Сафонова Елена Всеволодовна

1956 ҫулхи ҫӗртмен 14-мӗшӗнче Ленинград хулинче ҫуралнӑ. Ашшӗ — совет актёрӗ Всеволод Сафонов (1926—1992; 1974 ҫултан — РСФСР халӑх артисчӗ), амӑшӗ — «Мосфильм» режиссёрӗ Валерия Ивановна Рублёва (1928—2012).

1960 ҫулсен варринче ҫемье Мускава куҫса каять, унта Сафонова француз чӗлхине тарӑнрах вӗрентекен ятарлӑ вӑтам шкулта вӗренет. 1973 ҫулта Мускаври 37-мӗш пӗтӗмӗшле пӗлӳ паракан вӑтам шкултан вӗренсе тухнӑ.

Виҫҫӗмӗш хутран Мускаври Пӗтӗм Союзри кинематографи патшалӑх институчӗн (ВГИК) актёр факультетне вӗренме кӗнӗ. Кӗреймен ҫулсенче библиотекарь пулса ӗҫленӗ. Институтра икӗ ҫул вӗренсен Ленинграда таврӑннӑ.

Кинора пӗрремӗш хут «Ижу мою судьбу» (1974) фильмра Люба рольне сӑнарланӑ.

1982 ҫулта Мускава тухса кайнӑ, унта киноактёр театр-студин труппине йышӑннӑ.

1986 ҫултанпа — «Мосфильм» киностуди актриси.

1992—1997 ҫулсенче Францире тата Раҫҫейре ӗҫленӗ. 1997 ҫултанпа Мускавра пурӑнать.

2020 ҫулхи хӗлле Раҫҫей Президентне уҫӑ ҫыру ҫырса пичетлесе кӑларнӑ.

Хӑйӗн тыткаларӑшӗнче вӑл ҫӗршыври лару-тӑрупа кӑмӑлсӑрланнине палӑртнӑ, тӗрӗсмарлӑхпа социаллӑ танмарлӑх ҫине тимлӗх уйӑрнӑ, халӑхӑн икӗ категорине уйӑрнӑ: «чарусӑр влаҫьюсем"тата пурришӗн кӗрешме тивнисене. Актриса обществӑн культура хаклӑхӗсем арканнине, Раҫҫей ҫыннисем хушшинчи тӳрӗлӗхпе морале ӑнланас ҫухатӑва палӑртнӑ. Ҫавӑн пекех вӑл телекурава обществӑлла ӑс-тӑна япӑх витӗм кӳрекен пӗчӗк пробӑллӑ программӑсемшӗн те ҫивӗччӗн критиклерӗ.

Ҫырӑва ҫырмалли эмоциллӗ импульс унӑн килсӗр-ҫуртсӑр чӗрчунсен проблемисене халалланӑ «Интерфаксс» агентствӑра иртнӗ конференцире палӑрнӑ. Унта курни актрисӑна тарӑн кисретнӗ, социаллӑ проблемӑсен анлӑшӗ тата пӗрлехи патшалӑх политикин тивӗҫтерменлӗхӗ пирки шухӑшлаттарнӑ.

2020 ҫулхи чӳкӗн 10-мӗшӗнче Елена ҫул ҫинчи пысӑк транспорт инкекне хутшӑннӑ. Унӑн «Hyundai» маркӑллӑ автомобилӗ тепӗр икӗ транспорт хатӗрӗпе ҫапӑннӑ. Рёбер тата чӗркуҫҫи улшӑнӑвӗ — курӑксем илсен, актрисӑна госпитализациленӗ. Тухтӑрсем журналистсене пациенткӑн тӑрӑмӗ стабильлӗ тесе пӗлтернӗ, ҫапах та вӑрах юсамалла пулать. Курӑксем илнӗрен театр постановкисен ретне Сафонова хутшӑннипе пӑрахӑҫлама тивнӗ, ҫав шутрах «Сирӗн мужая туянас килет» спектакле те кӗртнӗ.

Ашшӗ: Всеволод Дмитриевич Сафонов (1926—1992), РСФСР халӑх артисчӗ.

Амӑшӗ: Валерия Ивановна Рублёва (1928—2012), режиссёр «Мосфильма»

Ачасем: Иван ывӑлӗ (1991 ҫ. ҫур.) , ывӑлӗ Александр (1994 ҫ. ҫур.)

Пӗрремӗш хутӗнче Сафонова 20 ҫулта Виталий Юшков актёра качча тухнӑ, унпа «Семья Зацепиных» (1977) фильма ӳкернӗ ҫӗрте паллашнӑ. Ултӑ ҫултан мӑшӑрсем уйрӑлчӗҫ.

1980-мӗш ҫулсен вӗҫӗнче авланнӑ арҫынпа — Ваче Мартиросянпа, АПШри бизнесменпа — тӗл пулнӑ. 1991 ҫулта Иван Сафонов ывӑл ҫуралнӑ; «Мосфильмепе» ӗҫлет.

1992 ҫулта Самюэль Лабарта франци актёрне качча тухнӑ, унпа «Аккомпаниаторшаш" (1992) фильма ӳкернӗ ҫӗрте паллашнӑ, ывӑлӗпе Иванпа пӗрле Францие куҫнӑ. 1994 ҫулта Лабартпа Сафоновӑн ывӑлӗ Александр ҫуралнӑ, вӑл та ашшӗ-амӑшӗн йӗрӗпе кайнӑ, актёр пулса тӑнӑ.

1997 ҫулта мӑшӑр уйрӑлнӑ та Сафонова Раҫҫее аслӑ ывӑлӗпе Иванпа пӗрле таврӑннӑ. Александр ашшӗпе Францире юлнӑ, мӗншӗн тесен ҫӗршыв территорийӗнче ҫуралнӑ тата француз гражданствине илнӗ ҫул ҫитмен ачасене Франци саккунӗсем тӑрӑх ашшӗ-амӑшӗпе пӗрмай пурӑнма чикӗ леш енне илсе тухма юрамасть. Сафонова ывӑлӗшӗн виҫӗ ҫул судлашнӑ, анчах ӑнӑҫсӑр. Вӑл ун патне хутран-ситрен пырса ҫӳрет.

Пултарулӑх ӗҫӗн пуҫламӑшӗнче, Ленинградри кинематографи институчӗн студентки пулнӑ май, Елена Сафонова В. Ф. Комиссаржевский ячӗллӗ академи драма театрӗнче пӗр сезон хӗсметре тӑнӑ.

Кинора 1974 ҫултанпа хастар ӳкерӗнме пуҫланӑ. Кинори пӗрремӗш тӗп роль — «Возвращение Баттерфляй» (1983) биографиллӗ картинӑри Саломея Крушельницкая ролӗ. Сафонова Ольга рольне «Зимняя вишняня» (1985) фильмра сӑнарланӑ.

Францире пурӑннӑ чухне чӗлхе барьерне хӑвӑрт ҫӗнтерсе Елена 5 ҫул кинора ӳкерӗннӗ, Парижри «Театра 13"подмосткисенче курӑннӑ. Раҫҫее таврӑнсан 1997 ҫулта тепӗр хут театра таврӑнать те 1999 ҫулта Раҫҫейӗн тӗп театр премине «Чайка» тивӗҫет.

Сафоновӑн актёрсен тӗп теми — харпӑр хӑй телейӗпе эмансипированнӑй пурнӑҫ хушшинчи суйлав лару-тӑрӑвӗнче вӑйлӑ хӗрарӑм.

Ҫавнашкал сӑнарсене Сафонова «Зимняя вишня», «Принцесса на бобах», «Президент и его женщина» тата ытти фильмсенче вылянӑ.