Вырӑсла версиЯтарлӑ проектсем
Чӗлхе суйла
РУВИКИ ҪИНЧЕН

Алексеева Анисса Павловна

Disambig gray.svg Алексеева хушаматлă урăх çынсем çинчен РУВИКИ-ре статьясем пур.

Алексеева Анисса Павловна (ҫур. 1941 ҫулхи авӑнӑн 16-мӗшӗ, Тикеш (Патӑрьел районӗ), Чăваш Автономиллĕ Социализмлă Совет Республики, Раççей Федерациллĕ Социализмлă Совет Республики, СССР) — советская тата Раҫҫей чӗлхе тӗпчевҫи, филологи ӑслӑлӑхӗсен кандидачӗ (1979), доцент[1]. 1994 ҫулхи чӳк уйӑхӗнчен 2015 ҫулхи кӑрлачӑччен И. Н. Ульянов ячӗллӗ Чӑваш патшалӑх университечӗн ют ҫынсен валли вырӑс чӗлхи кафедрин ертӳҫи пулнӑ[2]. Чӑваш Республикин тава тивӗҫлӗ ҫутӗҫ ӗҫченӗ (1996)[1][3]. Вырӑс тата чӑваш чӗлхисене танлаштарса тӗпченипе тата ют ҫынсене вырӑс чӗлхине вӗрентмелли меслетсемпе ҫыхӑннӑ ӗҫсен авторӗ[1].

Пурнӑҫӗпе ӗҫӗ-хӗлӗ

Анисса Павловна Алексеева 1941 ҫулхи авӑнӑн 16-мӗшӗнче Чӑваш АССРӗн Чкалов (халь Батырев) районӗнчи Тигашево ялӗнче ҫуралнӑ[1][3]. Асӑнусем тӑрӑх, «Анисса» ятне ашшӗ чӑваш драматургӗ Александр Калганӑн «Анисса» пьесине курнӑ хыҫҫӑн панӑ[4][5].

1963 ҫулта И. Я. Яковлев ячӗллӗ Чӑваш патшалӑх педагогика институчӗн истори-филологи факультетне вӗренсе пӗтернӗ[1][3]. 1972 ҫулта Хусан патшалӑх университечӗн аспирантурине вӗренсе тухнӑ[1]. 1979 ҫулта филологи ӑслӑлӑхӗсен кандидачӗ ӑслӑх степеньне тивӗҫнӗ[1][3].

1963—1967 ҫулсенче Чӑваш патшалӑх педагогика институчӗн вырӑс чӗлхи кафедринче ассистент, аслӑ преподаватель пулса ӗҫленӗ[1]. 1967 ҫултанпа И. Н. Ульянов ячӗллӗ Чӑваш патшалӑх университечӗнче ӗҫлет; вырӑс чӗлхи, пӗтӗмӗшле тата танлаштаруллӑ историлле чӗлхе пӗлӗвӗ кафедрин доценчӗ пулнӑ[1][2].

Вӗрентӳ ӗҫӗ

И. Н. Ульянов ячӗллӗ Чӑваш патшалӑх университечӗн ют ҫынсен валли вырӑс чӗлхи кафедри 1994 ҫулхи чӳк уйӑхӗнче ют ҫын студенчӗсене вырӑс чӗлхине вӗрентме кирлӗ пулнӑ май уҫӑлнӑ. Кафедра уҫӑлнӑ кунтанпа 2015 ҫулхи кӑрлачӗччен ӑна А. П. Алексеева ертсе пынӑ; кафедра ертӳҫин пӗтӗм стажӗ 20 ҫул пулнӑ[2][3]. 2015 ҫулхи кӑрлачӑн 1-мӗшӗнчен кафедрӑна филологи ӑслӑлӑхӗсен кандидачӗ, доцент Е. А. Кожемякова ертсе пырать[2].

2000 ҫулта вырӑс вуçӗсен вӗренӳ планӗсене ҫӗнӗ «Вырӑс чӗлхипе ӳнер сӑмахӗ» дисциплини кӗртнӗ май кафедрӑн ӗҫ-хӗлӗ анлӑланнӑ[2]. Кафедра А. П. Алексеева ертсе пынипе ҫак дисцилинӑпа икӗ вӗренӳ кӗнеки хатӗрленӗ те кӑларнӑ — лекцисен пуххи «Вырӑс чӗлхипе ӳнер сӑмахӗ» тата «Вырӑс чӗлхипе ӳнер сӑмахӗн практикумӗ»; лекцисен пуххи Атӑлҫи регионӗн «Университет кӗнеки — 2007» гуманитари ӑслӑлӑхӗсемпе чи лайӑх вӑтам вӗренӳ изданийӗ конкурсӗнче диплома тивӗҫнӗ. 2009 ҫулта кафедра «Вырӑс чӗлхипе ӳнер сӑмахӗ» дисциплинипе электронлӑ вӗренӳ кӗнеки хатӗрленӗ[2]. 2010 ҫулта кафедра «Инновациллӗ Раҫҫейӗн ӑслӑлӑх тата ӑслӑх-педагог кадрӗсем» 2009—2013 ҫулсенчи Федераци тӗллевлӗ программин грантне ҫӗнтернӗ[2].

Ӑслӑлӑх ӗҫӗсем

А. П. Алексеевӑн ӑслӑлӑх тӗпчевӗсен тӗп енӗсем — вырӑс тата чӑваш чӗлхисене танлаштарса тӗпчени тата ют ҫынсене вырӑс чӗлхине вӗрентмелли меслетсем; унӑн ӗҫӗсен тематики Чӑваш Енре вырӑс чӗлхине вӗрентмелли тата И. Н. Ульянов ячӗллӗ Чӑваш патшалӑх университечӗнче ют ҫын студенчӗсене вӗрентмелли задачӑсемпе ҫыхӑннӑ[1][2]. Унӑн пичетленнӗ ӗҫӗсем хушшинче — «Пусть пӗлӗвӗн морфемики», «Чӗлхе пӗрчисемпе ӳнер пӗрчисем», «Приставкӑллӑ глагол сӑмах тăвассин историйӗ (об- тата о- пулнисем тӗслӗхӗпе)», «Вырӑс чӗлхипе ӳнер сӑмахӗ»[1].

Хисепӗсем

  • Чӑваш Республикин тава тивӗҫлӗ вӗрентӳ ӗҫченӗ (1996)[1][3].
  • Раҫҫей Федерацийӗн аслӑ профессиллӗ вӗрентӗвӗн хисеплӗ ӗҫченӗ[5].

Кил-йыш

Упӑшки — Герольд Михайлович Алексеев (1941 ҫулхи ҫурлан 9-мӗшӗнче Чӑваш АССРӗн Батырев районӗнчи Шыгырдан ялӗнче ҫуралнӑ), 1988 ҫулхи раштавӗнчен 1993 ҫулхи кӑрлачӗччен Чӑваш Республикин культура министрӗ пулнӑ[6][7]. Вӗсем пӗр институтра вӗреннӗ[5]. Кил-йышра икӗ хӗрпе ывӑл ӳстернӗ[5].

Ӑнлантарусем

  1. ^ 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12 А. А. Сосаева. Алексеева Анисса Павловна. Чувашская энциклопедия. Чувашский государственный институт гуманитарных наук. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи ҫурлан 13-мӗшӗ.
  2. ^ 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8 Кафедра русского языка как иностранного. Факультет русской и чувашской филологии и журналистики Чувашского государственного университета имени И. Н. Ульянова. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи ҫурлан 13-мӗшӗ.
  3. ^ 1, 2, 3, 4, 5, 6 Известные люди сельского поселения. Алексеева Аниса Павловна. Официальный сайт Бикшикского сельского поселения Батыревского района Чувашской Республики. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи ҫурлан 13-мӗшӗ.
  4. ^ Калган (Антонов) Александр Дмитриевич. Национальная библиотека Чувашской Республики. Наследие Чувашии. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи ҫурлан 13-мӗшӗ.
  5. ^ 1, 2, 3, 4 Елена Атаманова. 74 çулта çава туптама вĕреннĕ. Хыпар (25 утӑн 2015). Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи ҫурлан 13-мӗшӗ.
  6. ^ В редакцию не вернулись с войны… Советская Чувашия. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи ҫурлан 13-мӗшӗ.
  7. ^ Действующий министр культуры поздравила с юбилеем бывшего министра. Chuvash.Org. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи ҫурлан 13-мӗшӗ.

Вуламалли

  • Сосаева А. А. Алексеева Анисса Павловна // Чувашская энциклопедия. — Чебоксары, 2006. — Т. 1.
  • Пирӗн ентеш // Авангард (Патӑрьел районӗ). — 2021. — 16 авӑн (№ 65). — С. 7.
  • Алексеева Анисия Павловна // Who is Who в России. — 5-е изд. — Zug, 2011. — С. 83.
  • Алексеева Анисса Павловна // Батыревская энциклопедия. — Чебоксары, 2005. — С. 18.. — См. текст
  • Алексеева Анисса Павловна // Ученые Чувашского государственного педагогического университета им. И. Я. Яковлева. — Чебоксары, 2005. — С. 16-17.
  • Алексеева Анисса Павловна // Ученые Чувашского государственного педагогического университета им. И. Я. Яковлева. — Чебоксары, 2010. — С. 16-17.
  • Под ее руководством иностранцы изучают русский язык // Ульяновец. — 2011. — 15 сент. (№ 43/44). — С. 4 : фот.

Каҫӑсем

Категорисем