Вырӑсла версиЯтарлӑ проектсем
Чӗлхе суйла
РУВИКИ ҪИНЧЕН

Боровиков Андрей Евстигнеевич

Боровиков Андрей Евстигнеевич (1912 ҫулхи авӑнӑн 20-мӗшӗ, Ельнинский уезд[d], Смоленск кӗпӗрни — 1938 ҫулхи ҫурлан 6-мӗшӗ, Хасанский район[d], Тинӗсҫум крайӗ) — совет ҫар лётчикӗ, Совет Союзӗн Паттӑрӗ (1938, вилнӗ хыҫҫӑн), Хасан кӳллинчи ҫапӑҫусене хутшӑннӑскер.

Вӑрҫӑ умӗнхи биографи

Андрей Евстигнеевич Боровиков Ельня уесӗнчи Жильково ялӗнче[1] хресчен ҫемйинче ҫуралнӑ. 1929 ҫулта унӑн ҫемйи пӗрремӗшсен шутӗнче «Красные нивы» колхоза кӗнӗ.

Андрей Боровиков ачаранпах лётчик пулма ӗмӗтленнӗ. 1932 ҫулта ӑна Хӗрлӗ ҫара чӗнсе илнӗ. Вӑл Лётчиксен тата лётчик-сӑнавҫӑсен виҫҫӗмӗш ҫар шкулне вӗренме кӗнӗ. 1936 ҫулта ӑна вӗренсе пӗтернӗ те бомбардировщик авиацин лётчик-сӑнавҫи пулса тӑнӑ. Хӗсмете Чернигов гарнизонӗн лётчикӗ пулса пуҫланӑ. Кайран ӑна Инҫет Тухӑҫа, В. И. Ленин ячӗллӗ 29-мӗш ҫӑмӑл бомбардировщиксен эскадрильине (В. И. Ленин ячӗллӗ 29-мӗш ҪБЭ) куҫарнӑ. 1936 ҫул вӗҫӗнче эскадрилья ҫӗнӗ материаллӑ пай илнӗ — хӑвӑрт вӗҫекен СБ бомбардировщик. 1937 ҫулхи кӑрлач уйӑхӗнче В. И. Ленин ячӗллӗ 29-мӗш ҪБЭ ҫӗнӗ штатсене куҫнӑ тата В. И. Ленин ячӗллӗ 59-мӗш хӑвӑрт вӗҫекен бомбардировщиксен эскадрильи ят илнӗ. Вӑл Спасск-Дальний хулинчи Хвалынка аэродромӗнче вырнаҫнӑ.

ОКДВА ҫарпуҫӗн Василий Блюхерӑн 1938 ҫулхи ҫӗртмен 28-мӗшӗнчи 0084 №-лӗ приказӗпе килӗшӳллӗн пилӗк эскадрильйӑран тӑракан 36-мӗш хӑвӑрт бомбардировщиксен авиаци полкне йӗркеленӗ. Авиаполк штабӗ, 1-мӗш, 2-мӗш тата 3-мӗш эскадрильйӑсен вырӑнӗ Красный Кут аэродромӗнче пулнӑ, 4-мӗшпе 5-мӗш эскадрильйӑсен — Хвалынкӑра. Полк 1-мӗш Тинӗсҫум ҫарӗнчи 25-мӗш хӑвӑрт бомбардировщиксен авиаци бригадине кӗнӗ. Полк никӗсӗнче В. И. Ленин ячӗллӗ 59-мӗш хӑвӑрт бомбардировщиксен эскадрильи (59-мӗш ХБЭ) тата 58-мӗш хӑвӑрт бомбардировщиксен эскадрильин (58-мӗш ХБЭ) пӗр пайӗ тӑнӑ.

Хасанри ҫапӑҫусене хутшӑнни

1938 ҫулхи ҫурлан 1-мӗшӗнче 1-мӗш САЭ йышӗнчи 12 СБ самолёт Хасан кӳллинчен хӗвеланӑҫалла вырнаҫнӑ сӑртсем ҫине тапӑннӑ — Заозёрная, Безымянная тата Богомольная сӑртсем, ҫавӑн пекех чикӗри яппун енчи Монтокусан, Йенчен, Нансон тата Саосандо районӗсенчи артиллери батарейисем тӗллев пулнӑ. Тӑшман пехоти ҫине 2,5 килограмлӑ 2040 авиаци ванчӑклӑ бомбине тата 4 ФАБ-50 бомбӑна пӑрахнӑ. Бомбӑсем пӑрахнӑ вӑхӑтра тӑшманӑн зенитлӑ артиллерийӗ Гавриш аслӑ лейтенантӑн СБ самолётне персе антарнӑ, унӑн экипажӗнче Андрей Боровиков хӗсметре тӑнӑ. Самолёт ҫунма пуҫланӑ тата тӑшман территорийӗ ҫине ӳкнӗ. Гавриш пилотпа Брусников стрелок-радист самолёт ӑшӗнчех пуҫне хунӑ, Боровиков лейтенант парашютпа сикнӗ те тӑшман территорийӗнче анса ларнӑ. Хӑйсеннисем патне тухма тӑрӑшнӑ чухне Боровиков аслӑ лейтенанта тӑшмансем асӑрханӑ. Япунсем ӑна тыткӑна илесшӗн пулнӑ, анчах вӑл парӑнас килмесӗр хӑйне хӑй персе вӗлернӗ.

СССР Аслӑ Канаш Президиумӗн 1938 ҫулхи юпан 25-мӗшӗнчи Указӗпе яппун милитарисчӗсене хирӗҫ ҫапӑҫусенче кӑтартнӑ паттӑрлӑхпа хӑюлӑхшӑн Андрей Евстигнеевич Боровиков аслӑ лейтенанта вилнӗ хыҫҫӑн Совет Союзӗн Паттӑрӗ ятпа чысланӑ, «Ылтӑн Ҫӑлтӑр» медаль тата Ленин орденӗ панӑ.

Пулса иртнин официаллӑ мар версийӗ

Хӑш-пӗр даннӑйсем тӑрӑх, Гавриш — Боровиков — Брусников самолёчӗ пӗтнин сӑлтавӗ «хӑйсен» самолёчӗсен бомба ванчӑкӗсем пулма пултарнӑ. Бомба пӑрахма усӑ курнӑ кассетӑсем (вӗсене «Онисько витрисем» тенӗ — тӗпӗ уҫӑлакан цилиндр евӗрлӗ кассетӑсем) питӗ шанӑҫсӑр пулнӑ. Павел Рычагов комбриг сӑмахӗсем тӑрӑх: «…гранатӑсем карҫинккаран яланах лайӑх ӳкмеҫҫӗ… …эпӗ гранатӑна самолёт хӳри ҫинче аэродрома тавӑрса килме хӑрарӑм…»[2]. Тараканов звено командирӗн самолёчӗ ҫинче 70 ытла шӑтӑк шутласа тупнӑ. Пӗтӗмпе ванчӑксенчен 12 бомбардировщикран 5-шӗ сиен курнӑ. Инҫет Тухӑҫ фрончӗн Ҫар-сывлӑш вӑйӗсен командованийӗ тӗпчев йӗркеленӗ. Самолётран уйрӑлнӑ хыҫҫӑнах вӑхӑтсӑр ӗҫлесе кайнӑ сиенлӗ сирпӗтекен хатӗрсем сӑлтав пулнӑ тесе шутланӑ. Сирпӗтекен хатӗрсесене складсенчен пуҫтарса илнӗ.

Астӑвӑм

Тинӗсҫум крайӗнчи Черниговка ялӗнче Хасан кӳллинчи пулӑм иртнӗренпе 50 ҫул ҫитнӗ тӗлне 1988 ҫулхи ҫурлан 1-мӗшӗнче 21240 ҫар пайӗн командованийӗ хушнипе паттӑрӑн бюстне лартнӑ. Черниговка ялӗнчи пӗр урама Боровиков ятне панӑ.

Ӳнерте тата массӑллӑ культурӑра

Андрей Боровиковӑн ятне Оренбургри лётчиксен Хӗрлӗ ялавлӑ аслӑ ҫар авиаци училищине (ОВВАКУЛ) пӗтернисен мемориал сайтӗнче ӗмӗрлӗхех ҫырса хӑварнӑ[3]. Паттӑрӑн бюстне Тинӗсҫум крайӗнчи Черниговка ялӗнче лартнӑ. А. Е. Боровиков ятне ҫак ялти пӗр урама панӑ.

Хисепӗсем

Ӑнлантарусем

  1. ^ Жильково ял упранса юлман, унӑн лаптӑкӗ (54°39′58.8″N 33°36′14.6″E) хальхи вӑхӑтра Смоленск облаҫӗн Мазовски ял тӑрӑхӗн йышне кӗрет (пӑх: wikimapia , Wayback Machine çинчи 2015 ҫулхи кӑрлачӑн 29-мӗшӗнчи копийӗ).
  2. ^ Бои у озера Хасан. Владимир Котельников. Пӑхнӑ кун: 2011 ҫулхи авӑнӑн 12-мӗшӗ. Архивланӑ 2011 ҫулхи юпан 15-мӗшӗ.
  3. ^ Боровиков Андрей Евстигнеевич. ОВВАКУЛ — выпускники Оренбургского лётного училища. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи акан 21-мӗшӗ.

Вуламалли

  • Кузнецов И. И., Джога И. М. Первые Герои Советского Союза (1936—1939). — Иркутск, 1983.
  • Герои Советского Союза: Краткий биографический словарь. Т. 1. — М.: Воениздат, 1987.
  • Маслов М. А. Скоростные бомбардировщики Сталина СБ и Ар-2. — М.: Эксмо, 2010. — (Война и мы. Авиаколлекция) — ISBN 978-5-699-43682-8.
  • Касахара К. Бои у озера Хасан: анализ числа и характера потерь Японии и СССР // Российский гуманитарный журнал. — 2017. — Т. 6, № 4. — С. 298–311.

Каҫӑсем

Темӑпа ҫыхӑннисем

Категорисем