Вырӑсла версиЯтарлӑ проектсем
Чӗлхе суйла
РУВИКИ ҪИНЧЕН

Бородин Тимофей Степанович

Бородин Тимофей Степанович (1917 ҫулхи ҫурлан 1-мӗшӗ [14-мӗшӗ], Гомель[d], Могилёвская губерния[d] — 1942 ҫулхи ҫӗртмен 20-мӗшӗ, Гомель[d]) — Тӑван Ҫӗршывӑн Аслӑ вӑрҫин совет партизанӗ. Вӑл Гомель хулинчи подполье ушкӑнӗсен ӗҫне йӗркелесе тӑнӑ. Совет Союзӗн Паттӑрӗ (1965).

Пурнӑҫӗ

Тимофей Бородин 1917 ҫулхи ҫурлан 14-мӗшӗнче Гомель хулинче рабочисен ҫемйинче ҫуралнӑ. Вӑл вӑтам шкулта вунӑ класс вӗренсе пӗтернӗ. 1941 ҫулта Мускаври полиграфи институтӗнче аслӑ пӗлӳ илнӗ. 1936—1941 ҫулсенче Гомельти «Полеспечать» фабрикӑра инженер пулса ӗҫленӗ. 1941 ҫулта партие кӗнӗ. Вӑрҫӑ пуҫлансан вӑл Брест хули патӗнче ҫар хӳтӗлев ҫурчӗсем тунӑ ҫӗрте пулнӑ. Кайран Бородин Гомеле таврӑннӑ. Вӑл подпольере ӗҫлеме ирӗк ыйтнӑ. Ӑна ку ӗҫе пурнӑҫлама ирӗк панӑ. Бородина Гомель хулинче тӑшман тылне хӑварнӑ. Унӑн подполье ӗҫне йӗркелемелле пулнӑ. 1941 ҫулхи ҫурла уйӑхӗнчен пуҫласа вӑл хулара подполье йӗркеленӗ. Унӑн ушкӑнӗ парти комитечӗн хушӑвӗсене пурнӑҫланӑ[1].

Бородин ушкӑнӗ пӗрремӗш хут элеватора сирпӗтме шутланӑ. Ҫак ӗҫе Бородин хӑйӗн йӑмӑкӗпе тумалла пулнӑ. Анчах Бородина килтен тухнӑ ҫӗрте арестленӗ. Унӑн йӑмӑкӗ сирпӗтмелли япаласене вӑхӑтра пытарса ӗлкӗрнӗ. Бородина ирӗке кӑларма 18 ҫын алӑ пуснӑ хут кирлӗ пулнӑ. Вӑл ҫак хута илсе килсен ӑна типографие инженер ӗҫне илнӗ. 1941 ҫулхи авӑн уйӑхӗнче вӑл партизан отрядне кайса килнӗ. Унта Емельян Барыкинпа тӗл пулнӑ. Вӗсем типографипе подполье ӗҫӗсемшӗн усӑ курма калаҫса татӑлнӑ. Каҫсерен Бородин листовкӑсем пичетленӗ. Ҫавӑн пекех вӑл тӑшманӑн суя пичечӗсене тунӑ. Ку подпольщиксемпе тыткӑнран тарнӑ ҫынсемшӗн суя документсем тума пулӑшнӑ. Бородин ушкӑнӗ заводсенче тата электростанцире подполье ушкӑнӗсемпе ҫыхӑну тытнӑ[1].

1941 ҫулхи чӳк уйӑхӗн вӗҫӗнче Бородин ушкӑнӗ танксем юсакан мастерскоя сирпӗтнӗ. Кӑштахран ҫунакан япаласен складне пӗтернӗ. Тӑшмансем Бородин хваттерне темиҫе хут та тӗрӗсленӗ. Анчах нимӗн те тупайман. Ун хыҫҫӑн унӑн килне сӑнаса тӑнӑ. 1941 ҫулхи кӗркунне Бородин ушкӑнӗ ресторана сирпӗтнӗ. Унта нумай нимӗҫ офицерӗ тата пӗр генерал вилнӗ. 1942 ҫулхи ҫуркунне ушкӑн электростанцине сирпӗтме хатӗрленнӗ. Анчах гестапо вӗсене тупнӑ. 1942 ҫулхи ҫу уйӑхӗн 9-мӗшӗнче Бородина арестленӗ. Ӑна питӗ вӑйлӑ асаплантарнӑ. 1942 ҫулхи ҫӗртмен 20-мӗшӗнче ӑна Гомель хули патӗнче персе вӗлернӗ. Вӑрҫӑ хыҫҫӑн ӑна Гомель хулинче Комсомол скверне тепӗр хут пытарнӑ[1][2].

Оригиналлӑ текст (выр.)

Родные! В последний час пишу вам. Видно, моя такая судьба, чтобы умереть от пули. Мама, папа, Валя, Тоня, Лида, Нина, Женя, Володя, Аркадий, Саша, если я был к кому несправедлив — простите меня. Дорогие, берегите себя, не обижайте друг друга. Папа, берегите Тоню и Сашу. Привет в предсмертный час всем родным и знакомым.

Тӑванӑмсем! Юлашки сехет пынӑ май сӗрӗн пата ҫыратӑп. Мана, паллах, пуляран вилме ҫырнӑ пулмалла. Анне, атте, Валя, Тоня, Лида, Нина, Женя, Володя, Аркадий, Саша, эпӗ сире кӳрентернӗ пулсан — каҫарӑр мана. Тӑванӑмсем, хӑвӑра упрар, пӗр-пӗрне ан кӳрентерӗр. Атте, Тонӑпа Сашӑна упра. Вилес умӗн пурне те салам калатӑп.

СССР Аслӑ Канаш Президиумӗ 1965 ҫулхи ҫу уйӑхӗн 8-мӗшӗнче Тимофей Бородина Совет Союзӗн Паттӑрӗ ятне панӑ (вилнӗ хыҫҫӑн). Ҫавӑн пекех ӑна Ленин орденӗпе чысланӑ[1].

Астӑвӑм

  • Гомель хулинче Т. С. Бородин палӑкне лартнӑ.
  • Вӑл ӗҫленӗ тата пурӑннӑ ҫуртсем ҫинче асӑну хӑмисем вырнаҫтарнӑ.
  • Гомель хулинче пӗр урам унӑн ячӗпе хисепленет[1].
  • 2022 ҫулхи ҫуркунне Бородин урамӗнчи пӗр ҫурт ҫинче паттӑрӑн портретне (мурал) ӳкернӗ. Ӑна ҫамрӑк художниксем хула влаҫӗсем пулӑшнипе тунӑ[3].

Ӑнлантарусем

  1. ^ 1, 2, 3, 4, 5 Золотая Звезда Героя Советского Союза.svg Бородин Тимофей Степанович «Ҫӗршыв Паттӑрӗсем» сайтра
  2. ^ Тимофей Бородин: «Умираю, любя свою Родину…» Беларусь сегодня (7 ҫӑвӑн 2025). Пӑхнӑ кун: 2025 ҫулхи ҫӑвӑн 8-мӗшӗ.
  3. ^ В микрорайоне «Мельников Луг» появился новый мурал. Узнали, кому он посвящён. Новости Гомеля (19 ҫӑвӑн 2022). Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи ҫӑвӑн 8-мӗшӗ.

Вуламалли

  • Герои Советского Союза: Краткий биографический словарь / Пред. ред. коллегии И. Н. Шкадов. — М.: Воениздат, 1987. — Т. 1 /Абаев — Любичев/. — 911 с.
  • Герои подполья. Выпуск 2. М., 1972.
  • Навечно в сердце народном / Редкол.: И. П. Шамякин (гл. ред.) и др. — 3-е изд., доп. и испр. — Мн.: Белорусская советская энциклопедия, 1984. — 607 с.

Каҫӑсем

Темӑпа ҫыхӑннисем

Категорисем