Бурмаков Иван Дмитриевич

Иван Дмитриевич Бурмаков (1899 ҫулхи чӳкӗн 11-мӗшӗнче ҫуралнӑ — 1973 ҫулхи ҫӗртмен 16-мӗшӗнче вилнӗ) — совет ҫарпуҫӗ, Совет Союзӗн Паттӑрӗ (19.04.1945), генерал-лейтенант (31.05.1954).

Пурнӑҫӗ

Иван Бурмаков 1899 ҫулхи чӳкӗн 11-мӗшӗнче Чернигов облаҫӗнчи Погорельцы ялӗнче хресчен кил-йышӗнче ҫуралнӑ[1]. Ҫара кайиччен карҫинкка ӑсталакан лаҫра ӗҫленӗ[2].

1918 ҫулхи юпа уйӑхӗнче Граждан вӑрҫине хутшӑнма ирӗклӗн Рабочисемпе хресченсен Хӗрлӗ Ҫара кайнӑ, 1-мӗш Украина совет дивизине кӗнӗ. Деникин ҫарӗсемпе тата шурӑ поляксемпе ҫапӑҫнӑ. 1920 ҫулта РКП(б) ретне тӑнӑ[2].

Вӑрҫӑсем хушшинчи тапхӑрта вӑл Киеври тата Харьковри хӗрлӗ командирсен шкулӗсенче вӗреннӗ. Взвод, рота командирӗ, батальон тата полк штабӗн пуҫлӑхӗ пулнӑ. 1940 ҫултанпа Кемӗрти ҫар пехота училищин пуҫлӑхӗн ҫумӗ пулнӑ[2].

Тӑван Ҫӗршывӑн Аслӑ вӑрҫи пуҫлансан, 1942 ҫулхи утӑ уйӑхӗнче Бурмакова Сталинград фронтӗнчи 38-мӗш мотострелоксен бригадин командирӗ пулма лартнӑ. Шӑпах унӑн салтакӗсем 1943 ҫулхи кӑрлачӑн 31-мӗшӗнче Сталинградра Ф. Паулюс генерал-фельдмаршала тыткӑна илнӗ[3]. Ҫак паттӑрлӑхшӑн Бурмакова Ленин орденӗпе чысланӑ, бригадӑна вара гварди ятне панӑ[2].

1944 ҫулта вӑл К. Е. Ворошилов ячӗллӗ Аслӑ ҫар академийӗн хӑвӑрт вӗренмелли курсне вӗренсе пӗтернӗ. Ҫав ҫулхи утӑ уйӑхӗнче 11-мӗш гварди ҫарне кӗрекен 31-мӗш гварди стрелоксен Витебск дивизийӗн командирӗ пулса тӑнӑ. Иван Бурмаков гварди генерал-майор ертсе пыракан дивизи Беларуҫпа Литва ҫӗрӗсене ирӗке кӑларнӑ ҫӗре хастар хутшӑннӑ, Тухӑҫ Пруссине кӗрсе Инстербургпа Кёнигсберга илнӗ ҫӗрте палӑрнӑ[2].

СССР Аслӑ Канаш Президиумӗн 1945 ҫулхи акан 19-мӗшӗнчи Хушӑвӗпе Прегель юханшывӗ урлӑ каҫнӑшӑн тата Кёнигсберга илнӗ ҫӗрте паттӑрлӑх кӑтартнӑшӑн Бурмаков Иван Дмитриевича Совет Союзӗн Паттӑрӗ ятне панӑ[1]. Вӑрҫӑ тапхӑрӗнче дивизи командирне Аслӑ Тӗп Ҫарпуҫӗн тав ҫыравӗсенче пилӗк хут асӑннӑ[4].

Вӑрҫӑ хыҫҫӑн вӑл тӗрлӗ ҫар округӗсенче дивизисемпе корпуссене ертсе пынӑ, Одессӑри пехота училищин пуҫлӑхӗ пулнӑ. 1955 ҫулхи ака уйӑхӗнче запасра. Одессӑра пурӑннӑ. 1973 ҫулхи ҫӗртмен 16-мӗшӗнче вилнӗ[1].

Хисепӗсем

Астӑвӑм

undefined
  • Одессӑра Бурмаков И. Д. генерал-лейтенант пурӑннӑ ҫурт ҫине (Бунин урамӗ, 21-мӗш ҫурт) асӑну хӑми вырнаҫтарнӑ. Ҫурта истори палӑкӗ тесе йышӑннӑ[9].

Ӑнлантарусем

  1. ^ 1, 2, 3 Золотая Звезда Героя Советского Союза.svg Бурмаков Иван Дмитриевич «Ҫӗршыв Паттӑрӗсем» сайтра
  2. ^ 1, 2, 3, 4, 5 Коллектив авторов. Великая Отечественная: Комдивы. Военный биографический словарь / В. П. Горемыкин. — Кучково поле, 2014. — Т. 2. — С. 364—365. — 1000 экз. — ISBN 978-5-9950-0341-0.
  3. ^ Макаров В. Г. «Он на меня произвёл впечатление затравленного зверя…» Рассказывают очевидцы пленения генерал-фельдмаршала Паулюса и его генералов. // Военно-исторический журнал. — 2018. — № 2. — С.28—30.
  4. ^ Приказы Верховного Главнокомандующего в период Великой Отечественной войны Советского Союза. Сборник. М., Воениздат, 1975. Пӑхнӑ кун: 2019 ҫулхи акан 6-мӗшӗ. Архивланӑ 2017 ҫулхи ҫӗртмен 5-мӗшӗ.
  5. ^ 1, 2 «Подвиг народа» электронлӑ хутсен банкӗнчи Чыслав хучӗ (ЦАМО. Ф. 33. Оп. 793756. Д. 7. Л. 279 архив материалӗсем).
  6. ^ «Подвиг народа» электронлӑ хутсен банкӗнчи Чыслав хучӗ (ЦАМО. Ф. 33. Оп. 682525. Д. 24. Л. 51 архив материалӗсем).
  7. ^ 1, 2, 3 Награждён в соответствии с Указом Президиума Верховного Совета СССР от 04.06.1944 «О награждении орденами и медалями за выслугу лет в Красной Армии»
  8. ^ «Подвиг народа» электронлӑ хутсен банкӗнчи Чыслав хучӗ (ЦАМО. Ф. 33. Оп. 690155. Д. 4018. Л. 7 архив материалӗсем).
  9. ^ Сайт Архитектурная фотобаза. Одесса, Улица Бунина, 21 / Ришельевская улица, 13. Пӑхнӑ кун: 2017 ҫулхи утӑн 28-мӗшӗ. Архивланӑ 2017 ҫулхи утӑн 28-мӗшӗ.

Вуламалли

  • Коллектив авторов. Великая Отечественная: Комдивы. Военный биографический словарь / В. П. Горемыкин. — Кучково поле, 2014. — Т. 2. — С. 364—365. — 1000 экз. — ISBN 978-5-9950-0341-0.
  • Герои Советского Союза: Краткий биографический словарь / Пред. ред. коллегии И. Н. Шкадов. — Воениздат, 1987. — Т. 1 /Абаев — Любичев/. — 100 000 экз. — ISBN отс., Рег. № в РКП 87-95382.
  • Юные герои Витебщины. — Мн., 1980.
  • Галицкий К. Н. Годы суровых испытаний. 1941—1944 (записки командарма) — М.: Наука, 1973.
  • . — Волг.: Издатель. — С. 88. — 800 с.

Каçăсем

Категорисем