Вырӑсла версиЯтарлӑ проектсем
Чӗлхе суйла
РУВИКИ ҪИНЧЕН

Лукоянов Порфирий

Порфирий Васильевич Лукоянов (1918, Мишер, Чикме уесӗ, Хусан кӗпӗрни, Раҫҫей империйӗ — 1941) — совет чӑваш поэчӗ тата прозаик, республикӑри ҫамрӑксен «Ҫамрӑк большевик» хаҫачӗн сотрудникӗ; Тӑван Ҫӗршывӑн Аслӑ вӑрҫине хутшӑннӑ, хӗрлӗармеец[1].

Кунҫулӗ

1918 ҫулта Хусан кӗпӗрнин Чикме уесӗнчи Пушкӑрт вулӑсне кӗнӗ (халӗ — Чӑваш Республикин Муркаш муниципаллӑ округӗ) Мишер ялӗнче ҫуралнӑ [2][1].

Шупашкарти хаҫат ӗҫченӗсен шкулӗнче вӗреннӗ. Шкул пӗтерсен республикӑри ҫамрӑксен «Ҫамрӑк большевик» хаҫачӗн редакцийӗнче ӗҫленӗ. Ҫак хаҫат Шупашкарта чӑваш чӗлхипе 1937 ҫулхи раштавӑн 1-мӗшӗнчен тухма пуҫланӑ. Вӑл Чӑваш облаҫӗн ВЛКСМ комитечӗн пичет органӗ пулнӑ[3].

Тӑван Ҫӗршывӑн Аслӑ вӑрҫи пуҫлансан Чӑваш АССРӗн Шупашкар район военкомачӗ чӗннипе фронта кайнӑ. Вӑл хӗрлӗармеец пулса хӗсметре тӑнӑ. Унӑн юлашки пӗлнӗ хӗсмет вырӑнӗ — 145/3 ҫар почти[1]. 1941 ҫулхи чӳк уйӑхӗнче хыпарсӑр ҫухалнӑ. Унӑн шӑпи ҫинчен 1946 ҫулхи утӑ уйӑхӗнче Чӑваш АССРӗн Мӑн Сӗнтӗр район военкомачӗ тӑванӗсен ыйтса пӗлнинчен тунӑ хыпарпа паллӑ пулнӑ (ЦАМО, фонд 58, опись 18004, дело 202)[1].

Пултарулӑхӗ

Порфирий Лукоянов чӑвашла сӑвӑсемпе проза хайланӑ. Унӑн ӗҫӗсем 1930-мӗш ҫулсен иккӗмӗш ҫурринче тата 1940-мӗш ҫулсен пуҫламӑшӗнче Чӑваш АССРӗнче тухнӑ республика хаҫачӗсенче пичетленнӗ.

Лукояновӑн ячӗ хӑйӗн тантӑшӗсен — К. М. Кольцов, Г. Хурзай, В. Эншей, Н. Митта тата ытти поэтсен — ячӗсемпе пӗрле тӑрать. Вӗсем пурте Тӑван Ҫӗршывӑн Аслӑ вӑрҫи умӗн республикӑри хаҫатсенче пичетленме пуҫланӑ. Чӑваш литература тӗпчевҫи Пётр Алексеевич Ялгирӑн «Литературный мир Чувашии» (Шупашкар, 2005) справочникӗнче тата унӑн 2003 ҫулхи нарӑс уйӑхӗнче чӑваш ҫамрӑксен «Ҫамрӑксен хаҫачӗ» хаҫатӗнче пичетленнӗ «Ҫамрӑксен хаҫачӗ ӳстернисем» пуххинче Лукоянов ҫинчен асӑннӑ.

Астӑвӑм

  • Порфирий Васильевич Лукояновӑн ятне «Асӑну кӗнеки. Чӑваш Республика» кӑларӑмӑн 5-мӗш томне кӗртнӗ. Унта Муркаш районӗнчен ҫухалнисем хушшинче (том 5, 438-мӗш страница) палӑртнӑ[4][5].
  • Лукояновӑн пултарулӑх ҫулӗ Петр Алексеевич Ялгирӑн «Литературный мир Чувашии» (Шупашкар, 2005) справочникӗнче тата унӑн вӑрҫичченхи ҫамрӑк поэт-хаҫатҫӑсем ҫинчен 2003 ҫулхи нарӑс уйӑхӗнче республикӑри «Ҫамрӑксен хаҫачӗ» хаҫатӗнче пичетленнӗ пуххинче асӑннӑ.

Ӑнлантарусем

  1. ^ 1, 2, 3, 4 Лукоянов Порфирий Васильевич. Донесение, уточняющее потери (выр.). Обобщённый банк данных «Мемориал», Министерство обороны Российской Федерации. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи ҫурлан 14-мӗшӗ.
  2. ^ Деревня Мижары, Моргаушский район, Чувашская Республика: историко-административная принадлежность (выр.). Familio. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи ҫурлан 14-мӗшӗ.
  3. ^ Периодические издания Чувашской АССР: библиографический справочник (выр.). Национальная библиотека Чувашской Республики. Электронная библиотека. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи ҫурлан 14-мӗшӗ.
  4. ^ Лукоянов Порфирий, 1918 года рождения, д. Мижары Моргаушского района, погиб в 1941 году. Книга памяти. Чувашская Республика. Том 5, страница 438 (выр.). Обобщённый банк данных «Мемориал», Министерство обороны Российской Федерации. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи ҫурлан 14-мӗшӗ.
  5. ^ Электронная Книга Памяти Чувашии: указатель томов и страниц по районам (выр.). Чувашский государственный университет имени И. Н. Ульянова. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи ҫурлан 14-мӗшӗ.

Литература

  • Ялгир П. А. Литературный мир Чувашии: справочное издание / П. А. Ялгир. — Чебоксары: Чувашское книжное издательство, 2005. — 160 с. — ISBN 5-7670-1346-2.
  • Ялгир П. Ҫамрӑксен хаҫачӗ ӳстернисем: [Кӗҫтук (Константин) Михайлович Кольцов, Геннадий Хурзай, Порфирий Лукоянов, Вархуш Эншей, Николай Митта сӑвӑҫсем тата вӗсен сӑввисем] / П. Ялгир хатӗрленӗ // Ҫамрӑксен хаҫачӗ. — 2003. — 14—20 нарӑс (№ 7). — С. 5.
  • Книга памяти. Чувашская Республика. Т. 5. — Чебоксары: Чувашское книжное издательство. — С. 438.

Каҫӑсем

Категорисем