Авалхи грек чĕлхи
Авалхи грек чĕлхи — (аттика ἡ Ἑλληνικὴ γλῶσσα) инди-европа çемьин чĕлхи, грек чĕлхин "ламтайĕ", грек ойкуменин территоринче пирĕн эрăччен 2 пиçуллăх вĕçĕнчен пирĕн эрăри V ĕмĕре çити усă курнă.
Чĕлхе аталанăвĕн тапхăрĕсем: протогрек (п.эрч.XX-п.эрч. XVII), микен (XVI-п.эрч. XII), постмикен (п.эрч. XI-п.эрч. IX), архаика (п.эрч. VIII-п.эрч. VI), классика (п.эрч. V-п.эрч. IV), эллин (п.эрч. III — IV); кашни тапхăрĕнче питĕ уйăрăлса тăнă диалектсем пулнă.
Авалхи грек чĕлхи — Гомерăн «Илиада» тата «Одиссея» поэмисен, Афин ылтăн ĕмĕрĕн философипе литературин, Çĕнĕ Халалăн чĕлхи. Унпа классика тапхăрĕн полисĕсенче, Македони Александрĕн патшалăхĕнче, диадохсен патшалăхĕсенче усă курнă, авалхи грек чĕлхи Рим империн иккĕмĕш официаллă чĕлхи, Хĕвел тухăç Рим империн малтанхи тапхăрĕнче тĕп чĕлхи (майĕпен вăта ĕмерсен (висанти) грек чĕлхине куçса пынă çем) шутланнă. Вăта ĕмĕрсенче вăл Висантин литература чĕлхин тĕсĕхĕ пулса Чĕрĕлӳ тапхăрĕнче Хĕвел анăç Европăра классика чĕлхи вырăнне йышăнса çĕнĕ грек чĕлхин — кафаревусăн аталанăвне тапратса ярать.
Кун-çулĕ
Протогрек тапхăрĕ
Микен тапхăрĕ
Микен хыççăнхи тапхăр
| a, o | e, i | u | |
|---|---|---|---|
| *kʷ | p | t | k |
| *gʷ | b | d | g |
| *gʷʰ | pʰ | tʰ | kʰ |
Тĕслĕхрен, *kʷukʷlos > κύκλος, çавракăш.
Çырулăх
Лингвистика пахалăхĕ
Вуламалли
Вĕренӳ кĕнекисем
- Ф. Вольф, Н. К. Малинаускене. Древнегреческий язык: начальный курс. В трех частях (часть 1 часть 2). — М., 2004.
- Козаржевский А. Ч. Учебник древнегреческого языка. — М., 1975 (2-е, исправленное и дополненное, издание — 1981).
- Славятинская М. Н. Учебник древнегреческого языка 2007 ҫулхи акан 17-мӗшӗнче архивланӑ.. — М., 2003
- Соболевский С. И. Учебник древнегреческого языка. — М., 1948.
- Шантрен П. Историческая морфология греческого языка. — М., 1953.
Сăмахсарсем
- Древнегреческо-русский словарь под ред. И. Х. Дворецкого. В 2 томах. — М., 1958. — На сегодняшний день самый объемный древнегреческо-русский словарь.
- Древнегреческо-русский словарь под ред. А. Д. Вейсмана. — Дореволюционный словарь, переиздан в 1991 году ГЛК.
Ӑнлантарусем
- ^ Roger D. Woodard (2008), «Greek dialects», в: The Ancient Languages of Europe, ed. R. D. Woodard, Cambridge: Cambridge University Press, p. 51.