Вырӑсла версиЯтарлӑ проектсем
Чӗлхе суйла
РУВИКИ ҪИНЧЕН

Боровков Павел Игнатьевич

Боровков Павел Игнатьевич (1912 ҫулхи ҫӗртмен 30-мӗшӗ, Торопецкий уезд[d], Псков кĕпĕрни — 1990 ҫулхи чӳкӗн 21-мӗшӗ, Западная Двина[d], Тĕвер облаçĕ) — Рабочисемпе хресченсен Хӗрлӗ Ҫарӗн кӗҫӗн сержанчӗ. Вӑл Тӑван Ҫӗршывӑн Аслӑ вӑрҫине хутшӑннӑ. 1945 ҫулта ӑна Совет Союзӗн Паттӑрӗ ятне панӑ.

Пурнӑҫӗ

Малтанхи ҫулӗсем

Павел Боровков 1912 ҫулхи ҫӗртмен 30-мӗшӗнче Антохино ялӗнче ҫуралнӑ. Халь ку ял Тверь облаҫӗн Западнодвински районӗ шутне кӗрет. Вӑл хресчен кил-йышӗнче ҫуралнӑ. Нацийӗпе вӑл — вырӑс. Боровков пуҫламӑш пӗлӳ илнӗ. Вӑл Октябрьски леспромхозра рабочи пулса ӗҫленӗ. 1934 ҫулхи авӑн уйӑхӗнче ӑна Рабочисемпе хресченсен Хӗрлӗ Ҫарне хӗсмете илнӗ. Демобилизаци хыҫҫӑн вӑл каллех леспромхоза таврӑннӑ[1].

Тӑван Ҫӗршывӑн Аслӑ вӑрҫи

1941 ҫулхи ҫӗртме уйӑхӗнче ӑна каллех ҫара чӗнсе илнӗ. 1942 ҫулхи утӑ уйӑхӗнчен пуҫласа вӑл фронтра пулнӑ[2]. Боровков Сталинград, Кӑнтӑр-Хӗвеланӑҫ тата 1-мӗш Украина фрончӗсенче ҫапӑҫнӑ. Вӑл Сталинград ҫапӑҫӑвне хутшӑннӑ. Донбаса тата Украинӑн сылтӑм ҫыранне ирӗке кӑларнӑ[3]. Вӑрҫӑ вӑхӑтӗнче ӑна пиллӗк хут амантнӑ[4].

1945 ҫулхи кӑрлач уйӑхӗ тӗлне Павел Боровков кӗҫӗн сержант пулнӑ. Вӑл 1-мӗш Украина фрончӗн 16-мӗш штурмлакан инженер-сапёр бригадин 76-мӗш уйрӑм штурмлакан инженер-сапёр батальонӗнче хӗсметре тӑнӑ. Унта вӑл танка хирӗҫ пӑшалран перекен тата понтонҫӑ пулнӑ[1][3].

Одер урлӑ каҫнӑ чухнехи паттӑрлӑх

1945 ҫулхи кӑрлач уйӑхӗн вӗҫӗнче 4-мӗш танк ҫарӗ Одер юханшывӗ патне тухнӑ. Ку Грошовиц ялӗ (халь — Ополе хули йышӗнче) патӗнче пулнӑ. Танксемпе артиллерийӗн каҫмалли кӗпер тумалла пулнӑ. Боровков батальонӗ ку ӗҫе питӗ йывӑр условисенче пурнӑҫланӑ. Тӑшман артиллерийӗпе авиацийӗ юханшыв ҫинчи пӑра аркатнӑ. Сапёрсен кӗпере сивӗ шывра тӑшман персе тӑнӑ вӑхӑтра тума тивнӗ. Боровков хӑйӗн батальонӗнчен чи малтан шыва сикнӗ. Вӑл кӗпер лартма пуҫланӑ[1].

Кӗпер хатӗр пулса пынӑ чухне тӑшман снарячӗ ӑна аркатнӑ. Боровков шухӑшласа тӑман, вӑл сивӗ шыва сикнӗ те кӗпере юсама пуҫланӑ. Шыв питӗ сивӗ пулнӑ. Пӑр татӑкӗсем унӑн питне тата аллисене юн тухиччен суранлатнӑ. Кӗҫӗн сержантран тӗслӗх илсе ытти юлташӗсем те шыва сикнӗ. Кӗске вӑхӑтра вӗсем кӗпере юсаса пӗтернӗ. Юханшывӑн тепӗр ҫырӑнне танксем, тупӑсем тата машинӑсем каҫма пуҫланӑ. Боровков сивве чӑтайман, тӑнне ҫухатнӑ. Ӑна госпитале илсе кайнӑ[4][5].

Кӗпере питӗ хӑвӑрт туса пӗтернӗ. Ку техника тата ҫарсене вӑхӑтра каҫарма пулӑшнӑ. Ҫакӑ плацдарма тытса тӑма май панӑ[1].

Висла ҫинчи паттӑрлӑх

Висла юханшывӗ ҫинче Боровков тепӗр хут паттӑрлӑх кӑтартнӑ. Тепӗр ҫыранри салтаксемпе ҫыхӑну йӗркелемелле пулнӑ. Ку ӗҫе тума хӑтланнӑ тӑхӑр ҫын вилнӗ. Боровков темиҫе противогаз трубкине пӗр-пӗринпе ҫыхнӑ. Вӗсен пӗр вӗҫне вӑл хӑма ҫине ҫирӗплетнӗ. Противогаз маскине тӑхӑннӑ та шыв айӗпе ишсе кайнӑ. Нимӗҫ салтакӗсем шывра ишекен хӑмана тимлӗх уйӑрман. Боровков тепӗр ҫырӑна ӑнӑҫлӑ тухнӑ та ҫыхӑну йӗркеленӗ[4].

Паттӑр ятне пани

СССР Аслӑ Канаш Президиумӗн 1945 ҫулхи акан 10-мӗшӗнчи Хушӑвӗпе Павел Боровкова Совет Союзӗн Паттӑрӗ ятне панӑ. Ӑна Ленин орденӗпе тата «Ылтӑн Ҫӑлтӑр» медальпе (6059-мӗш №) чысланӑ. Ку наградӑна Одер юханшывӗ урлӑ каҫнӑ чухне кӑтартнӑ паттӑрлӑхшӑн панӑ[1].

Вӑрҫӑ хыҫҫӑнхи пурнӑҫ

1945 ҫулта вӑл ВКП(б) ретне кӗнӗ. Вӑрҫӑ хыҫҫӑн Боровков мастер пулса ӗҫленӗ. Унтан Назимово леспромхозӗнче лесоучасток пуҫлӑхӗ пулнӑ. Каярах Торопецри сӗтет пукан кӑларакан, йывӑҫ тирпейлекен комбинатра станочник пулса ӗҫленӗ[6]. Вӑл Анӑҫ Двинӑра пурӑннӑ. 1990 ҫулхи чӳкӗн 21-мӗшӗнче вилнӗ. Анӑҫ Двина хулинчи Комсомол урамӗнчи масарта пытарнӑ[1][7].

Хисепӗсем

Астӑвӑм

  • Анӑҫ Двинӑри 1-мӗш вӑтам шкулта 2003 ҫултанпа Павел Боровков ячӗллӗ Вӑрҫӑ Мухтавӗн пӳлӗмӗ ӗҫлет[2].
  • 2020 ҫулта шкул ҫурчӗ ҫине П. И. Боровков ячӗпе асӑну хӑми вырнаҫтарнӑ. Ку хӑмана ҫарпа истори обществи пулӑшнипе тунӑ[2].
  • Анӑҫ Двина хулара Паттӑрсен аллеи пур. Унта П. И. Боровков ячӗпе стела лартнӑ[8].
  • П. И. Боровков ятне Анӑҫ Двина хулинчи Комсомол урамӗнчи масарти палӑк ҫине ҫырнӑ[7].

Ӑнлантарусем

  1. ^ 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7 Золотая Звезда Героя Советского Союза.svg Боровков Павел Игнатьевич «Ҫӗршыв Паттӑрӗсем» сайтра
  2. ^ 1, 2, 3 Открыта мемориальная доска. МБОУ «Западнодвинская СОШ №1» (8 ҫӑвӑн 2020).
  3. ^ 1, 2 30 июня 105 лет со дня рождения П. И. Боровкова. Псковская областная универсальная научная библиотека (2017).
  4. ^ 1, 2, 3 Боровков Павел Игнатьевич. Администрация Западнодвинского муниципального округа (2 чӳкӗн 2018).
  5. ^ Подвиг героя-земляка. Авангард (5 утӑн 2022).
  6. ^ Боровков Павел Игнатьевич. AZ-libr.ru.
  7. ^ 1, 2 Боровков Павел Игнатьевич (надгробный памятник). warheroes.ru.
  8. ^ Герой Советского Союза Боровков Павел Игнатьевич. warheroes.ru.

Вуламалли

  • Герои Советского Союза: Краткий биографический словарь / Пред. ред. коллегии И. Н. Шкадов. — Воениздат, 1987. — Т. 1 /Абаев — Любичев/. — 100 000 экз. — ISBN отс., Рег. № в РКП 87-95382.
  • Долгов И. А. Золотые звёзды калининцев. — М.: Московский рабочий, 1984. — Кн. 2.
  • Корнеев Н. П., Алексеев О. В. Подвиги героев бессмертны. — Псков, 2005. — С. 33–34.

Каҫӑсем

Темӑпа ҫыхӑннисем

Категорисем