Ельцов Иван Семёнович
Ельцов Иван Семёнович (1910, Верхний Уфалей[d], Пермь кӗпӗрни[d] — 1944 ҫулхи раштавӑн 29-мӗшӗ, Венгри) — Тӑван Ҫӗршывӑн аслӑ вӑрҫинче капитан, Совет Союзӗн Паттӑрӗ (24.03.1945)[1][2][3]. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра 3-мĕш Украина фрончӗн 46-мĕш çарӗн 83-мĕш тинĕс стрелоксен бригадин 16-мĕш тинĕс пехотин батальонӗн стрелоксен ротин командир, капитан.
Пурнӑҫӗпе ӗҫӗ-хӗлӗ
1910 ҫулта Омск хулинче Омск паровоз деповӗн машинисчӗн ҫемйинче ҫуралнӑ. 1931 ҫулта ҫемйи Уфалей никель заводне тума Верхний Уфалей хулине куҫса кайнӑ. Тулли мар вӑтам шкул пӗтерсен слесарь-механик пулса ӗҫленӗ.
1927 ҫулта Хӗрлӗ Ҫар ретне чӗнсе илнӗ. Служба вӗҫленсен Иван хӑйӗн ҫемйи патне таврӑннӑ. 1933 ҫултанпа Уфалей никель заводӗнче трубопроводчик пулса ӗҫленӗ, 1939 ҫулхи майӗнчен — чукун ҫул цехӗнче нормировщик; вӑтам пӗлӳ илнӗ.
1940 ҫулта Армавир ҫар училищине вӗренме кӗнӗ, ӑна Тӑван Ҫӗршывӑн аслӑ вӑрҫи умӗн пӗтернӗ.
Тӑван Ҫӗршывӑн аслӑ вӑрҫинче 1941 ҫулхи ҫурла уйӑхӗнчен хутшӑннӑ.
16-мӗш тинӗс пехоти батальонӗн стрелок ротин командирӗ капитан И. С. Ельцов Днестр лиманне Чагиры Сухие ялӗ таврашӗнче каҫнӑ чухне тата Одесса облаҫӗн Плахтиевка ялӗ таврашӗнчи ҫапӑҫусенче палӑрнӑ.
1944 ҫулхи ҫурлан 22-мӗшӗнче Днестр лиманне каҫма пуҫланӑ. Капитан И. С. Ельцовӑн роти хӗвеланӑҫ ҫырана пӗрремӗш тухнӑ, унта вӗсене тӑшманӑн хытӑ пулемёт йӑви кӗтсе илнӗ. Пуҫланнӑ ҫапӑҫура командир боецсен пайне тӑшмана улталама ҫыран ҫинче хӑварма йышӑннӑ та ротӑна тӑшман позицийӗсем тавра илсе кайнӑ. Тӑшман тылне кӗрсе, хӑвӑрт тапӑнса Чагиры Сухие ялне ярса илнӗ, ҫапла тӗп вӑйсене анма плацдарм туса хунӑ.
1944 ҫулхи августӑн 26-мӗшӗнче Плахтеевка ялӗ таврашӗнче хупӑрланӑ тӑшман ушкӑнӗпе ҫапӑҫнӑ чухне капитан Ельцов, хисеппе нумайрах тӑшман вӑйӗсемпе ҫапӑҫса, хӑйӗн ҫапӑҫу йӗркине ӑста йӗркеленӗ, пӗчӗк ушкӑнсемпе ӗҫленӗ, хӑй ушкӑнсене ертсе пынӑ, тӑшман тылне кӗнӗ, паника сарнӑ, тыткӑнҫӑсемпе трофейсем тытнӑ.
1944 ҫулхи ҫурлан 22-мӗшӗнчен 26-мӗшӗчченхи ҫапӑҫусенче капитан И. С. Ельцовӑн роти ҫаксене ярса илнӗ: 2 танк, 11 тупӑ, 200 ҫити урапа, 150 ҫити автомашина, 500 ҫити лаша тата 2000 ҫити салтакпа офицер. Хӑй 30 ҫити тӑшман салтакӗпе офицерне пӗтернӗ.
1944 ҫулхи раштавӑн 29-мӗшӗнче капитан Иван Семёнович Ельцов Будапешт патӗнчи ҫапӑҫусенче илнӗ сурансене пула вилнӗ. Будафок хулинче (Будапештӑн ҫумӗ, Венгри) пытарнӑ.
СССР Аслӑ Канашӗн Президиумӗн 1945 ҫулхи пушӑн 24-мӗшӗнчи Указӗпе командованин ҫапӑҫу задачисене тӗрӗс пурнӑҫланӑшӑн тата ҫакӑн чухне кӑтартнӑ хастарлӑхпа геройлӑхшӑн капитана Ивану Семёнович Ельцовӑна вилнӗ хыҫҫӑн Совет Союзӗн Геройӗ ятне панӑ.
Хисепӗсем
Ленин орденӗпе, икӗ Хӗрлӗ Ҫӑлтӑр орденӗпе, медальсемпе наградӑланӑ.
Астӑвӑм
- Герой ятне Верхний Уфалей хулинчи урама, Затока посёлокӗнчи шкула тата теплохода панӑ.
- Унӑн ятне Верхний Уфалейри Мухтав аллейинче ҫырнӑ, никель комбиначӗн ҫуртне асӑну хӑми ҫакнӑ.
Ӑнлантарусем
- ^ Ельцов Иван Семёнович. Архивланӑ 2012 ҫулхи ҫурлан 17-мӗшӗ.
- ^ Ельцов Иван Семёнович. Архивланӑ 2012 ҫулхи ҫурлан 4-мӗшӗ.
- ^ Ельцов Иван Семёнович. Наградной лист. Страницы:1.2.
