Ефимцев Николай Михайлович
Ефимцев Николай Михайлович (1915 ҫулхи ҫӑвӑн 5-мӗшӗ, Козельск уесӗ[d], Калуга кӗпӗрни[d] — 1943 ҫулхи авӑнӑн 28-мӗшӗ, Мироновский район[d]) — Тӑван Ҫӗршывӑн Аслӑ вӑрҫине хутшӑннӑскер, артиллерист, аслӑ лейтенант, Совет Союзӗн Паттӑрӗ (1943, вилнӗ хыҫҫӑн)[1].
Пурнӑҫӗпе ӗҫӗ-хӗлӗ
Николай Михайлович Ефимцев 1915 ҫулхи ҫу уйӑхӗн 5-мӗшӗнче Калуга кӗпернинчи Перестряж ялӗнче (хальхи Калуга облаҫӗн Ульяново районӗнчи Ефимцево ялӗ) хресчен ҫемьинче ҫуралнӑ[1][2][3]. Вӑл тулли мар вӑтам пӗлӳ илнӗ, колхозра ӗҫленӗ, кайран Мускава куҫса кайнӑ[1][2].
1937 ҫулта Ефимцева Хӗрлӗ Ҫара чӗнсе илнӗ[1]. Ҫав ҫултах ВКП(б) членӗ пулса тӑнӑ[2]. 1940 ҫулта Ленинград артиллери училищинчен вӗренсе тухнӑ[1][3].
Тӑван Ҫӗршывӑн Аслӑ вӑрҫинче — 1941 ҫулхи ҫӗртмен 22-мӗшӗнчен пуҫласа[1]. Вӑл 217-мӗш гаубица артиллери полкӗн огнь взвочӗн командирӗ пулнӑ (45-мӗш стрелоксен дивизийӗ, 5-мӗш ҫар). Кăнтăр-Анӑҫ, Ҫурҫӑр-Анӑҫ тата Воронеж фрончӗсенче ҫапӑҫнӑ[1]. 1941 ҫулхи утӑ-авӑн уйӑхӗсенче Коростень хули патӗнче хӳтӗлев ҫапӑҫӗсене, Киев хӳтӗлевне хутшӑннӑ[1][4]. Унӑн дивизийӗ Пирятин хули патӗнче (Полтава облаҫӗ) хупӑрланса юлнӑ, Ефимцев унтан пӗчӗк ушкӑнпа тухса ӳтнӗ[1][4]. Вӑл Усмань спецлагерӗнче тӗрӗслеврен иртнӗ, 1942 ҫулхи акан 29-мӗшӗнче ирӗке кӑларнӑ та Приволжье ҫар округне янӑ[1].
1942 ҫулхи юпа уйӑхӗнчен Ефимцев 808-мӗш артиллери полкӗн (253-мӗш стрелоксен дивизийӗ, 40-мӗш ҫар, Воронеж фрончӗ) батарея командирӗ пулса ҫапӑҫнӑ[1][3]. 1943 ҫулхи февральте Демянск операцине хутшӑннӑ, унта вӑл ҫапӑҫура палӑрнӑшӑн Хӗрлӗ Ҫӑлтӑр орденӗпе хисепленӗ (1943 ҫулхи пушӑн 7-мӗшӗ)[1].
1943 ҫулхи ҫурла-авӑн уйӑхӗсенче Ефимцев Сум-Прилуки тапӑнӑвӗнче хутшӑннӑ. 1943 ҫулхи авӑнӑн 24-мӗшӗнче дивизи Днепр хӗррине тухнӑ. 1943 ҫулхи авӑнӑн 25-мӗшӗнче Ефимцев батарейӑпа стрелоксен малти взвочӗпе пӗрле Днепр урлӑ каҫнӑ та Ходоров ялӗнче (Киев облаҫӗн Мироновка районӗ) ҫапӑҫу кӗнӗ[1][2]. Вӑл ҫӳллӗ вырӑнтан батарейӑн огньне тӳрлетнӗ. 1943 ҫулхи авӑнӑн 27-мӗшӗнче тӑшман контратакисене сиртӗпнӗ чухне батарея тӑшманӑн 2 миномёт батареине, 1 артиллери батареине тата 4 пулемёт пӗккине персе пӗтернӗ, рота яхӑн тӑшман ҫар ҫыннине пӗтернӗ[1][3].
Николай Михайлович Ефимцев 1943 ҫулхи авӑнӑн 28-мӗшӗнче (тепӗр ҫӑлкуҫсемпе — юпан 2-мӗшӗнче) ҫапӑҫура вилнӗ[1][2]. Украинӑри Киев облаҫӗн Переяслав-Хмельницки районӗнчи Подсинее ялӗнче (хальхи ял ҫук) пытарнӑ[1][3].
СССР Аслӑ Канашӗн Президиумӗн 1943 ҫулхи раштавӑн 24-мӗшӗнчи хушӑвӗпе «ҫапӑҫу заданисене ăслӑ пурнӑҫланӑшӑн, Днепр урлӑ каҫнӑ тата плацдрамра ҫапӑҫнӑ чухне кӑтартнӑ паттӑрлӑхпа мужествӑшӑн» аслӑ лейтенант Ефимцев Николая Михайловича вилнӗ хыҫҫӑн Совет Союзӗн Паттӑрӗ ятне панӑ, унта Ленин орденӗпе «Ылтӑн Ҫӑлтӑр» медалне панӑ[1][2].
Хисепӗсем
Астӑвӑм
Ӑнлантарусем
- ^ 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 20, 21 Ефимцев Николай Михайлович. Герои страны. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи утӑн 9-мӗшӗ.
- ^ 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9 Ефимцев Николай Михайлович. Музей Победы. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи утӑн 9-мӗшӗ.
- ^ 1, 2, 3, 4, 5, 6 Ефимцев Николай Михайлович. Госуслуги. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи утӑн 9-мӗшӗ.
- ^ 1, 2 Только не забыть бы это, только б не забыть… Калужские Губернские ведомости (4 ҫӑвӑн 2022). Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи утӑн 9-мӗшӗ.
Вуламалли
- Герои Советского Союза: крат. биогр. слов. Т.1. – Москва, 1987.
- Герои-освободители Черкасщины. - Днепропетровск: Промiнь, 1980.
- Московский некрополь Героев. Том 1. – Москва, 2011.
