Акимов Владимир Яковлевич

Акимов Владимир Яковлевич (ҫур. 1950 ҫулхи чӳкӗн 27-мӗшӗ, Янтурай, Самар облаçĕн Серкĕски районĕ, Раççей Федерациллĕ Социализмлă Совет Республики, СССР) — совет тата Раҫҫей художникӗ, монументалист, педагог. Тутарстан Республикин халăх художникӗ (2006), Тутарстанăн тава тивĕçлĕ ӳнер ĕçченĕ (1994), Раççейĕн тава тивĕçлĕ художникӗ^[1]^[2]^[3].

1950 ҫулхи чӳкĕн 27-мĕшĕнче Самар облаçĕнчи Сергиевски районĕн Янтурай (Ендурайкино) ялĕнче çуралнă^[2]^[3]. Чӑваш.

1971 ҫулта Шупашкарти ӳнер училищине вӗренсе пĕтернĕ. 1974–1980 ҫулсенче Ленинградри И. Е. Репин ячĕллĕ живопись, скульптура тата архитектура институтĕнче(выр.)чăв. вĕреннĕ, монументаллă живопись мастерскойĕнче А. А. Мыльников профессор патĕнче вĕренсе тухнă^[4]^[5].

1980 ҫулта Хусана куçса кайнă. 1980–1983 ҫулсенче Хусанти СССР Ӳнер академийӗн пултарулăх ăсталӑх лаççинче ĕçленĕ. Унта вăл СССР халăх художникӗ Х. А. Якупов ертсе пынипе вĕреннĕ^[2]^[3]^[6].

1982 ҫулта Тутарстан Министрсен Кабинечĕн йĕркелĕвĕпе Çыр Чаллине куçса кайнă. Кунта вăл çамрăк художниксемпе паллашнă, çĕнĕ хулара шкулсемпе ача сачĕсен интерьерне ӳкермелли ĕçсене хутшӑннӑ^[4]^[1]. 1983 ҫулта СССР Художниксен пĕрлешĕвне кĕнĕ^[2]^[3].

1985 ҫулта «АНСВАКИ» (Анютин, Свинин, Акимов) ятлă пултарулăх ушкăнне йĕркеленĕ. Ушкăнăн куравĕсем Çыр Чалли ӳнер галерейинче тата Хусанта иртнĕ^[4]. 1990–1992 ҫулсенче «АНСВАКИ» ушкăнĕ Çыр Чаллинчи Косьма тата Дамиан чиркĕвне илемлетнӗ^[4]^[1].

Çыр Чаллинче пурăнать, Хусан федераллӑ университетӑн дизайн кафедрин профессорĕ пулса ĕçлет^[4]^[6].

В. Я. Акимов — тематикăллă картинăсен, пейзажсен, портретсен тата натюрмортсен ăсти. Унăн пултарулăхĕнче тĕрлĕ стильсем пĕрлешĕннĕ. 1970-мĕш ҫулсенчи реализмран («Голубое утро», «Проводы», 1986) пуçласа сюрреализма («Любовь Кентавра», 1990), И. Босхпа Ф. Гойя пултарулăхне çывăх ĕçсем («Сон дяди Вани», 1989; «Похороны дяди Вани», 1990) таран^[2]^[3].

Художникӑн пултарулăхĕнчи тĕп вырăна ял теми йышăнать. 1985–1990 ҫулсенче вăл «Янтурай ялĕн халапӗсем» ятлă ĕçсен циклне хатĕрленĕ. Ку циклри ĕçсемне «халаппа фантастика реализмӗ» тесе палăртаççĕ: вĕсенче фантастикăлла элементсем реализмпа çыхăнса пыраççĕ^[5]^[6].

«Янтурай ялĕн халапӗсем» циклĕнчи паллă ĕçсем: «Сон дяди Вани», «Похороны дяди Вани», «Вероятность полёта», «Сооружение памятника летающей корове» (1996), «Сказка о летающей корове» (1996). Юлашки ĕçре художник хăйĕн тăван ялĕнчи Яшка-Кино ятлă çынăн сăнарне кăтартнă^[5].

Художник портрет жанрĕнче те ĕçленĕ: «Портрет отца» (1987), «Кузьмич» (1987), «Яшка-Кино» (1988), «Дядя Ваня» (1989)^[2].

В. Я. Акимов монументаллă ĕçсем те тунă. Вĕсем хушшинче: Хусанри автошкул çинче рельеф-мозаика (1981), Лениногорск хулинче мозаикăллă панно (1983), Çыр Чаллинчи Косьма тата Дамиан чиркӗвӗсем (1991–1992, В. Анютинпа Ю. Свининпа пĕрле)^[2]^[1].

1990-мĕш ҫулсенчен пуçласа художник Библи сюжечĕсене ӳкерет: «Иуда из Кариота», «Безмолвный диалог». 2000-мĕш ҫулсенче вăл чи пысăк та философиллĕ ĕçне — «Художник, зачем ты напоминаешь об Армагеддоне?» — ӳкернĕ. Ку картина унăн пур пурнăç тĕлĕшпе шухăшлавĕсен чи çÿллĕ шайĕ пулса тăрать^[1].

В. Я. Акимов 90 ытла тӗнчери, Пĕтĕм Союзри, Пĕтĕм Раҫҫейри, зона тата республика шайӗнчи куравсене хутшăннă^[1]^[7].

Пайăр куравĕсем:

Мускав (Центральный Дом художника, 1993)^[2]^[3];
Хусан (1994, 1996, 1998, 2000, 2010, 2025)^[2]^[6]^[1];
Çыр Чалли (1990)^[2]^[4];
Элмет (1990)^[2]^[3];
Шупашкар (1995)^[2]^[3];
Алапӳ (1996)^[2]^[3];
Вена, Австри (2000)^[2]^[3];
Берлин, Германи (1998–2001)^[2]^[7];
Ролли, АПШ (2005)^[2]^[4];
Нью-Йорк, АПШ (2007)^[2]^[7].

Ҫавӑн пекех Парижри «Два Автограда» куравне (1995), Гютерслоори (Германи) тӗнчери курава (2000) хутшăннă^[4]^[7]. 2025 ҫулта Хусанти «Хазинэ» Наци ӳнер галерейинче художник 75 çул тултарнă май «И снова о вечном...» ятлă курав иртнĕ. Унта 90 ытла ĕç кăтартнă^[1]^[8].

Художникӑн ĕçĕсем Раççей музейĕсенче (Тутарстан патшалăх ӳнер музейĕ, Çыр Чалли картина галерейи, Чăваш патшалăх ӳнер музейĕ) тата тĕнчери харпăр коллекцисенче упранаççĕ^[2]^[7].

Тутарстанăн тава тивĕçлĕ ӳнер ĕçченĕ (1994)^[2]^[3];
Тутарстанăн халăх художникӗ (2006)^[2]^[3];
Раççейĕн тава тивĕçлĕ художникӗ^[1]^[8];
Раççей Художниксен пĕрлешĕвĕн кĕмĕл медалĕ^[4];
Н. И. Фешин ячĕллĕ преми лауреачĕ^[1];
«Çыр Чалли хули умĕнчи тава тивĕçсемшĕн» медаль^[1];
Тутарстан Республикин «Ӳнерти çитĕнӳсемшĕн» медаль^[1].

^ ¹^,²^,³^,⁴^,⁵^,⁶^,⁷^,⁸^,⁹^,¹⁰^,¹¹^,¹² В Национальной художественной галерее «Хазинэ» откроется выставка живописца Владимира Акимова, приуроченная к 75-летию художника (выр.). Министерство культуры Республики Татарстан (11 чӳкӗн 2025). Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи ҫурлан 4-мӗшӗ.
^ ¹^,²^,³^,⁴^,⁵^,⁶^,⁷^,⁸^,⁹^,¹⁰^,¹¹^,¹²^,¹³^,¹⁴^,¹⁵^,¹⁶^,¹⁷^,¹⁸^,¹⁹^,²⁰ Акимов Владимир Яковлевич (выр.). Татарская энциклопедия. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи ҫурлан 4-мӗшӗ.
^ ¹^,²^,³^,⁴^,⁵^,⁶^,⁷^,⁸^,⁹^,¹⁰^,¹¹^,¹² Акимов Владимир Яковлевич (выр.). Чувашская энциклопедия. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи ҫурлан 4-мӗшӗ.
^ ¹^,²^,³^,⁴^,⁵^,⁶^,⁷^,⁸^,⁹ Акимов Владимир Яковлевич (выр.). Централизованная библиотечная система г. Набережные Челны (4 утӑн 2017). Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи ҫурлан 4-мӗшӗ.
^ ¹^,²^,³ Сказка о летающей корове (выр.). Артефакт. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи ҫурлан 4-мӗшӗ.
^ ¹^,²^,³^,⁴ В.Я.Акимов: «Золотой век в душе» (выр.). Art16 (25 чӳкӗн 2010). Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи ҫурлан 4-мӗшӗ.
^ ¹^,²^,³^,⁴^,⁵ Акимов Владимир Яковлевич (выр.). Чувашский государственный художественный музей. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи ҫурлан 4-мӗшӗ.
^ ¹^,² Выставка В. Акимова «И снова о вечном…» (выр.). Культура.РФ. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи ҫурлан 4-мӗшӗ.

Акимов, В. Я. Владимир Акимов: [книга-альбом с репродукциями картин] / В. Я. Акимов. – Набережные Челны, [б. г.].
Акимов Владимир Яковлевич // Энциклопедия города Набережные Челны / гл. ред. Б. Л. Кузнецов, М. Ш. Бибишев; отв. ред. Б. А. Канеев. – Казань: Идел-Пресс, 2007. – С. 17–18.
Акимов Владимир Яковлевич // Два автограда: художественная выставка / сост. Н. Шишкова. – Набережные Челны, 1995. – С. 10–11.
Акимов Владимир Яковлевич // Набережночелнинская картинная галерея [изоматериал]: каталог / под ред. Ф. М. Гайнутдиновой. – Набережные Челны: Диамант, 2010. – С. 8–9.
Владимир Акимов // Союз художников Татарстана. Региональное отделение ВТОО «Союз художников России» / сост. М. Кузнецов. – Казань: Идел-Пресс, 2006. – С. 26.
Владимир Яковлевич Акимов / 15 лет Набережночелнинской организации ВТОО «Союз художников России»: альбом-каталог / сост. Р. З. Мухаметдинов. – Набережные Челны, 2006. – С. 1.

[минкульт-1] ¹^,²^,³^,⁴^,⁵^,⁶^,⁷^,⁸^,⁹^,¹⁰^,¹¹^,¹² В Национальной художественной галерее «Хазинэ» откроется выставка живописца Владимира Акимова, приуроченная к 75-летию художника (выр.). Министерство культуры Республики Татарстан (11 чӳкӗн 2025). Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи ҫурлан 4-мӗшӗ.

[tatarica-2] ¹^,²^,³^,⁴^,⁵^,⁶^,⁷^,⁸^,⁹^,¹⁰^,¹¹^,¹²^,¹³^,¹⁴^,¹⁵^,¹⁶^,¹⁷^,¹⁸^,¹⁹^,²⁰ Акимов Владимир Яковлевич (выр.). Татарская энциклопедия. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи ҫурлан 4-мӗшӗ.

[chuvenc-3] ¹^,²^,³^,⁴^,⁵^,⁶^,⁷^,⁸^,⁹^,¹⁰^,¹¹^,¹² Акимов Владимир Яковлевич (выр.). Чувашская энциклопедия. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи ҫурлан 4-мӗшӗ.

[библиотека-4] ¹^,²^,³^,⁴^,⁵^,⁶^,⁷^,⁸^,⁹ Акимов Владимир Яковлевич (выр.). Централизованная библиотечная система г. Набережные Челны (4 утӑн 2017). Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи ҫурлан 4-мӗшӗ.

[artefact-5] ¹^,²^,³ Сказка о летающей корове (выр.). Артефакт. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи ҫурлан 4-мӗшӗ.

[арт16-6] ¹^,²^,³^,⁴ В.Я.Акимов: «Золотой век в душе» (выр.). Art16 (25 чӳкӗн 2010). Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи ҫурлан 4-мӗшӗ.

[музей-7] ¹^,²^,³^,⁴^,⁵ Акимов Владимир Яковлевич (выр.). Чувашский государственный художественный музей. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи ҫурлан 4-мӗшӗ.

[культура-8] ¹^,² Выставка В. Акимова «И снова о вечном…» (выр.). Культура.РФ. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи ҫурлан 4-мӗшӗ.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

Акимов Владимир Яковлевич

Кун-çулĕ

Пултарулăхӗ

Куравсем

Хисепӗсем

Ӑнлантарусем

Вуламалли

Каçăсем

Категорисем