Григорьев Герасим Афанасьевич
Григорьев Герасим Афанасьевич (1921 ҫулхи пушӑн 16-мӗшӗ, Бельский уезд[d], Смоленск кӗпӗрни — 1966 ҫулхи акан 23-мӗшӗ, Рига) — Тӑван Ҫӗршывӑн Аслӑ вӑрҫине хутшӑннӑскер, полковник, лётчик-истребитель[1], эскадрилья командирӗн ҫумӗ. Вӑл — Совет Союзӗн Паттӑрӗ (1943)[1].
Пурнӑҫӗпе ӗҫӗ-хӗлӗ
Герасим Афанасьевич Григорьев 1921 ҫулхи пушӑн 16-мӗшӗнче Смоленск кӗпернинчи Бельски уесӗнчи Анцифорово ялӗнче (халӗ Смоленск облаҫӗнчи Холм-Жирковски районӗ) хресчен кил-йышӗнче ҫуралнӑ[1][2]. Вӑл шкулӑн 7 классне пӗтернӗ, колхозра счетовод пулса ӗҫленӗ. 1936 ҫулта Мускава куҫса кайнӑ, штукатур специальноҫӗ алла илнӗ, столицӑри стройкӑсенче ӗҫленӗ[1][3]. 1938 ҫултанпа Николаев хулинче (Украина) пурӑннӑ, унта аэроклуб пӗтернӗ[1][4].
1939 ҫулта Хӗрлӗ Ҫара чӗнсе илнӗ. 1940 ҫулта Одесса ҫар-авиаци лётчик шкулӗнче вӗренсе тухнӑ[1][2]. 1941 ҫулхи ҫӗртме уйӑхӗнченпе Тӑван Ҫӗршывӑн Аслӑ вӑрҫинче ҫапӑҫнӑ. 1941 ҫулхи ҫӗртмен 24-мӗшӗнче, вӑрҫӑ пуҫланнӑранпа виҫҫӗмӗш кун, Минск районӗнче пӗрремӗш тӑшман самолёчӗне ҫапса тӑкнӑ[1][3].
1942 ҫулхи чӳк уйӑхӗччен Григорьев Г. А. 178-мӗш истребительсен авиаци полкӗн (6-мӗш истребительсен авиаци корпусӗ, ПВО ҫарӗсем) эскадрилья командирӗн ҫумӗ пулса хӗсмет тунӑ. Вӑл 300 ҫар вӗҫевӗ тунӑ, 18 сывлӑш ҫапӑҫувӗнче 11 тӑшман самолёчӗпе хӑй, 2 самолёта ушкӑнпа ҫапса тӑкнӑ[1][3].
СССР Аслӑ Канашӗн Президиумӗн 1943 ҫулхи февралӗн 14-мӗшӗнчи хушӑвӗпе «тӑшманпа ҫапӑҫура командованин ҫапӑҫу заданийӗсене лайӑх пурнӑҫланӑшӑн тата ҫакӑн чухне кӑтартнӑ паттӑрлӑхпа хӑюплӑхшӑн» капитан Григорьев Герасим Афанасьевича Совет Союзӗн Паттӑрӗ ятне панӑ, Ленин орденӗпе тата «Ылтӑн Ҫӑлтӑр» медаль (№ 791) парнеленӗ[1][2].
Вӑрҫӑ тапхӑрӗнче Григорьев Г. А. 450 ытла ҫар вӗҫевӗ тунӑ, сывлӑш ҫапӑҫувӗсенче хӑй 12, ушкӑнпа 5 тӑшман самолёчӗпе ҫапса тӑкнӑ[1][5]. 1943 ҫулхи ҫуркунненпе авиаци вӗҫевҫисем вӗренӳ вӗҫевӗсем ирттернӗ, сывлӑш ҫапӑҫувӗсем нумай пулман[3].
Вӑрҫӑ вӗҫленсен Григорьев Г. А. Совет Ҫарӗнче хӗсметне малалла тӑснӑ. 1955 ҫулта ВВС Академине пӗтернӗ[1][4]. 1963 ҫулта полковник званипе запасӑна тухнӑ. Рига хулинче пурӑннӑ, унтах 1966 ҫулхи акан 23-мӗшӗнче вилнӗ, Ригӑри Микела масарӗнче пытарнӑ[1][2].
Хисепӗсем
- Совет Союзӗн Паттӑрӗ (1943 ҫулхи февралӗн 14-мӗшӗ, Ленин орденӗ тата «Ылтӑн Ҫӑлтӑр» медаль № 791)[1][2].
- Ленин орденӗ (икӗ хутчен)[1].
- Хӗрлӗ Ҫӑлтӑр орденӗ (виҫӗ хутчен)[1][2].
- «Мускава хӳтӗленӗшӗн» медаль[2].
- Медаль «Тӑван Ҫӗршывӑн Аслӑ вӑрҫинче Германие ҫӗнтернӗшӗн 1941—1945 ҫҫ.»[2].
Астӑвӑм
- Герасим Афанасьевич Григорьев ятне тӑван ялӗнче асӑнаҫҫӗ[4].
Ӑнлантарусем
- ^ 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15 Григорьев Герасим Афанасьевич (выр.). warheroes.ru. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи ҫурлан 6-мӗшӗ.
- ^ 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8 Григорьев Герасим Афанасьевич (выр.). Память народа. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи ҫурлан 6-мӗшӗ.
- ^ 1, 2, 3, 4 Григорьев Герасим Афанасьевич (выр.). Правительство Смоленской области. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи ҫурлан 6-мӗшӗ.
- ^ 1, 2, 3 Григорьев Герасим Афанасьевич (выр.). Бессмертный полк. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи ҫурлан 6-мӗшӗ.
- ^ Григорьев Герасим Афанасьевич (выр.). Бессмертный полк. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи ҫурлан 6-мӗшӗ.
Вуламалли
- Герои Советского Союза: Краткий биографический словарь / Пред. ред. коллегии И. Н. Шкадов. — Воениздат, 1987. — Т. 1 /Абаев — Любичев/. — 100 000 экз. — ISBN отс., Рег. № в РКП 87-95382.
