Евсеев Гаврил Петрович
Евсеев Гаврил Петрович (1914 ҫулхи утӑн 15-мӗшӗ, Тăмпарлă, Бавлинская волость[d], Пĕкĕлме уесĕ, Самар кĕперни, Раҫҫей империйӗ — 1973 ҫулхи ҫӑвӑн 15-мӗшӗ, Тăмпарлă, Павлă районĕ) — майор, Тӑван Ҫӗршывӑн Аслӑ вӑрҫине хутшӑннӑскер, Совет Союзӗн Паттӑрӗ (1945)[1][2].
Пурнӑҫӗпе ӗҫӗ-хӗлӗ
Гаврил Евсеев 1914 ҫулхи утӑ уйӑхӗн 15-мӗшӗнче Самар кӗпернинчи Потапово-Тумбарла ялӗнче (халь — Тутарстанӑн Бавлински районӗ) ҫуралнӑ[2][3]. Чӑваш. Тулли мар вӑтам пӗлӳ илнӗ. 1932 ҫултанпа Бавлински районӗнчи халӑх пӗлӗвӗн пайӗнче инструктор пулса ӗҫленӗ[2][4]. 1936 ҫулта Хӗрлӗ Ҫарта хӗсмете чӗнсе илнӗ[1]. 1940 ҫулта кӗҫӗн лейтенант курсӗсенче вӗренсе тухнӑ[2][4]. 1942 ҫулта ВКП(б) членӗ пулса тӑнӑ[4].
1941 ҫулхи чӳк уйӑхӗнченпе Тӑван Ҫӗршывӑн Аслӑ вӑрҫин фрончӗсенче вӑрҫнӑ. Брянск, 1-мӗш Беларуҫ фрончӗсенче ҫапӑҫнӑ. 547-мӗш миномет полкӗн дивизионне (61-мӗш ҫар) командаланӑ[2][3].
1945 ҫулхи ака уйӑхӗн 17-мӗшӗнче майор Евсеев Одер урлӑ каҫнӑ чухне дивизионӑн переправвине йӗркеленӗ. Нойглитцен посёлокӗ патӗнче (Врицен хулинчен 13 ҫухрӑм ҫурҫӗрелле) плацдарма ярса илмелли ҫапӑҫусенче стрелоксен полкне вутпа пулӑшнӑ. Унӑн дивизионӗ тӑшман контратакисене хӑваласа ярма пулӑшнӑ, плацдарма анлӑлатма май панӑ[2][3][4].
СССР Аслӑ Канашӗн Президиумӗн 1945 ҫулхи ҫу уйӑхӗн 31-мӗшӗнчи хушӑвӗпе «командовани ҫар заданисене тӗлӗшпе вӑрҫа пуҫӑрма тума тата ҫапӑҫура паттӑрлӑх кӑтартнӑшӑн» майор Гаврил Петрович Евсеева Совет Союзӗн Паттӑрӗ ятне панӑ, Ленин орденӗпе тата «Ылтӑн Ҫӑлтӑр» медалӗпе наградӑланӑ[1][2][3].
Вӑрҫӑ вӗҫленсен Евсеев запаса тухнӑ. Тӑван ялне (Потапово-Тумбарла) таврӑннӑ, Бавлински лесхозра лесоруб пулса ӗҫленӗ[4][5]. 1973 ҫулхи ҫу уйӑхӗн 15-мӗшӗнче вилнӗ. Потапово-Тумбарла ялӗнче пытарнӑ[2][3].
Хисепӗсем
- Совет Союзӗн Паттӑрӗ (1945 ҫулхи ҫу уйӑхӗн 31-мӗшӗ, орден Ленина № 45634, медаль «Ылтӑн Ҫӑлтӑр» № 7343)[1][2]
- 2 Хӗрлӗ Ялав орденӗ (1943, 1945)[1][2]
- Тӑван Ҫӗршыв вӑрҫин 2-мӗш степеньлӗ орденӗ[1][2]
- Хӗрлӗ Ҫӑлтӑр орденӗ[1][2]
- «Ҫапӑҫура палӑрнӑшӑн» медаль (1949)[1]
- «Мускава хӳтӗленӗшӗн» медаль (1944)[1]
- «Берлина илнӗшӗн» медаль[1]
- «Германие ҫӗнтернӗшӗн» медаль[1]
Астӑвӑм
Ӑнлантарусем
- ^ 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11 Евсеев Гаврила Петрович. Память народа. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи утӑн 23-мӗшӗ.
- ^ 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14 Евсеев Гаврил Петрович. Чувашская энциклопедия. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи утӑн 23-мӗшӗ.
- ^ 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8 Евсеев Гаврил Петрович. Герои страны. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи утӑн 23-мӗшӗ.
- ^ 1, 2, 3, 4, 5 Евсеев Гаврил Петрович. Бавлинский муниципальный район. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи утӑн 23-мӗшӗ.
- ^ 1, 2 Для потомков история пишется сегодня. Виртуальный музей Великой Отечественной войны Республики Татарстан. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи утӑн 23-мӗшӗ.
Вуламалли
- Герои Советского Союза: Краткий биографический словарь / Пред. ред. коллегии И. Н. Шкадов. — М.: Воениздат, 1987. — Т. 1 /Абаев — Любичев/. — 911 с. — 100 000 экз. — ISBN отс., Рег. № в РКП 87-95382.
- Наши герои: Книга о Героях Советского Союза из Татарии. — Казань: Татарское книжное издательство, 1985.