Андреев Николай Трофимович

Николай Андреев 1905 ҫулхи чӳкӗн 21-мӗшӗнче Мускавра извозчик ҫемйинче ҫуралнӑ. Октябрьти революци хыҫҫӑн вӑл посыльнӑйра, унтан тимӗрҫӗ лаҫҫинче подмастерьре ӗҫлеме тытӑннӑ. Кӑштахран Андреев «Ирӗклӗх"типографинче, кайран Моссоветӑн 15-мӗш типографийӗнче ӗҫлеме тытӑннӑ. 1927 ҫулта вӑл Хӗрлӗ Ҫара хӗсмете кайнӑ, Мускаври 1-мӗш Пролетари дивизийӗн 2-мӗш стрелковӑй полкӗнче хӗсметре тӑнӑ, унта полк шкулӗнчен вӗренсе тухнӑ, взвод командирне тата курссен старшинине пулӑшаканӗ пулма тивӗҫлӗ пулнӑ. 1929 ҫулта Андреев запаса тухнӑ, ун хыҫҫӑн каллех типографире ӗҫлеме пуҫланӑ. Ӗҫ вӗҫленнӗ тӗле типографисенче аслӑ, ҫиччӗмӗш разряд пулнӑ.

Андреев Хӗрлӗ Ҫара запасран каллех 1935 ҫулта чӗнсе илнӗ, хӗсмете Байкал лешьен округӗнче иртме пуҫланӑ, малтан 93-мӗш стрелоксен дивизин 279-мӗш стрелоксен полкӗн стрелоксен взвочӗн командирӗ пулнӑ, каярахпа стрелоксен ротин командирӗ пулса тӑнӑ, 1938 ҫултанпа — Иркутск облаҫӗн Тайшет районӗн ҫар комиссарӗ.

Тӑван ҫӗршывӑн Аслӑ вӑрҫи пуҫлансан Андреев фронта лекме хӑтланнӑ, анчах 1942 ҫулхи кӑрлач уйӑхӗнче кӑна ӑна офицерсен курсне янӑ. Совет Союзӗн Паттӑрӗн чысне илнӗ вӑхӑтра Сталинград фрончӗн 273-мӗш перевҫӗсен дивизин 967-мӗш перевҫӗсен полкӗн батальон командирӗ, капитан. Андреев хутшӑннипе пӗрремӗш ҫапӑҫу 1942 ҫулхи утӑ уйӑхӗнче пулса иртнӗ, ҫак ҫапӑҫу вӑхӑтӗнче вӑл уринчен аманнӑ, ун хыҫҫӑн пӗр уйӑх госпитальте сипленнӗ. Совет Союзӗн Паттӑрӗн чысне илнӗ вӑхӑтра 1-мӗш Беларуҫ фрончӗн 7-мӗш ҫарӗн 260-мӗш перевҫӗсен дивизин 1026-мӗш перевҫӗсен полкӗн батальон командирӗ, капитан. Андреев «Кольцо» операцие тӳрремӗнех хутшӑннӑ, ҫакӑншӑн Хӗрлӗ Ялав орденне пӗрремӗш илнӗ.

1943 ҫулхи ҫуркунне-ҫулла Андреев та кӗнӗ дивизие Тула хулине ҫӗнӗрен йӗркелеме илсе кайнӑ. Ӑна вӗҫленӗ хыҫҫӑн Андреев Орела, Брянска тата ытти хуласене ирӗке кӑларнӑ ҫӗре хутшӑннӑ. 1943 ҫулхи кӗркунне Андреев 1028-мӗш стрелковӑй полк командирӗ пулса тӑрать.

Андреевпа унӑн паттӑр ӗҫӗн подразделенийӗ тунӑ истори ҫинчен Лев Исаевич Славинӑн ҫар корреспонденчӗн «Варшава шоссерӗ"очеркӗнче ҫырса кӑтартнӑ, вӑл «Известия» хаҫатра пичетленнӗ. 1944 ҫулхи ҫурла уйӑхӗнче совет ҫарӗсем, ҫав шутра Андреев полкӗ те, Висла шывӗ хӗррине тухнӑ. Нимӗҫ фашисчӗсен ҫарӗсем контратакӑна кайнӑ, ҫавна пула 1-мӗш Белорусси фрончӗн ҫарӗсем, Варшавӑна ирӗке кӑларма тӗллев лартнӑскерсем, оборона ҫине куҫнӑ та наступление чарса лартнӑ. 1945 ҫулхи кӑрлачӑн 14-мӗшӗнче ҫеҫ Варшава-Познань операцине пуҫарса янӑ. Январӗн 16-мӗшӗнче Андреев полкӗ каялла чакакан тӑшманпа параллеллӗ пулса тепӗр ҫырана каҫрӗ. Нимӗҫсем тепӗр кунне юханшыв урлӑ каҫма палӑртнӑ совет чаҫӗсемпе кансӗрлес тесе ҫыран хӗрринчи укрепленисем тума тытӑннӑ. Андреев полкӗ хӑй сисмесӗрех малалла кайнӑ та окоп чавнӑ. Нимӗҫсем ҫакна асӑрхасан вӗсен тыткӑна парӑнма тивнӗ. Часах нимӗҫ ҫарӗсем полка атакӑланӑ, анчах пырса ҫитнӗ совет чаҫӗсем атакӑна сирсе янӑ, Андреев хӑйӗн полкӗпе пӗрле поляксен ытти вырӑнӗсене, ҫулсене, сӑрт-тусене ирӗке кӑларнӑ, юлашкинчен Варшавӑна ирӗке кӑларнӑ.

1945 ҫулхи нарӑс уйӑхӗнче Андреев пысӑк хими предприятине туртса илнӗ ҫӗре хутшӑннӑ, унта тӗрлӗ патшалӑх гражданӗсем, ҫав шутра СССР та, ирӗксӗр ӗҫлеттернӗ.

Андреев Николай Трофимович — (-), Совет Союзӗн Паттӑрӗ,,. Каярахпа Андреев Берлин операцине хутшӑннӑ тата унӑн полкӗ 1945 ҫулхи акан 26-мӗшӗнче Эльба юханшывӗ ҫинче американ ҫарӗсенчен пӗринпе тӗл пулнӑ.

Вӑрҫӑ хыҫҫӑн Андреев Совет Ҫарӗн ретӗнче хӗсмете малалла тӑснӑ. 1953—1958 ҫулсенче вӑл Кӑркӑс ССРӗн ҫар комиссарӗ вырӑнне йышӑннӑ. 1958 ҫулта Андреев отставкӑна тухнӑ, 1974 ҫулхи авӑнӑн 27-мӗшӗнче вӑл вилнӗ, ӑна Кӑркӑс ССРӗн тӗп хулинче Фрунзе (халӗ — Бишкек) пытарнӑ.

•  Андреев Николай Трофимович «Ҫӗршыв Паттӑрӗсем» сайтра