Вырӑсла версиЯтарлӑ проектсем
Чӗлхе суйла
РУВИКИ ҪИНЧЕН

Иванов Александр Андреевич

РУВИКИ-ре ҫак хушаматлӑ ытти ҫынсем пирки те статьясем пур: Иванов.

Алекса́ндр Андре́евич Ива́нов (1806 ҫулхи утӑн 16-мӗшӗ [28-мӗшӗ], Санкт-Петербург — 1858 ҫулхи утӑн 3-мӗшӗ [15-мӗшӗ], Санкт-Петербург) — вырӑс художникӗ тата графикӗ, вырӑс классицизмӗн юлашки паллӑ пайташӗсенчен пӗри. Вӑл классицизм йӑли-йӗркине вӗҫлекенӗ те, ҫӗнетекенӗ те пулнӑ[3]. Библи тата антика халапӗсен сюжечӗсемпе нумай картина хатӗрленӗ. Вӗсен шутӗнче вырӑс ӳнер историйӗнчи чи паллӑ ӗҫсенчен пӗри — «Христос халӑх умне тухни» (выр. Явление Христа народу) пысӑк ӳкерчӗк. Императорӑн Ӳнер академийӗн академикӗ (1836 ҫултанпа).

Пурнӑҫӗ

Александр Иванов художник ҫемйинче ҫуралнӑ. Унӑн ашшӗ — Андрей Иванович Иванов (1775—1848), Императорӑн Ӳнер академийӗн профессорӗ. Александр вунпӗр ҫула ҫитсен ҫак академиех вӗренме кӗнӗ. Художниксене хавхалантаракан общество пулӑшнипе вӑл тӗпрен илсен хӑйӗн ашшӗ патӗнче пӗлӳ илнӗ[4][5]. Ӑнӑҫлӑ ӳкерчӗксем хатӗрленӗшӗн ӑна икӗ кӗмӗл медаль парса хавхалантарнӑ. 1824 ҫулта пӗчӗк ылтӑн медале, 1827 ҫулта вара «Иосиф, толкующий сны заключенным с ним в темнице виночерпию и хлебодару» ӳкерчӗкшӗн пысӑк ылтӑн медале[6] тата XIV класс художникӗн ятне тивӗҫнӗ.

Художниксене хавхалантаракан общество ӑна хӑй укҫипе ют ҫӗршыва вӗренме яма йышӑннӑ. 1830 ҫулта Иванов Европӑна тухса кайнӑ. Германире, Дрездента кӑшт пулнӑ хыҫҫӑн вӑл Рима ҫитнӗ.

Италире малтанхи вӑхӑтра вӑл Микеланджело ӗҫӗсене копиленӗ тата Библи сюжечӗсемпе эскизсем ҫырнӑ. Сӑваплӑ Ҫырнине тимлӗн тӗпчесе Иванов пысӑк пир ҫинче Мессия халӑх умне тухнине ӳкерес шухӑшпа ҫуннӑ. Ҫак йывӑр ӗҫе пуҫӑнас умӗн вӑл хӑйӗн вӑйне пӗчӗкрех ӳкерчӗкре тӗрӗслесе пӑхма шутланӑ[7]. Ҫапла вара 1834—1835 ҫулсенче вӑл «Христос чӗрӗлсе тӑнӑ хыҫҫӑн Мария Магдалина умне тухни» (выр. Явление Христа Марии Магдалине после воскресения) ӳкерчӗк хатӗрленӗ. Ҫак ӗҫе Римра та, Санкт-Петербургра та питӗ аван хакланӑ, уншӑн художника 1836 ҫулта академик ятне панӑ.

Ҫакӑн хыҫҫӑн Иванов «Христос халӑх умне тухни»[8] картинӑна ҫырма тытӑннӑ. Вӑл унпа ҫирӗм ҫул хушши (1836—1857) ӗҫленӗ. 1858 ҫулта кӑна вӑл хӑйӗн ӗҫне Санкт-Петербурга илсе килнӗ. Ӳнер академийӗн пӗр залӗнче курав йӗркеленӗ, ку ӗҫ халӑх ҫине вӑйлӑ витӗм кӳнӗ[4]. Унӑн пултарулӑх ӗҫӗсем ҫав вӑхӑтри тӑван ҫӗршывӑн ӳнер шайӗнчен чылай малта пынӑ[9].

Иванов холерӑпа чирлесе вилнӗ. Ӑна Санкт-Петербургра Новодевичи мӑнастирӗн масарӗнче пытарнӑ[10]. 1936 ҫулта ӑна Александрпа Нева лавринчи Тихвин масарне куҫарса пытарнӑ[11].

Унӑн вӗренекенӗсен шутӗнче Иван Шаповалов мозаика ӑсти пулнӑ[12].

Пултарулӑхӗ

Христос халӑх умне тухса курӑнни
Alexander Andrejewitsch Iwanow 004.jpg
Аппий ҫулӗ хӗвел аннӑ чух
Беллерофонт Химерӑна хирӗҫ харҫӑпа каять.
Аполлон, Гиацинт тата Кипарис
Alexandr Ivanov 005.jpg

Ӑнлантарусем

  1. ^ 1, 2, 3, 4, 5, 6 ИВАНОВ // Большая российская энциклопедия (выр.) — М.: Большая российская энциклопедия, 2004.
  2. ^ 1, 2 Иванов Александр Андреевич // Большая советская энциклопедия (выр.): [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
  3. ^ Муратов, 2008, с. 637: «Раз­ви­ва­ясь в рус­ле ака­де­мич. клас­си­циз­ма, И. пре­одо­лел его ог­ра­ни­чен­ность, став од­но­вре­мен­но и за­вер­ши­те­лем тра­ди­ции, и её ре­фор­ма­то­ром».
  4. ^ 1, 2 Сомов, 1894, с. 760.
  5. ^ Сомов А. И. Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — 1894. — Т. XIIa. — С. 762.
  6. ^ Большая золотая медаль была получена от Общества поощрения художников.
  7. ^ Собко, 1897, с. 9.
  8. ^ Явление Христа народу (изображение от Google в высоком разрешении). Пӑхнӑ кун: 2012 ҫулхи нарӑсӑн 28-мӗшӗ. Архивланӑ 2012 ҫулхи акан 1-мӗшӗ.
  9. ^ Энциклопедия русской живописи / О. Ю. Николаева. — «ОЛМА Медиа Групп», 2010. — С. 176. — 496 с. — ISBN 978-5-373-02769-4.
  10. ^ Могила на плане Новодевичьего кладбища (№ 12) // Весь Петербург на 1914 год, адресная и справочная книга г. С.-Петербурга / Ред. А. П. Шашковский. — Товарищество А. С. Суворина – «Новое время», 1914. — ISBN 5-94030-052-9.
  11. ^ Могила А. А. Иванова в Александро-Невской Лавре. Пӑхнӑ кун: 2011 ҫулхи юпан 8-мӗшӗ. Архивланӑ 2020 ҫулхи авӑнӑн 23-мӗшӗ.
  12. ^ «Новости», 1890 г., № 311 (некролог).

Вуламалли

  • Александр Андреевич Иванов. Письма и записные книжки // Мастера искусства об искусстве: в 7 т. / Под общ. ред. А. А. Губера — М.: Искусство, 1969. — Т. 6: Искусство народов СССР XIV—XIX вв. / Ред. А. А. Фёдоров-Давыдов. — 543 с.; [42] л.ил. — С.272-320.
  • Алленов М. М. Александр Александрович Иванов. — М., 1980. — 208 с.
  • Алленов М. М. Александр Андреевич Иванов. Л.: Художник РСФСР, 1989. — 32 с. — (Мастера русской живописи). — 50 000 экз. — ISBN 5737001873
  • Алленов М. М. О некоторых особенностях композиционного построения картины Иванова «Явление Мессии» // Советское искусствознание’79.1. — М.: Советский художник, 1980.
  • Алленов М. М. Александр Иванов [: Альбом]. — М.: Трилистник, 1997. — 103 с. : ил. — (Мой музей). — ISBN 589480003X, ISBN 9785894800035
  • Алпатов М. В. Александр Андреевич Иванов: Жизнь и творчество. Т. 1-2. — М.: Искусство, 1956.
  • Анисов Л. М. Александр Иванов. — М.: Молодая гвардия, 2004. — 320 с. — (ЖЗЛ) — ISBN 5235026101.

Каҫӑсем

Категорисем