн Паттӑрӗ (1945).

Пурнӑҫӗпе ӗҫӗ-хӗлӗ

Слободка станцинче, халӗ Украинӑри Одесса облаҫӗнчи Подольск районӗнчи Слободка хула евӗрлӗ посёлокра, хресчен ҫемйинче ҫуралнӑ. Вырӑс. 1943-мӗш ҫултан ВКП (б) членӗ. 7 класс пӗтернӗ. Одессӑри тинӗс портӗнче ӗҫленӗ.

Хӗрлӗ Ҫарта 1933 ҫултанпа. Ҫар хӗсметне Хура тинӗс флотӗнче вырӑс ҫар мухтавӗн хулинче — Севастопольте (1965 ҫултанпа — хула-герой) пуҫланӑ. 1934 ҫулта Иван Авеличева Инҫет Хӗвелтухӑҫне куҫарнӑ, — чи лайӑх специалист-торпедист пулнӑ май ӑна Лӑпкӑ океанри С. О. Макаров адмирал ячӗллӗ тинӗс ҫар училищине (Владивосток хули) ӗҫлеме янӑ. 1939 ҫулта И. Т. Авеличев училищӗрен вӗренсе тухнӑ та инструктор пулса ӗҫленӗ.

Тӑван Ҫӗршывӑн Аслӑ вӑрҫине 1942 ҫулхи юпа уйӑхӗн 20-мӗшӗнчен пуҫласа хутшӑннӑ. Сталинград, Ҫеҫенхир тата 1-мӗш Беларуҫ фрончӗсенче ҫапӑҫнӑ.

Сталинград фрончӗн боецӗсен ретӗнче Иван Авеличев типҫӗр артиллерисчӗ пулса тӑнӑ. Кунта пӗр полкри ҫынсем ӑна «Морская душашаша» тесе ят панӑ, мӗншӗн тесен Тинӗс-Ҫар Флотне вӑл гимнастерка айне тельняшка чиксе ҫӳренӗ.

Артиллери наукине ӗлӗк моряк пулнӑ ҫын хӑвӑрт вӗренсе ҫитнӗ, тепӗр уйӑхранах ӑна артиллери батареин управленийӗн взвочӗн командирӗ туса хунӑ. Кун пек суйласа илни ӑнсӑртран пулман, мӗншӗн тесен взводӑн боевой задачи пулнӑ: тӗллевсем разведка тӑвасси тата батарея вутне тӳрлетесси, ун пек задачӑсене ҫар наукинче лайӑх хатӗрленнӗ специалистсем, тӗллесе пемелли вут-ҫулӑм ӑстисем ҫеҫ пурнӑҫлама пултарнӑ. Ҫапла тума сӗннӗ те хӑйне Иван Авеличев.

Совет Союзӗн Паттӑрӗн чысне илнӗ вӑхӑтра 1-мӗш Беларуҫ фрончӗн 5-мӗш тапӑнакан ҫарӗн 94-мӗш гварди перевҫӗсен дивизин 199-мӗш гварди артиллери полкӗн батареин управлени взвочӗн командирӗ, гварди лейтенанчӗ. Малтанхисен шутӗнче Висла — Пилица юппи урлӑ каҫрӑм, батарея валли маршрут пӗлтӗм, ӑна плацдарма каҫма хутшӑнтӑм. Авеличев гварди лейтенантӑн тӗллевӗ тӑрӑх тӑшманӑн миномёт батарейине, пехотӑллӑ икӗ бронетранспортёра тата тӑватӑ пулемёт точкине пӗтернӗ.

Тӑшман контратакисене сирсе янӑ чухне хастар офицер-артиллерист батарея вутне пӗлсе тӳрлетет. Ҫапӑҫу вӑхӑтӗнче 4-мӗш артиллери батареин командирӗ йывӑр амансан, ун вырӑнне гварди лейтенанчӗ Авеличев пулнӑ.

Авеличев Иван Тихонович — (-), 1-мӗш Беларуҫ фрончӗн 5-мӗш гварди ҫарӗн 65мӗш гварди стрелоксен дивизин 65мӗш гварди стрелоксен полкӗн эскадрилья командирӗ, гварди лейтенанчӗ, Совет Союзӗн Паттӑрӗ,,. 28).

1945 ҫулхи акан 19-мӗшӗнче И. Т. Авеличев ертсе пыракан 4-мӗш артиллери батарейи Нойдорф нимӗҫ хули патӗнче ҫапӑҫу задачине пурнӑҫланӑ. Гитлеровецсем хӑйсен тӗп хулин — Берлинӑн оборонин виҫҫӗмӗш чиккинче ҫирӗпленсе ларас тесе пурне те тунӑ.

Кӑнтӑрла иртсен, сылтӑм флангри совет ҫарӗсем вырнаҫнӑ вырӑнтан 4-мӗш батарейӑна эсесовецсем ҫӗмӗрсе кӗнӗ. Совет Союзӗн Паттӑрӗн чысне илнӗ вӑхӑтра Вӑта фронтӑн 60-мӗш ҫарӗн 94-мӗш гварди перевҫӗсен дивизин 94-мӗш гварди перевҫӗсен полкӗн батальон командирӗ, гварди лейтенанчӗ. Тӑшман ҫине тӑрсах хистерӗ. Тухасси ҫеҫ юлчӗ — хӑй ҫине вут-хӗм кӑларасси …

Темиҫе минутран вуншар взрыв кӗрленипе ҫӗр кисренсе илчӗ. Тӑшмана чарчӗҫ. Унтан 4-мӗш артбатарея ӑна тӗллесе печӗ.

Ку вӑл гварди лейтенанчӗн Иван Авеличевӑн юлашки ҫапӑҫӑвӗ пулчӗ. Вӑл тӑракан тупӑ позицийӗнче тӑшман танкӗнчен кӑларнӑ снаряд ҫурӑлса кайрӗ. Ҫапла пӗтрӗ батарейӑн хастар командирӗ. Польшӑн Анӑҫ-Помор воеводствин Мыслибург повячӗн Дембно хулинчи ҫар мемориалӗнче пытарнӑ.

Анчах Герой вилсен те 199-мӗш гварди артиллери полкӗн стройне юлнӑ. Ҫӗнтерӳ салючӗ пуҫланиччен полкри пур приказсенче те 4-мӗш батарейӑна «Авеличевававававаи батареи» тенӗ.

Хисепӗсем

Совет Союзӗн Паттӑрӗ;
Ылтăн Çăлтăр медалӗ;
Ленин орденӗ;
Тӑван Ҫӗршыв вӑрҫин орденӗ II степенӗ;
Хӗрлӗ Ҫӑлтӑр орденӗ;
медальсем.

Астӑвӑм

Паттӑрӑн харпӑр хӗҫпӑшалӗ артиллерин, инженери ҫарӗсен тата ҫыхӑну ҫарӗсен (Санкт-Петербург) ҫар-истори музейӗнче упранать.

Ҫулсерен Владивостокра иртекен парӑслӑ гонкӑсене Лӑпкӑ океанри Степан Макаров ячӗллӗ аслӑ тинӗс ҫар училищин базинче Совет Союзӗн Геройне Иван Авеличева гварди аслӑ лейтенанта асӑнса халалланӑ.

Ӑнлантарусем

Каçăсем