Хулаçум пуйăсĕ
Хулаҫум пуйӑсӗ (калаҫ. «Электричка») — чукун ҫулпа хула ҫумӗнчи пассажир турттарӑвӗсене пурнӑҫламалли чукун ҫул составӗ. Яланхи пекех хула ҫывӑхӗнчи пуйӑс пассажир платформи пур маршрутри чарӑну пункчӗсенче те чарӑнса тӑрать. Хула ҫывӑхӗнчи пуйӑс маршручӗн тӑршшӗ, яланхи пекех, 200 ҫухрӑмран иртмест, анчах та маршрут Раҫҫей Федерацийӗн пӗр субъекчӗн территорийӗпе иртет пулсан е икӗ субъектӑн чиккисенче, вӗсенчен пӗри федераци пӗлтерӗшлӗ хула, 200 ҫухрӑмран та иртме пултарать[1]. Килӗшӳ мелӗпе хула ҫывӑхӗнчи пуйӑссем «сетеобразующего» транспорт тивӗҫне пурнӑҫлаҫҫӗ, вӑл А пунктран Б пункта куҫма шантарать.
Хулаçумра пассажирсене турттарассин аталанӑвӗ
СССР/РФ
Хулаҫӳмӗнчи ҫыхӑнӑва СССР, уйрӑмах Раҫҫей, Украина тата Беларуҫ ҫӗршывӗсен районӗсенчен чылайӑшӗнче йӗркеленӗ.
Малтанхи пуйӑссем, яланхи пекех, кӑшт аяккарах пыраҫҫӗ, час-часах чарӑнаҫҫӗ — ун чухне пӑравуссем ҫинче усӑ куракан пӑспа ӗҫлекен двигательсен пӗчӗк хӑватне пула, вӑтам хӑвӑртлӑха ӳстерсе пырассишӗн чарӑнусен шутне чакарнин усси ҫук. Лайӑхрах тата, эппин, хӑватлӑрах пӑс машинисене тата дизель тата электричество туртӑмӗ ҫинче уйрӑмах хускануллӑ йыша ӗҫе кӗртнипе хула ҫывӑхӗнчи турттарусем уйрӑм категорие уйрӑлса тухса хӑйсем ҫине социаллӑ функцие йӑтма тытӑннӑ. Ораниенбаум электричество линийӗн (Оранэла) (66 км) тата Азербайджанӑн тӗп хулине Сабунчӑпа Сураханӑн нефть промыслисемпе ҫыхӑнтарнӑ Баку-Сабунчи 20 километрлӑ йӗрӗн чи малтан хула ҫумӗнчи пуйӑсӗсем пулнӑ. Азербайджан ССРӗнче электропуйӑссен юхӑмӗ 1926 ҫулхи утӑн 6-мӗшӗнче уҫӑлнӑ. Маршрут тумашкӑн ӑна сӳтсе Ленинградран Азербайджана Стрельнӑран Оранэла Ораниенбаума ҫити хатӗр участока куҫарнӑ. СССР кун-ҫулӗнче пӗрремӗш ятарлӑ электропуйӑссене Мытищинскри машинӑсем тӑвакан заводра Оранэла валли Октябрь революциччен илсе килнӗ австри оборудованийӗпе усӑ курса тунӑ. Электропуйӑссен тӑтӑш куҫӑмӗ 1200 В тимлӗхпе уҫӑлнӑ, ҫав вӑхӑтрах пӑравуссемпе танлаштарсан вӑтам хӑвӑртлӑх 2,5 хут ӳснӗ. Ҫав 1926 ҫултах совет хаҫачӗсенче пӗрремӗш хут «электричка» термин пичетленсе тухнӑ.
Çавӑн пекех пӑхӑр
Ӑнлантарусем
Вуламалли
- . — М.: Мăн раççей энциклопедийĕ. — 559 с. — ISBN 5-85270-115-7.
|
Ку пуйăссем пирки вĕçлемен статья. Эсир статьяна тӳрлетсе тата хушса проекта пулăшма пултаратăр. |
Темӑпа ҫыхӑннисем
Пĕрлĕх транспорчĕ |
||
|---|---|---|
| Рельсăллă |
Чукун çул: Ĕлĕкхи чукун çул • Маглев • Монорельс • Хулаçум пуйăсĕ • Моторвакунлă куçăм состав (Электропуйăс • Электричка • Дизель-пуйăс • Автомотриса • Метрополитен) • Рельсăллă автобус • Питĕ хăвăрт чукун çул • Фирма пассажир пуйăсĕ • Аэроэкспресс • S-Bahn • Хулари чукун çул Метрополитен: Çăмăл метрополитен • Шинăллă метрополитен Трамвай: Канатлă • Конка • Хулахуш тата хулаçум • Çăмăл рельсăллă транспорт (Хăвăрт трамвай • Çĕрай трамвайĕ • Трамвай-пуйăс • Ретро) Канатлă çул: Фуникулёр | |
| Маршрут, (Рельсăсăр) |
Автобус: Гиробус • Хăвăрт автобус транспорчĕ • Перрон • Экскурси • Инçе çӳрекен • Маршрутри такси Троллейбус: Хулахуш троллейбусĕ Историлле: Дилижанс • Омнибус Гибридсем: Шпурбус • Дуобус • Шинăллă трамвай (Транслёр) • Паратранзит • Автоматлă пайăр транспорт | |
| Шыв | ||
| Ыттисем | ||
| Пĕрлехи |
Транспорт системи • Пассажир • Багаж (Алри мул) • Маршрут (Маршрут кăтартакан • Нульлĕ рейс • Экспресс) | |
| Лартни тата антарни | ||
| Куçăмшăн тӳлени | ||
| Инфраструктура | ||
| Тытăмлăх | ||
 Портал •  Проект •  Категори | ||