13-мĕш Эриван полкĕн гренадерĕн çапăçури паттăрлăхĕ (кӳлепе)
РФ культура министерстви

Раҫҫей Федерацийӗн культура министерстви
13-мӗш Эривань полкӗнчи гренадерӑн ҫапӑҫури паттӑрлӑхӗ — Иван Фёдорович Ковшенков скульптор 1850-1900 ҫулсенче тунӑ кӳлепе. Ӗҫе Крым вӑрҫин (1853–1856) эпизодне халалланӑ, вӑл ҫав вӑхӑтри вӑрҫӑ пулӑмӗсене сӑнласа парать. Объектӑн номенклатура K-мĕш Эриван полкĕн гренадерĕн çапăçури паттăрлăхĕ[1].
Сӑнласа пани
Кӳлепере гренадера пӗтӗм ӳсӗмӗпе сӑнарланӑ. Вӑл куҫӑм динимикинче тӑрать. Салтак пуҫӗ ҫинче ҫӳллӗ ҫӑматӑ ҫӗлӗк. Сулахай аллинче вӑл ялав, сылтӑмминче — пӑшал тытнӑ. Пиҫиххи хыҫӗнче тесакпа штык йӗнни курӑнаҫҫӗ. Ҫурӑм хыҫӗнче ранецпа патрон хутаҫӗ вырнаҫнӑ. Гренадер урисем патӗнче пуҫне каялла янӑ, чалӑш выртакан вӗлернӗ турккӑ салтаке. Экспозицие тӗрӗс мар формӑллӑ чултан тунӑ постамент туллилететь. Унӑн малти енче тарӑнлатнӑ саспаллисемпе ҫапла ҫырнӑ: «Баш-Кадык-Лар. 19 ноябрь 1853 ҫ.». Чул каснӑ кӗтеслӗ тӑваткӗтеслӗх евӗрлӗ никӗсе сарӑлса куҫать. Никӗсӗн сылтӑм енче ҫапла ҫырса хунӑ: «Иванъ КовшенковЪ». Статуя ҫӳллӗшӗ 60 см, тарӑнӑшӗ 22 см, айне хумаллийӗн виҫисем 22×25×2 см.
Усӑ курнӑ материалсемпе техника
Ӑна бронзӑран шӑратса тунӑ. Бронзӑпа усӑ курни кӳлепен ҫирӗплӗхне тата вӑрӑм ӗмӗрлӗхне тивӗҫтерет. Шӑратса тумалли техника тумтир текстурипе пит-куҫ сӑн-сӑпатне евӗр вӗтӗ детальсене пама май парать, ҫакӑ ӗҫе чӑнлӑхлӑ тӑвать.
Вырнаҫӑвӗ
Экспонат Санкт-Петербург хулинчи А. В. Суворов ячӗллӗ патшалӑх мемориал музейӗнче упранать. Музее 1901 ҫулта никӗсленӗ, унта Раҫҫейӗн вӑрҫӑ историйӗпе тата культура еткерлӗхӗпе ҫыхӑннӑ 100 пине яхӑн экспонат упранать.
Ӑнлантарусем
- ^ Скульптура. Боевой подвиг гренадера 13-го гренадерского Эриванского полка у селения Баш-Кадык-Лар 19 ноября 1853 года. Госкаталог. Пӑхнӑ кун: 2025 ҫулхи пушӑн 11-мӗшӗ.