Шаманпа упа (кӳлепе)

Кӳлепе композицийӗ икӗ кӳлеперен тӑрать: упаран тата ҫынран. Упана сылтӑм енчен профильте сӑнланӑ. Упа кӳлепине монолитлӑ майпа ӑсталанӑ. Вӑл хырӑмӗ ҫинче, урисене хӑй айне пӗкӗрсе, выртать. Упа ҫинче ҫинҫе гравировка пулӑшнипе тунӑ ҫӑм фактури уҫҫӑн курӑнать. Упан ҫурӑмӗ ҫинче шаман кӳлепи тӑрать. Шамана фаспа сӑнланӑ. Вӑл ҫурҫӗрти халӑхсен вӑрӑм наци тумтирне (сахе) тӑхӑннӑ, унӑн аялти хӗррипе виҫӗ горизонталлӑ йӗрлӗ кант пырать. Шаманӑн сӑн-питне резецпа касса кӑларнӑ: ансӑр куҫсем, сарлака сӑмса, мӑйӑх тата хулпуҫҫи таран ҫитсе тӑракан, уйӑрса тураса якатнӑ вӑрӑм ҫӳҫ. Шаманӑн аллисене ҫӳлелле ҫӗкленӗ. Сулахай аллинче вӑл пысӑк параппан тытнӑ, сылтӑмминче — икке уйрӑлакан патак (ҫапмалли). Композицин виҫи 7,3×6,4×2,8 см.

Кӳлепене тунӑ чухне гравировка тата касса ӑсталас техникӑсемпе усӑ курнӑ. Пӑлан мӑйракипе усӑ курни ӗҫе хӑйне евӗрлӗх кӳрет. Кӳлепесене монтажлани композици тӗреклӗхне тата элементсен гармониллӗ пӗр-пӗринпе килӗшсе тӑрӑвне тивӗҫтерет.

Кӳлепе Сургут ӳнер музейӗнче упранать. Музее 1992 ҫулта никӗсленӗ, вӑл Хантӑ-Манси автономиллӗ округӗнчи пӗлтерӗшлӗ культура центрӗ шутланать. Унӑн коллекцийӗ тӑван ҫӗршыв ӳнерӗн ӗҫӗсенчен, ҫавӑн пекех хальхи вырӑнти авторсен ӗҫӗсенчен тӑрать.