Еряшев Борис Никандрович
Еряшев Борис Никандрович (1921 ҫулхи юпан 22-мӗшӗ, Тольятти, Самар кĕперни — 1993 ҫулхи пушӑн 4-мӗшӗ, Фрязино, Мускав облаҫӗ) — штурмлакан авиаци лётчикӗ, Тӑван Ҫӗршывӑн Аслӑ вӑрҫине хутшӑннӑскер, Совет Союзӗн Паттӑрӗ (1944).
Пурнӑҫӗпе ӗҫӗ-хӗлӗ
Борис Никандрович Еряшев 1921 ҫулхи юпан 22-мӗшӗнче Ставрополь хулинче (халӗ Самар облаҫӗнчи Тольятти) ҫуралнӑ[1][2]. Ӑна амӑшӗпе ашшӗ ӳстерсе ҫитермен, аппӑшӗ Александра Степановна Дудкина ҫитӗнтернӗ[2]. Пӗлӗвӗ — тулли мар вӑтам. Куйбышев юханшыв техникумӗнче вӗреннӗ.
1940 ҫулхи раштав уйӑхӗнче Хӗрлӗ Ҫара хӗсмете кайнӑ[1]. 1942 ҫулта Энгельс хулинчи ҫар авиаци лётчикӗсен шкулне пӗтернӗ[1].
Тӑван Ҫӗршывӑн Аслӑ вӑрҫинче 1943 ҫулхи ҫӗртме уйӑхӗнчен пуҫласа çапăçнă[1]. 503-мӗш штурмлакан авиаци полкӗн (206-мӗш штурмлакан авиаци дивизийӗ, 7-мӗш штурмлакан авиаци корпусӗ, 8-мӗш сывлӑш ҫарӗ, 4-мӗш Украина фрончӗ) звено командирӗ пулнă[1]. Çурҫӗр-Кавказ, Кăнтăр, 4-мӗш Украина, 3-мӗш, 1-мӗш, 2-мӗш Балтиçум, Ленинград фрончӗсенче çапăçнă[1].
Вӑрҫӑ вӑхӑтӗнче Еряшев лейтенант «Ил-2» штурмовикӗпе 172 боевой вӗҫев тунă[1]. Вӑл Миус юханшывӗ ҫинчи хӳтӗлӗве шӑтса тума, Донбаса, Мелитополь хулине тата Крыма ирӗке кӑларма хутшӑннă[1][2]. Вӑл тӑшман ҫарне тата техникине, каçу вырӑнӗсене, аэродромсене бомбăланă. 1944 ҫулхи акан 20-мӗшӗччен 118 ҫарй вӗҫев тунă[1]. Унӑн ушкӑнӗ 10 пин тоннăллă тăшман карапне ҫунтарса янă[2]. Еряшева хӑйне те пӗр хутчен пӗр тӗл пулнă, анчах хӑй вӗҫекенӗсене хӑтарма пултарнă. Вӑл ҫапӑçура аманнӑ пулнӑ.
1944 ҫулхи ҫурлан 2-мӗшӗнче СССР Аслӑ Канашӗн Президиумӗн Хушăвӗпе лейтенант Борис Никандрович Еряшева Совет Союзӗн Паттӑрӗ ят панă[1].
Вӑрҫӑ хыҫҫӑн эскадрилья командирӗ, полк командирӗн çумĕ пулса хĕсметре тăнă[1]. 1956 ҫулта Сывлăш-ҫар академине пӗтернӗ[1][2]. 1962 ҫулта подполковник Еряшев запасене тухнă[1].
Мускав облаҫӗнчи Фрязино хулинче пурăннă та НПО «Исток» ӗҫленӗ[2]. 1993 ҫулхи пушăн 23-мӗшӗнче вилнĕ[1]. Фрязино хулин ҫӗнӗ çăвинче пытарнă[1].
Хисепӗсем
- Совет Союзӗн Паттӑрӗ (1944)
- Ленин орденӗ (1944)
- Хӗрлӗ Ялав орденӗ (1943, 1945, 1945)
- Тӑван Ҫӗршыв вӑрҫин I степеньлӗ орденӗ (1985)
- Хӗрлӗ Ҫӑлтӑр орденӗ (1943, 1956)
- Медаль «Ҫапӑҫура палӑрнӑшӑн» (1951)
- тата ытти медальсем[1][2].
Астӑвӑм
- Фрязино хулин Хисеплӗ гражданинӗ.
- Фрязино хулинче Б. Н. Еряшев ячӗллӗ лицей пур, унӑн бюсчӗпе асăну хăми çакнă[1].
- Тольятти хулинче пӗр урам Б. Н. Еряшев ячӗпе хисепленет[1].
- Кама юханшыв флотӗнчи буксир пӑрахутне унӑн ятне панă[2].
- Тимофеевка ялӗнчи пӗр урама Паттӑр ятне панӑ[3].
- Севастопольти Сапун-ту ҫинчи Паттӑрсен мемориалӗнче Б. Н. Еряшев ятне ҫырса хунӑ.
Ӑнлантарусем
- ^ 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18 Еряшев Борис Никандрович. warheroes.ru. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи утӑн 2-мӗшӗ.
- ^ 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8 Борис Никандрович Еряшев. fryazino.info. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи утӑн 2-мӗшӗ.
- ^ Еряшев Борис Никандрович (выр.). Общественный проект «Герои Отечества». Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи утӑн 2-мӗшӗ.
Литература
- Шкадов И. Н. Том 1 // Герои Советского Союза: краткий биографический словарь. — М.: Воениздат, 1987. — С. 489.
- Минейчев П. Именем лётчика–героя // Лен. знамя. — 28 марта 1975.
- Бабушкин В. Живёт рядом фронтовик // Крылья Родины. — 1985. — № 5. — С. 10—11.
- Бабушкин В. Ради жизни на земле // Авиация и космонавтика. — 1985. — №3. — С. 20-21.
- Бабушкин В. Его боевые полёты всегда отличались дерзостью // Время. — Щелково, 18 октября 1991.
- Памяти товарища (некролог) // Время. — Щелково, 30 марта 1993.
- Ровенский Г. В. Наши земляки – Герои Советского Союза:. — Фрязино: Пресс-служба администрации, 2000. — С. 17—22.
- Лобанова Н. Г. Ставрополь: фронт и судьбы: Сборник очерков. — Тольятти: Архивный отдел мэрии, 2000.
Каҫӑсем
- Еряшев Борис Никандрович на сайте «Герои страны»
- Борис Никандрович Еряшев (очерк)