Сталкер (фильм)
«Ста́лкер» (выр. Сталкер) — Стругацкий тăвансен «Пикник на обочине» романĕпе 1979 çулта «Мосфильм» киностудире ӳнерленĕ фантастика фильме.
Андрей Тарковскин пултарулăхĕнчи чи паллă ĕçĕсенчен пĕри, хăй асăннипе, унта вăл чăннипех трансцендентлĕх патне пынă. Фильма хайланă чухне чылай чăрмав сиксе тухнă та ĕçсем виçĕ çула яхăн тăсăлнă. Çурхаха хатĕрленĕ чухне пĕрремĕш варианчĕ пĕтнĕ, виçĕ урăх оператор тата сăрăç фильм тăвас ĕçпе виçĕ хутчен тăрмашнă. XXXIII Каннăри тĕнчери кинофестивалĕнче 1980-мĕш çулта иртнĕ фильма тĕнчери жюри призне тивĕçнĕ.
Сюжет
Фильмри ĕç-пуç шухăшласа кăларнă вăхăтра тата вырăнта пулса иртет, çынсен ячĕсем çук - витлевсем çеç.
Çирĕм çула яхăн маларах кунта метеорит ӳкнĕ. Вара çак районта аномальлĕ пулăмсем пуçланаççĕ, çынсем çухалаççĕ. Вырăна Зона теççĕ, унта тĕлĕнтермĕшлĕ пӳлĕм пур çавăнта пехиллĕ, чунран ыйтнă, тӳссе усранă ĕмĕтсем пурнăçланаççĕ текен итлевсем çӳреççĕ. Зонăна çăр çыннисем кордонсемпе тата йĕплĕ пăралукпа хупăрланă.
Фильм тĕп сăнарĕ — анчах тĕрмере ларса тухнă çын, ăна Сталкер (stalker - акăл. to stalk — «преследовать крадучись») тесе чĕнеççĕ. Вăл чухăн пурăнать, арăмĕ пур, хĕрĕ чирлĕ. Сталкер, арăмĕн сăмахне итлемесĕрех, Зонăна çынсене вăрттăн илсе çӳресе, укçа тăвать. Ăна ĕнтĕ Профессорпа Çыравçă Зонăна кайса килме тара тытаççĕ. Фильмăн пуçламăшĕнче (шурă-хура сăрпа ӳнерленĕ) виççĕшĕ те çар патрулĕнчен йăпшăнса иртсе, Зонăна çитеççĕ. Çакăнтанпа ӳнер ĕçĕ тĕрлĕ сăрăллă пулать. Çӳрекенсен тĕллевĕ — çав Пӳлĕме тупасси.
Пултару ушкăнĕ
- Сценари авторĕсем: Стругацкисем, Аркадий тата Борис; Андрей Тарковский
- Режиссёр: Андрей Тарковский
- Оператор: Александр Княжинский, Георгий Рерберг
- Художник-постановщик: Андрей Тарковский
- Художник-декоратор: Рашид Сафиуллин
- Композитор: Эдуард Артемьев
- Сасă режиссёрĕ: Владимир Шарун
- Монтаж: Людмила Фейгинова
- Фильм директорĕ: Александра Демидова
- Режиссёр ассистенчĕ: Мария Чугунова, Евгений Цымбал
Рольсенче
- Александр Кайдановский — Сталкер
- Николай Гринько — Профессор (Сергей Яковлев сасă кĕртнĕ)
- Анатолий Солоницын — Çыравçă
- Алиса Фрейндлих — Сталкер арăмĕ
- Наташа Абрамова — Сталкер хĕрĕ
- Файме Юрно — руль тытса пнă хĕрарăм
- Владимир Заманский — Профессорпа телефонпа калаçакан (сасă)
- Е. Костин — буфетчик[2]
Ӑнлантарусем
- ^ Johnson, Petrie, 1994, с. 139.
- ^ Сталкер (1979) — актёрсемпе ролĕсем (2010 çулхи утăн 6-мĕшĕ). Пӑхнӑ кун: 2011 ҫулхи пушӑн 21-мӗшӗ. Архивланӑ 2011 ҫулхи ҫурлан 25-мӗшӗ.
Вуламалли
- Ант Скаландис. . — М.: АСТ. — 736 p. — ISBN 978-5-17-052684-0.
- Vida T. Johnson, Graham Petrie. . — Indiana University Press. — 331 p. — ISBN 0253208874.
- Туровская М. . — М.: Искусство. — 256 p. — ISBN 5-210-00279-9.
- Болдырев Н. . — Челепи: Урал-LTD. — 384 p. — ISBN 5-8029-0254-X.
- Болдырев Н. . — М.: Вагриус. — 528 p. — ISBN 5-9560-0101-1.
- Евлампиев И. Художественная философия Андрея Тарковского. СПб.: Алетейя, 2001. — 349 с. — ISBN 5-89329-443-2
- Суркова О. Книга сопоставлений. М.: Киноцентр, 1991.
- Суркова О. Хроники Тарковского: «Сталкер» // Искусство кино. 2002. № 9; 10.
- Суркова О. С Тарковским и о Тарковском. М.: Радуга, 2005. — 464 с. — ISBN 5-05-006018-4
- Суркова О. Тарковский и я: Дневник пионерки. М.: Зебра Е, 2005. — 487 с. — ISBN 5-94663-237-X
Каçăсем
- Машина желаний. Фантасты братья Стругацкие: Книги. Русская фантастика (1999). — Первый вариант сценария (1975 год). Пӑхнӑ кун: 2011 ҫулхи пушӑн 21-мӗшӗ. Архивланӑ 2011 ҫулхи ҫурлан 25-мӗшӗ.
- Сталкер. Фантасты братья Стругацкие: Книги. Русская фантастика (1999). — Один из последних вариантов сценария (1977 год). Пӑхнӑ кун: 2011 ҫулхи пушӑн 21-мӗшӗ. Архивланӑ 2011 ҫулхи ҫурлан 25-мӗшӗ.
- Сталкер. Монтажный план фильма Андрея Тарковского. Библиотека Максима Мошкова (21 ҫӗртмен 1997). Пӑхнӑ кун: 2011 ҫулхи пушӑн 21-мӗшӗ. Архивланӑ 2011 ҫулхи ҫурлан 25-мӗшӗ.
- «Сталкер»(акăлч.) Internet Movie Database сайтĕнче

- Greg Polin Stalker’s meaning in terms of temporality and spatial relations 2009 ҫулхи юпан 4-мӗшӗнче архивланӑ.(акăлч.)
- «Сталкер» «Кино России» сайтĕнче
- Сталкер Сайт о фильме
- «Сталкер» на сайте проекта об Андрее Тарковском
- Информация о месте съемок «Сталкера»(эст.)
- Корнеева, Ирина. Двое в зеркале: Неизвестные подробности конфликта Андрея Тарковского и Георгия Рерберга // Российская газета. 24 июня 2008. № 4690