Александров Фёдор Михеевич
Александров Фёдор Михеевич (1912 ҫулхи раштавӑн 25-мӗшӗ [1913 ҫулхи кӑрлачӑн 7-мӗшӗ], Шима[d], Санкт-Петербург кĕперни — 1986 ҫулхи юпан 15-мӗшӗ, Ленинград) — Тӑван Ҫӗршывӑн аслӑ вӑрҫинче 1-мӗш Балтиҫум фрончӗн 6-мӗш гварди ҫарӗн 10-мӗш штурмлакан инженер-сапёр бригадин 47-мӗш ҫулӑм танк полкӗн танк взвочӗн командирӗ, майор, Совет Союзӗн Паттӑрӗ [1],[2],[3]. Указ дати - 1945 ҫулхи пушӑн 24-мӗшӗ.
Пурнӑҫӗпе ӗҫӗ-хӗлӗ
Ленинград облаҫӗнчи Луга районӗнчи Шима ялӗнче рабочи ҫемьинче ҫуралнӑ. Вырӑс. Вӗренӳ тулли мар вӑтам. Ӗҫ-хӗлне 1930 ҫулта Киров (халӗ Октябрь) чукун ҫулӗн ҫул рабочийӗ пуҫланӑ.
РККА-а 1936 ҫулта чӗнсе илнӗ, чӑн ҫар хӗсметне вӗҫлесен, 1938 ҫултанпа, Карели АССРӗн Кемь хулинче вакунсене техника тӗрӗслевӗн пункчӗн пуҫлӑхӗнче ӗҫленӗ).
Совет Союзӗн Паттӑрӗн чысне илнӗ вӑхӑтра Карели фрончӗн 26-мӗш ҫарӗн 23-мӗш гварди перевҫӗсен дивизин перевҫи, гварди красноармеец. ВКП (б) /КПСС пайташӗ 1942 ҫултанпа. 1944 ҫулта кӗҫӗн лейтенантсен курсне пӗтернӗ хыҫҫӑн танк взвочӗн командирне лартаҫҫӗ.
Совет Союзӗн Паттӑрӗн чысне илнӗ вӑхӑтра 1-мӗш Балтиҫум фрончӗн 6-мӗш гварди ҫарӗн 10-мӗш штурмлакан инженер-сапер бригадин 47-мӗш ҫулӑм перекен танк полкӗн танк взвочӗн командирӗ, кӗҫӗн лейтенант.
Ҫапӑҫура хӑйӗн пуҫарӑвӗпе, ӗҫсен хӑюлӑхӗпе пехотӑна малалла илӗртнӗ, ҫавӑнпа та пирӗн пехотӑна малалла кайма мӗн чӑрмантарнине пӗлме тӑшман вучӗ айӗнче танкран 6 хутчен тухнӑ. Совет Союзӗн Паттӑрӗн чысне илнӗ вӑхӑтра 1-мӗш Беларуҫ фрончӗн 7-мӗш ҫарӗн 71-мӗш перевҫӗсен дивизин 210-мӗш перевҫӗсен полкӗн уйрӑм йышӗ, красноармеец.
Июнӗн 30-мӗшӗнче нимӗҫсен Белый Двор тата Заскорки таврашӗнчи тӗрев пунктне ярса илессишӗн пынӑ ҫапӑҫура тӗрек пунктне ҫавӑрса илекен танксен взводне ертсе пынӑ, чи малтан тӑшман тылне ҫӗмӗрсе кӗнӗ, тупӑран, пулемётран тата огнемётран персе тӑшмана аркатнӑ, ҫав хушӑрах 100 нимӗҫе ҫити тӗп тунӑ. Пӗр сехет хушши Александров взвочӗ Заскоркӑсене совет пехоти пыриччен тытса тӑнӑ.
Белый Двор ялӗнче Портный гварди лейтенантӑн танкне хӑйӗн танк вучӗпе хупланӑ, лешӗ гусеницӑна тӑшман траншейине пӑрӑннӑ чухне татнӑ, ҫапла майпа рота йышне кӗрекен танка тӑшмана ҫунтарса яма паман.
1944 ҫулхи утӑн 1-мӗшӗнче Шурман, Лесин тата Меруга пурӑнан вырӑнсемшӗн пынӑ ҫапӑҫура взводпа флангран обходнӑй манёвр тунӑ та, Лесина районӗнче тухнӑ чухне тӑшманӑн хӑй тӗллӗн ҫӳрекен икӗ установкипе тӗл пулнӑ, вӗсем совет танкӗсемпе пехотин тӗп ушкӑнне малалла кайма чарса тӑнӑ. Вӗсемпе пӗр пек кӗрешме тытӑнсан, вӗсене икӗ хутчен каялла чактарнӑ, ҫапла вара совет танкӗсемшӗн ҫул уҫса панӑ, хӑйӗн тӗслӗхӗпе хӗсӗрленин пӗтӗм ушкӑнне хӑй хыҫҫӑн илсе кайнӑ.
Ҫапӑҫусенче ҫапӑҫнӑ тапхӑрта 1944 ҫулхи ҫӗртмен 30-мӗшӗнчен пуҫласа утӑ уйӑхӗн 2-мӗшӗччен тӑшманӑн 200-т салтакӗпе офицерне тӗп тунӑ, 8-мӗш пулемётсен, 3 противотанковӑй орудисен вутне пусарнӑ, пӗр миномёт батарейине ҫӗмӗрсе радиостанциллӗ радиста тыткӑна илнӗ.
Александров Фёдор Михеевич — (-), 1-мӗш Беларуҫ фрончӗн 5-мӗш гварди танк ҫарӗн 6-мӗш гварди стрелоксен корпусӗн 214-мӗш гварди стрелоксен дивизин 93-мӗш гварди стрелоксен полкӗн эскадрилья командирӗ, кӗҫӗн лейтенант, Совет Союзӗн Паттӑрӗ,. № 5981).
1945 ҫулхи ҫӗртмен 24-мӗшӗнче Ф. М. Александров Ҫӗнтерӳ Парадне хутшӑнса хӑйӗн танкне Мускаври Хӗрлӗ лапам брусчаткипе ертсе пынӑ.
Вӑрҫӑ хыҫҫӑн офицер Совет Ҫарӗн танк чаҫӗсенче хӗсмете малалла тӑснӑ. 1958 ҫултанпа Ф. М. Александров майор — саппасра. Ленинград (халӗ — Санкт-Петербург) хулинче пурӑннӑ. 1986 ҫулхи юпа уйӑхӗн 15-мӗшӗнче вилнӗ.
Ленинград облаҫӗнчи Всеволожск районӗнче Ковалев ҫӑвинче (6-мӗш участок) пытарнӑ.
Ҫемье
Мӑшӑрӗ — Нина Павловна Александрова
Хисепӗсем
- Указ дати-. 02. 1944.
- Ленин орденӗ;
- Хӗрлӗ Ялав орденӗ;
- Тӑван Ҫӗршывӑн Аслӑ вӑрҫин I степеньлӗ орденӗ;
- Икӗ Хӗрлӗ Ҫӑлтӑр орденӗ;
- Медальсем;
- Карели Республикин хисеплӗ гражданинӗ (вилнӗ хыҫҫӑн, 2025 ҫул).
Астӑвӑм
Ф. М. Александров портретне Петрозаводскри Совет Союзӗн Геройӗсен Галерейинче вырнаҫтарнӑ.
Ӑнлантарусем
Вуламалли
- . — Карельское изд, 1968.
- — Карелия, 1985.
- . — 3-е изд., доп. и испр. — 1984.
Александров Фёдор Михеевич «Ҫӗршыв Паттӑрӗсем» сайтра