Евсеев Александр Александрович

Пурнӑҫӗпе ӗҫӗ-хӗлӗ

Александр Евсеев 1926 ҫулхи авӑн уйӑхӗн 16-мӗшӗнче Саратов кӗпернинчи (халь — Саратов облаҫӗн Вольск районӗ) Нижняя Чернавка ялӗнче рабочен кил-йышӗнче ҫуралнӑ[1][2]. Вырӑс. 1937 ҫулта Туркменистан ССРӗнчи Кушка хулине куҫса кайнӑ[1][3]. Тулли мар вӑтам пӗлӳ илнӗ[1].

1942 ҫулта хӑйӗн кӑмӑлӗпе артиллери чаҫне воспитанник пулса кӗнӗ[1][3]. 1943 ҫулхи кӑрлач уйӑхӗнченпе Тӑван Ҫӗршывӑн Аслӑ вӑрҫин фрончӗсенче вӑрҫнӑ. Хӗвеланӑҫ тата 3-мӗш Беларуҫ фрончӗсенче ҫапӑҫнӑ. Смоленск облаҫне, Беларуҫ ССР-не, Литва ССР-не ирӗке кӑларма, Тухӑҫ Пруссире ҫапӑҫусенче хутшӑннӑ[1][3].

1945 ҫулхи ака уйӑхӗн 13-мӗшӗнче 3-мӗш Беларуҫ фрончӗн 43-мӗш ҫарӗн 12-мӗш миномет полкӗн 1-мӗш дивизионӗн управлени взвочӗн старши разведчикӗ старши сержант Александр Евсеев Кёнигсберг хулинчен 12 ҫухрӑм хӗвеланӑҫнелле (халь — Калининград) Наутцвинкель ялӗ патӗнче тӑшманпа ҫапӑҫнӑ[1][2]. Тӑшманӑн 500 ҫын яхӑн отрячӗ миномет полкӗн вут позицийӗсене ҫывӑхланнӑ. Евсеев пӗрремӗш хӑпарту кӑларнӑ, хӑй хӳтӗленӗ[1]. Окруженире тӑшманпа ҫапӑҫнӑ, хӑй 10 ытла нимӗҫ салтакне вӗлернӗ. Патронсем пӗтсен, хӑйне ҫывӑх ҫитнӗ тӑшмансене гранатӑпа пӗтернӗ[1][4]. Йывӑр аманнӑ, тӑшман тыткӑнне лекнӗ, унта ӑна вӗлернӗ[1][2].

СССР Аслӑ Канашӗн Президиумӗн 1945 ҫулхи ҫӗртме уйӑхӗн 29-мӗшӗнчи хушӑвӗпе «командовани ҫар заданисене тӗлӗшпе вӑрҫа пуҫӑрма тума тата ҫапӑҫура паттӑрлӑх кӑтартнӑшӑн» старши сержант Александр Александрович Евсеева вилнӗ хыҫҫӑн Совет Союзӗн Паттӑрӗ ятне панӑ, Ленин орденӗпе наградӑланӑ[1][3].

Евсеева пӗрремӗш Калининград облаҫӗнчи Марген ялӗнче пытарнӑ. 1952 ҫулхи ҫӗртме уйӑхӗнче Взморье посёлокӗнче (халь — Светловски хула тӑрӑхӗ) шкул ҫумӗнчи тӑванлӑх ҫӑвине куҫарса пытарнӑ[1][3].

Хисепӗсем

  • Совет Союзӗн Паттӑрӗ (1945 ҫулхи ҫӗртме уйӑхӗн 29-мӗшӗ, вилнӗ хыҫҫӑн)[1]
  • Ленин орденӗ (1945 ҫулхи ҫӗртме уйӑхӗн 29-мӗшӗ, вилнӗ хыҫҫӑн)[1]
  • 3-мӗш степеньлӗ Слава орденӗ (1945)[1][2]
  • «Хӑюллӑхшӑн» медаль (1944)[2][1]

Астӑвӑм

  • Евсеев ятне панӑ: траулер, Вольск хулинче урам (Саша Евсеев урамӗ), Взморье посёлокӗнче урам, Нижняя Чернавка ялӗнче урам тата палӑк[1][3].
  • Вольск хулинче «Вольск паттӑрӗсем» мемориалӗнче Евсеев ятне ҫырнӑ[1].
  • Нижняя Чернавка ялӗнче Евсеев пурӑннӑ ҫурт вырӑнӗнче обелиск вырнаҫнӑ[1].

Ӑнлантарусем

  1. ^ 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18 Евсеев Александр Александрович. Герои страны. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи утӑн 23-мӗшӗ.
  2. ^ 1, 2, 3, 4, 5 Евсеев Александр Александрович. Память народа. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи утӑн 23-мӗшӗ.
  3. ^ 1, 2, 3, 4, 5, 6 Евсеев Александр Александрович. Музей Победы. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи утӑн 23-мӗшӗ.
  4. ^ Цитатăланă чухнехи йăнăш Неверный тег <ref>; для сносок баграмян не указан текст

Вуламалли

  • Герои Советского Союза: Краткий биографический словарь / Пред. ред. коллегии И. Н. Шкадов. — М.: Воениздат, 1987. — Т. 1 /Абаев — Любичев/. — 911 с. — 100 000 экз. — ISBN отс., Рег. № в РКП 87-95382.
  • Румянцев Н.М. Люди легендарного подвига. — Саратов, 1968.

Каçăсем