Андреев Иван Ефимович
Андреев Иван Ефимович (1908 ҫулхи нарӑсӑн 10-мӗшӗ, Вёжки[d], Судогда уесӗ[d], Владимир кӗпӗрни, Раҫҫей империйӗ — 1975 ҫулхи акан 27-мӗшӗ, Судогда[d], Судогда районӗ[d], Улатимĕр облаçĕ, Раççей Федерациллĕ Социализмлă Совет Республики, СССР) — Тӑван Ҫӗршывӑн аслӑ вӑрҫинче 2-мӗш Беларуҫ фрончӗн 238-мӗш стрелоксен дивизийӗн 409-мӗш уйрӑм сапёр батальонӗн отделени командирӗ, кӗҫӗн сержант, Совет Союзӗн Паттӑрӗ (24.03.1945)[1],[2].
Пурнӑҫӗпе ӗҫӗ-хӗлӗ
1908 ҫулхи кӑрлачӑн 28-мӗшӗнче (ҫӗнӗ стильпе нарӑсӑн 10-мӗшӗнче) Улатимӗр кӗпӗрнин Судогда уесӗнчи (халӗ — Улатимӗр облаҫӗн Судогда районӗ) Вёжки ялӗнче ҫуралнӑ[3].
Вӗренӳ — пуҫламӑш шкул. Тӑван Ҫӗршывӑн Аслӑ вӑрҫи пуҫланиччен колхозра вӑй хунӑ, ялти ирӗклӗ пушар дружинине ертсе пынӑ.
1941 ҫулхи утӑ уйӑхӗнче Хӗрлӗ Ҫара чӗнсе илнӗ. Ҫапӑҫу задачисене пурнӑҫланӑ чухне пӗрре мар паттӑрлӑх кӑтартнӑ. 1942 ҫулхи нарӑсӑн 5-мӗшӗнче Орёл патӗнчи ҫапӑҫусенче йывӑр аманнӑ тата контузи илнӗ. Госпитальсенче ҫичӗ уйӑх сипленнӗ, ун хыҫҫӑн ӑна, сахал юрӑхлӑскере, строительство чаҫне янӑ. Анчах боец фронта яма ыйтнӑ. Иван Ефимович фронта сапёрсен ҫарӗсене таврӑннӑ та каллех отделени командирӗ пулса тӑнӑ.
Андреев аслӑ сержант 1944 ҫулхи ҫӗртме уйӑхӗн вӗҫӗнче Могилёвран кӑнтӑрарах Днепр урлӑ каҫнӑ чухне уйрӑмах палӑрнӑ. Чаҫ шыв патне тухсан, вӑл пӗччен сылтӑм енне ишсе каҫнӑ, пулӑҫсен икӗ киммине шыраса тупнӑ, вӗсемпе плацдарма тытса илме штурм ушкӑнне оперативлӑ каҫарнӑ. Десант ҫирӗпленсе ҫитсенех Андреев уйрӑмӗ понтон кӗперӗ хывма тытӑннӑ. Танксемпе артиллерисене Днепр урлӑ каҫнӑ, каҫма кӗске вӑхӑтра хатӗр пулнӑ.
1944 ҫулхи юпан 10-мӗшӗнче мина уйӗсене тасатнӑ чухне урине ампутацилемелӗх йывӑр аманнӑ. «Заря коммунизма» тӑван колхоза таврӑнсан каллех ирӗклӗ пушар дружинине ертсе пынӑ[4].
СССР Аслӑ Канашӗн Президиумӗн 1945 ҫулхи пушӑн 24-мӗшӗнчи хушӑвӗпе нимӗҫ захватчикӗсемпе пыракан ҫапӑҫу фрончӗсенче ҫар командованийӗн хушӑвӗсене лайӑх пурнӑҫланӑшӑн тата хӑюлӑхпа паттӑрлӑх кӑтартнӑшӑн Андреев Иван Ефимович кӗҫӗн сержанта Ленин орденӗпе тата «Ылтӑн Ҫӑлтӑр» медальпе чысласа Совет Союзӗн Паттӑрӗ хисеплӗ ят панӑ[5].
1975 ҫулхи акан 27-мӗшӗнче вилнӗ, ӑна Судогда хулинче пытарнӑ.
Хисепӗсем
- Совет Союзӗн Паттӑрӗ (24.03.1945, «Ылтӑн Ҫӑлтӑр» медаль);
- Ленин орденӗ (24.03.1945);
- медальсем, ҫав шутра «Хӑюлӑхшӑн» медаль.
Астӑвӑм
- Судогда хулинче хулара ҫуралса ӳснӗ 4 Совет Союзӗн Паттӑрне асӑнса сӑнӳкерчӗксен стендне вырнаҫтарнӑ[6].
Ӑнлантарусем
- ^ Андреев Иван Ефимович. Архивланӑ 2012 ҫулхи ҫӗртмен 16-мӗшӗ.
- ^ Андреев Иван Ефимович. Наградной лист. Страницы: 1. Архивланӑ 2012 ҫулхи ҫӗртмен 16-мӗшӗ. 2. Архивланӑ 2012 ҫулхи ҫӗртмен 16-мӗшӗ.
- ^ Андреев Иван Ефимович (выр.). http://www.vladregion.info. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи пушӑн 4-мӗшӗ.
- ^ Андреев Иван Ефимович. Герой Советского Союза, начальник сельской добровольной пожарной (выр.). https://вдпо.рф. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи пушӑн 4-мӗшӗ.
- ^ Андреев Иван Ефимович. warheroes.ru. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи пушӑн 4-мӗшӗ.
- ^ Судогда, четыре ГСС (Мерецков К.А., Мишулин В.А., Андреев И.Е., Кабанов В.А.). Тӗрӗсленӗ: 2026 ҫулхи пушӑн 4-мӗшӗ.
