Каюков Степан Яковлевич
Степа́н Я́ковлевич Каюко́в (1898 ҫулхи утӑн 20-мӗшӗ [ҫурлан 1-мӗшӗ] , Сарӑту, Сарăту кĕперни — 1960 ҫулхи кӑрлачӑн 22-мӗшӗ, Мускав) — совет саманин театрпа кино актёрӗ. РСФСР халӑх артисчӗ (1949).
Пурнӑҫӗ
Сарӑту хулинче рабочисен ҫемйинче ҫуралнӑ. 1910 ҫулта тӑватӑ класслӑ хула училищине вӗренсе пӗтернӗ. 1912 ҫултанпа типографире ӗҫленӗ, ҫав вӑхӑтрах вырсарникунхи шкула ҫӳренӗ. 1915—1917 ҫулсенче М. И. Велизарий уйрӑм театр шкулӗнче ӑс пухнӑ, Сарӑтури халӑх ҫурчӗн спектаклӗсене хутшӑнма пуҫланӑ[1].
1917 ҫулта Раҫҫей империйӗн ҫарӗнче хӗсметре тӑнӑ. Ун хыҫҫӑн Сарӑту, Чернигов, Киев, Архангельск, Ташкент хулисенчи драма театрӗсенче актёр пулса вылянӑ. 1921 ҫулта Мускавра И. Н. Певцов ертсе пыракан театр студийӗнче вӗреннӗ. 1924—1925 ҫулсенче «Палас» миниатюра театрӗнче вӑй хунӑ[1].
1927 ҫултанпа — Ленинградра. Кунта вӑл тӗрлӗ театрсенче: «Свободный театр» миниатюра театрӗнче (1927—1928), Сатира театрӗнче (1928—1931), мюзик-холлта (1931—1933) тата Ленинград облаҫӗнчи профсоюзсен канашӗн театрӗнче (1933—1938) ӗҫленӗ[1].
1931 ҫултанпа кинора ӳкерӗнме пуҫланӑ, ытларах чухне япӑх ҫынсен ролӗсене вылянӑ[2].
1943 ҫултанпа — Мускаври драма театрӗн актёрӗ. 1946—1954 ҫулсенче Пӗчӗк театрта, кайран 1957 ҫулччен Моссовет ячӗллӗ театрта ӗҫленӗ. Ҫавӑн пекех фильмсене сасӑ кӗртнӗ[1].
1960 ҫулхи кӑрлачӑн 22-мӗшӗнче вилнӗ[2]. Ӑна Мускаври Введенское масарӗнче пытарнӑ[3].
Ҫемйи
Ашшӗ — Яков Гаврилович Каюков, заводра ӗҫлекен пулнӑ. Амӑшӗ — Анна Захаровна Каюкова. Арӑмӗ — Татьяна Дмитриевна Брагишева, ВГКО актриси[1].
Театрти рольсем
Пӗчӗк театр
- «Двенадцатая ночь» (У. Шекспир) — сэр Тоби
- «Мещане» (М. Горький) — Бессеменов
- «Пигмалион» (Б. Шоу) — Альфред Дулитл
- «Ревизор» (Н. Гоголь) — Городничий
- «Варвары» (М. Горький) — Редозубов
- «Иван Грозный» (А. Толстой) — Репнин
- «Живой труп» (Л. Толстой) — Артемьев
Моссовет ячӗллӗ театр
- «Кто смеётся последним» (К. Крапива) — Черноус
Хисепӗсем
- «Хисеп Палли» орден (1939 ҫулхи нарӑсӑн 1-мӗшӗ) — «Юность Максима» (1934) фильмри Дёма ролӗшӗн[4];
- РСФСР тава тивӗҫлӗ артисчӗ (1944 ҫулхи акан 17-мӗшӗ)[5];
- «Тӑван Ҫӗршывӑн 1941—1945 ҫҫ. Аслӑ вӑрҫи вӑхӑтӗнче хастар ӗҫленӗшӗн» медаль (1947)[6];
- «Мускав 800 ҫул тултарнине асӑнса» медаль (1948)[6];
- РСФСР халӑх артисчӗ (1949 ҫулхи юпан 26-мӗшӗ)[2];
- Ӗҫлӗх Хӗрлӗ Ялав орденӗ (1949)[6].
Фильмографи
- 1931 — Златые горы / Счастливая улица
- 1932 — Гайль Москау
- 1933 — Иудушка Головлёв
- 1934 — Крестьяне
- 1934 — Юность Максима — Дмитрий Савченко (Дёма)
- 1934 — Люблю ли тебя? — Тушканчик хуçа, «Улттă хут саккăр — хĕрĕх саккăр» витлевлĕскер
- 1935 — Инженер Гоф — Алес
- 1935 — Дубровский
- 1935 — Подруги
- 1936 — Девушка спешит на свидание — Фёдоров ĕçтешĕ
- 1936 — Депутат Балтики
- 1937 — Женитьба — Кочкарёв
- 1937 — Шахтёры — Лошадёв
- 1937 — Тайга золотая — шуйттан
- 1938 — Друзья
- 1938 — Маска — Пятигоров
- 1938 — Человек с ружьём — Андрей
- 1939 — Мои университеты — Василий Семёнов, пекарня хуçи
- 1939 — Большая жизнь. Часть 1 — Усынин, шахтăн профком председателĕ
- 1939 — Трактористы — Кирилл Петрович
- 1941 — Волшебное зерно — çил
- 1941 — Приключения Корзинкиной — конферансье
- 1942 — Александр Пархоменко
- 1942 — Принц и нищий — шыв кӳрекен
- 1943 — Насреддин в Бухаре — Бахтияр
- 1944 — Иван Никулин — русский матрос
- 1945 — Здравствуй, Москва!
- 1946 — Большая жизнь. Часть 2 — Усынин, шахтăн профкомĕн малтанхи председателĕ
- 1948 — Первоклассница
- 1950 — Кавалер Золотой Звезды — Рубцов-Емницкий
- 1952 — Садко — Тинĕс патши
- 1952 — Максимка — аслă офицер
- 1953 — Команда с нашей улицы
- 1954 — Огни на реке
- 1954 — Мы с вами где-то встречались — вокзарти бакалея сутăçи
- 1957 — Новые похождения Кота в сапогах — Патисоне, портфельлĕ министр
- 1957 — Борец и клоун — Ваня тете
- 1957 — Хождение за три моря
- 1958 — Над Тиссой
- 1959 — Люди на мосту — Хорков
- 1959 — Василий Суриков — Мускавра ахаль пăхса тăракан
Ӑнлантарусем
- ^ 1, 2, 3, 4, 5 Тремасов А. Н. Каюков Степан Яковлевич (выр.). Всегда со мною. Пӑхнӑ кун: 2022 ҫулхи ҫӗртмен 30-мӗшӗ. Архивланӑ 2016 ҫулхи юпан 30-мӗшӗ.
- ^ 1, 2, 3 Кино. Энциклопедический словарь Юткевича, 1987, с. 176.
- ^ Румянцев Евгений. Степан Яковлевич Каюков (01.08.1898 — 22.01.1960) (выр.). vvedenskoe-grave.narod.ru. Введенское кладбище (17 утӑн 2008). Пӑхнӑ кун: 2021 ҫулхи юпан 4-мӗшӗ. Архивланӑ 2021 ҫулхи юпан 4-мӗшӗ.
- ^ Указ Президиума Верховного Совета СССР «О награждении особо отличившихся работников кинематографии» // Правда : газета. — 1939. — 2 нарӑсӑн (№ 16 (596)). 2021 ҫулхи юпан 4-мӗшӗнче архивланӑ.
- ^ Указ Президиума Верховного Совета РСФСР «О присвоении почётных званий РСФСР работникам киноискусства» // Литература и искусство : газета. — 1944. — 22 акан (№ 17 (121)). — . 2022 ҫулхи юпан 31-мӗшӗнче архивланӑ.
- ^ 1, 2, 3 Каюков Степан Яковлевич / Актёр (выр.). Малый театр. Пӑхнӑ кун: 2020 ҫулхи раштавӑн 6-мӗшӗ. Архивланӑ 2020 ҫулхи ҫурлан 11-мӗшӗ.
Вуламалли
- . — Мускав: Советская энциклопедия. — С. 176. — 640 с. — 100 000 экз.
Каҫӑсем
- Каюков Степан Яковлевич(акăлч.) Internet Movie Database сайтĕнче
- Степан Каюков в Авторском проекте Алексея Тремасова2016 ҫулхи юпан 30-мӗшӗнче архивланӑ.
- Каюков Степан Яковлевич / Актёр (выр.). maly.ru. Малый театр. Пӑхнӑ кун: 2020 ҫулхи раштавӑн 6-мӗшӗ. Архивланӑ 2020 ҫулхи ҫурлан 11-мӗшӗ.
- Каюков Степан Яковлевич / актёр (выр.). cinema.mosfilm.ru. Мосфильм. Пӑхнӑ кун: 2020 ҫулхи раштавӑн 6-мӗшӗ. Архивланӑ 2021 ҫулхи кӑрлачӑн 18-мӗшӗ.