Вырӑсла версиЯтарлӑ проектсем
Чӗлхе суйла
РУВИКИ ҪИНЧЕН

Бородин Николай Васильевич

Бородин Николай Васильевич (1919, Верхняя Хила[d] — 1946 ҫулхи пушӑн 26-мӗшӗ, Далльгов-Дёбериц[d], Бранденбург) — Совет ҫарӗн капитанӗ. Вӑл Тӑван Ҫӗршывӑн Аслӑ вӑрҫин фрончӗсенче ҫапӑҫнӑ. 1945 ҫулта ӑна Совет Союзӗн Паттӑрӗ ятне панӑ.

Биографи

Николай Бородин 1919 ҫулта Тури Хила ялӗнче ҫуралнӑ. Халь ку ял Байкалхыҫ крайӗн Шилка районне кӗрет. Вӑл хресчен кил-йышӗнче ҫуралнӑ. Шкулта ҫичӗ класс вӗренсе тухнӑ хыҫҫӑн Вершино Дарасун ялӗнчи ылтӑн рудникӗнче ӗҫленӗ. Унтан Шилкари чукун ҫул деповӗнче электросварщик пулса ӗҫленӗ. Аэроклубра вӗренсе тухнӑ. 1939 ҫулта Бородина Рабочисемпе хресченсен Хӗрлӗ Ҫарне хӗсмете илнӗ. 1941 ҫулта вӑл Харьков тата Вознесенск хулисенчи ҫар авиаци шкулӗсенче пӗлӳ илнӗ. Инҫет Хӗвелтухӑҫра хӗсметре тӑнӑ[1].

1943 ҫулхи ака уйӑхӗнчен пуҫласа вӑл Тӑван Ҫӗршывӑн Аслӑ вӑрҫин фрончӗсенче пулнӑ. Бородин Ҫурҫӗр-Кавказ, Ҫеҫенхир, Кӑнтӑр, 4-мӗш Украина, 1-мӗш тата 3-мӗш Беларуҫ фрончӗсенче ҫапӑҫнӑ. Вӑл «Як-7П» тата «Як-9» истребительсемпе вӗҫнӗ. 1943 ҫулхи ака-ҫурла уйӑхӗсенче Кубаньшӑн ҫапӑҫнӑ чухне тӑшманӑн 5 самолётне персе антарнӑ. Ҫакӑншӑн ӑна I степеньлӗ Тӑван Ҫӗршыв вӑрҫин орденӗпе наградӑланӑ. Донбасс, Мелитополь тата Крым операцийӗсенче вӑл тӑшманӑн 9 самолётне аркатнӑ. Ҫакӑншӑн ӑна икӗ Хӗрлӗ Ялав орденӗпе наградӑланӑ. Беларуҫпа Балтиҫума ирӗке кӑларнӑ чухне вӑл тӑшманӑн 3 самолётне персе антарнӑ. 1944 ҫулхи ҫурла уйӑхӗ тӗлне аслӑ лейтенант Николай Бородин 3-мӗш Беларуҫ фрончӗн 1-мӗш сывлӑш ҫарӗн 43-мӗш авиаполкӗнче эскадрилья командирӗн заместителӗ пулнӑ[1].

1944 ҫулхи ҫурла уйӑхӗ тӗлне Бородин 239 хут ҫапӑҫу вӗҫевне тухнӑ. Вӑл 75 сывлӑш ҫапӑҫӑвне хутшӑннӑ, унта хӑй тӗллӗн 17 самолёт персе антарнӑ. СССР Аслӑ Канаш Президиумӗн 1945 ҫулхи нарӑсӑн 23-мӗшӗнчи Указӗпе Николай Бородина Совет Союзӗн Паттӑрӗ ятне панӑ. Ӑна Ленин орденӗпе тата «Ылтӑн Ҫӑлтӑр» медальпе (5316-мӗш №) чысланӑ[1].

Вӑл Варшава-Познань, Тухӑҫ-Померани тата Берлин операцийӗсенче ҫапӑҫнӑ. Вӑрҫӑ тӑршшӗпе Бородин пурӗ 265 хут ҫапӑҫма вӗҫнӗ, 80 яхӑн сывлӑш ҫапӑҫӑвне хутшӑннӑ. Вӑл хӑй тӗллӗн 19 самолёт, ушкӑнпа 3 самолёт персе антарнӑ. Бородин Ҫӗнтерӳ парадне хутшӑннӑ. Вӑрҫӑ хыҫҫӑн Германире хӗсметре тӑнӑ. 1946 ҫулхи пушӑн 24-мӗшӗнче Бородин автомобиль катастрофине лекнӗ. Вӑл йывӑр суранланнӑ. 1946 ҫулхи пушӑн 26-мӗшӗнче вӑл вилнӗ. Ӑна Липецк хулинчи Евдокиевски масарта пытарнӑ[1]. 2019 ҫулта унӑн вилтӑпри ҫине ҫӗнӗ палӑк вырнаҫтарнӑ.

Наградӑсем

Астӑвӑм

Шилка хулинче Бородин ячӗпе обелиск лартнӑ. Ун ячӗпе урамне тата заводри цеха ят панӑ. 2-мӗш шкул ҫурчӗ ҫине асӑну хӑми вырнаҫтарнӑ[1].

Ӑнлантарусем

  1. ^ 1, 2, 3, 4, 5, 6 Золотая Звезда Героя Советского Союза.svg Бородин Николай Васильевич «Ҫӗршыв Паттӑрӗсем» сайтра

Вуламалли

  • Герои Советского Союза: Краткий биографический словарь / Пред. ред. коллегии И. Н. Шкадов. — Воениздат, 1987. — Т. 1 /Абаев — Любичев/. — 100 000 экз. — ISBN отс., Рег. № в РКП 87-95382.
  • Воробьёв В. П., Ефимов Н. В. Герои Советского Союза. Справочник — СПб.: Аграф+, 2010.

Каҫӑсем

Темӑпа ҫыхӑннисем

Категорисем