Вырӑсла версиЯтарлӑ проектсем
Чӗлхе суйла
РУВИКИ ҪИНЧЕН

Иванов Леонид Николаевич

РУВИКИ-ре ҫак хушаматлӑ ытти ҫынсем пирки те статьясем пур: Иванов.

Леонид Николаевич Иванов (ҫур. 1946 ҫулхи нарӑсӑн 1-мӗшӗ, Кульгеш, Чăваш Автономиллĕ Социализмлă Совет Республики) — патофизиолог-тухтӑр, Чӑваш Енри пӗрремӗш аллерголог-иммунолог, медицина ӑслӑлӑхӗсен докторӗ (1980), профессор (1981). Чӑваш ССР тава тивӗҫлӗ ӑслӑлӑх ӗҫченӗ (1991), РФ аслӑ шкулӗн тава тивӗҫлӗ ӗҫтешӗ (2007)[1].

Пурнӑҫӗ

Леонид Иванов 1946 ҫулхи нарӑсӑн 1-мӗшӗнче Чӑваш АССР йышне кӗрекен Вӑрмар районӗнчи Кӗлкеш ялӗнче ҫуралнӑ.

Ӑслӑлӑх ӗҫӗпе студент чухнех кӑсӑкланма пуҫланӑ. 1968 ҫулта Сарӑту хулинче иртнӗ Пӗтӗм Раҫҫейри студентсен конференцинче «Кардиологи» темипе пӗрремӗш вырӑн (преми) йышӑннӑ. Унӑн пӗрремӗш ӑслӑлӑх ӗҫӗ атеросклероз чирӗпе ҫыхӑннӑ пулнӑ[2].

1969 ҫулта Хусанти медицина институтӗнче аслӑ пӗлӳ илнӗ, унтах 1972 ҫулта аспирантурӑра вӗренсе тухнӑ та кандидат диссертацине хӳтӗленӗ.

1972 ҫултанпа И. Н. Ульянов ячӗллӗ Чӑваш патшалӑх университечӗн медицина факультетӗнче патофизиологи кафедринче ассистент тата доцент пулса ӗҫленӗ. 1985–2015 ҫулсенче — ҫак кафедра ертӳҫи (2013 ҫултанпа ӑна патофизиологи, патологи анатомипе клиника патологийӗн анатомийӗ тата суд медицини кафедри тесе улӑштарнӑ). 2015 ҫултанпа — нормаллӑ тата патологиллӗ физиологи кафедрин профессорӗ.

1995–2000 ҫулсенче Чӑваш Республикинчи Халӑх ӑслӑлӑхпа ӳнер академийӗн (НАНИ ЧР) президенчӗ пулнӑ[3].

Ӑслӑлӑх ӗҫӗ-хӗлӗ

Леонид Иванов республикӑра аллергологипе иммунологи тӗпчевӗсене пуҫарса яраканӗ шутланать. Вӑл тӗнчере пӗрремӗшсенчен пӗри килти тусан сӑвӑсӗ (выр. пылевой клещ) вӑйлӑ аллерген пулнине палӑртнӑ. Ҫак тӗпчев ӗҫӗсем ҫинче никӗсленсе вӑл 1980 ҫулта «Клещевая аллергия и её механизмы» (Сӑвӑс аллергийӗ тата унӑн механизмӗсем) темӑпа доктор диссертацине хӳтӗленӗ.

Урӑх тӗпчевӗсем Чӑваш Республикинчи Улатӑр районӗнче кӑларакан трепел минералне медицина тӗллевӗпе усӑ курассипе ҫыхӑннӑ. Тӗпчевсем кӑтартнӑ тӑрӑх, ҫак минерал гастрит, язва тата токсикӑлла гепатит чирӗсене сиплеме пулӑшать[4].

Хӑйӗн ӗмӗрӗнче ӑсчах 300 ытла ӑслӑлӑх ӗҫӗ ҫырса кӑларнӑ, ҫав шутра аллергологипе иммунологи тӑрӑх 6 монографи. Вӑл ертсе пынипе 5 ӑслӑлӑх кандидачӗ хӑйсен диссертацине хӳтӗленӗ. Хӑш-пӗр ӗҫӗсене акӑлчанла та пичетленӗ. Чӑваш Республикинчи хальхи аллерголог-иммунологсенчен чылайӑшӗ профессор патӗнче вӗреннӗ.

Ҫемйи

Хӗрӗ — Марина Леонидовна Колотилова (Иванова), гастроэнтеролог-тухтӑр, медицина ӑслӑлӑхӗсен докторӗ, И. М. Сеченов ячӗллӗ Пӗрремӗш Мускав патшалӑх медицина университечӗн профессорӗ. Ашшӗпе пӗрле вӗсем темиҫе ӑслӑлӑх кӗнеки кӑларнӑ.

Тӗп ӗҫӗсем

  • Аллергия к дерматофагоидным клещам. — Шупашкар, 1993.
  • Аллергия и её профилактика. — Шупашкар, 1995.
  • Индивидуальная реактивность организма и заболевания (авторсемпе пӗрле).
  • Гастриты и язвенная болезнь (авторсемпе пӗрле).
  • Индивидуальная реактивность и патогенный процесс. Профилактика (авторсемпе пӗрле).
  • Экспериментальная терапия цеолитсодержащим трепелом токсического гепатита, гастрита и язвы желудка (авторсемпе пӗрле).

Ӑнлантарусем

  1. ^ Иванов Леонид Николаевич. Чувашская энциклопедия. Пӑхнӑ кун: 2023 ҫулхи юпан 25-мӗшӗ.
  2. ^ 80 лет со дня рождения. Урмарская центральная библиотека (31 кӑрлачӑн 2026). Пӑхнӑ кун: 2023 ҫулхи юпан 25-мӗшӗ.
  3. ^ Иванов, Леонид Николаевич (ученый-врач; 01.02.1946). Наследие Чувашии. Пӑхнӑ кун: 2023 ҫулхи юпан 25-мӗшӗ.
  4. ^ Мысль о том, что аллергию вызывают клещи, живущие в домашней пыли, в свое время впервые высказал чувашский ученый. ГТРК Чувашия. Пӑхнӑ кун: 2023 ҫулхи юпан 25-мӗшӗ.

Вуламалли

  • Иванова, С. Ашшӗ пилленӗ ҫул / С. Иванова, М. Ямукова // Хӗрлӗ ялав (Вӑрмар районӗ). — 2006. — 28 кӑрлач.
  • Алексеев, Г. А. Иванов Леонид Николаевич / Г. А. Алексеев // Выдающиеся медики Чувашии / Г. А. Алексеев. — Чебоксары, 2013. — С. 79.
  • Волков, В. Е. Леонид Николаевич Иванов: 1946. В поисках новых методов лечения / В. Е. Волков // Врачи. — Чебоксары, 2010. — С. 117-124 : фот.
  • Ефимов, Л. А. Один из организаторов национальной науки : к 75-летию со дня рождения доктора медицинских наук, профессора, академика ЧНАНИ Иванова Леонида Николаевича / Л. А. Ефимов // Чӑваш наци ӑс-хакӑлӗпе ӳнер академийӗн хыпарӗсем = Вестник Чувашской народной академии наук и искусств. — 2021. — № 1/2. — С. 271-274.
  • Иванов Леонид Николаевич // Энциклопедия Урмарского района. — Чебоксары, 2023. — С.161.
  • Корнилова, С. Ученый с большой буквы / С. Корнилова // Хӗрлӗ ялав (Вӑрмар районӗ). — 2016. — 9 ака. — С. 3 : сӑн ӳкерчӗк.
  • Тры, Е. Такой медали в республике нет / Е. Тры // Советская Чувашия. — 2006. — 4 февр. — С. 1.

Категорисем