Борисов Николай Борисович

Борисов Николай Борисович
Борисов Николай Борисович
Ҫуралнӑ вӑхӑт	1918 ҫулхи раштавӑн 19-мӗшӗ
Ҫуралнӑ вырӑн	Демидовский район[d];
Вилнӗ вӑхӑт	1978 ҫулхи утӑн 10-мӗшӗ (59 ҫул)
Вилнӗ вырӑн	Смоленск облаҫӗ, Раççей Федерациллĕ Социализмлă Совет Республики, СССР;
Пӑхӑнни	СССР
Ҫар тӗсӗ
Звани
Командӑланӑ	батальон
Вӑрҫӑсем/ҫапӑҫусем	Совет-финн вӑрҫи[d];
Наградӑсемпе хисепсем	;
	РУВИКИ.Медиа ҫинчи материалсем

Борисов Николай Борисович (1918 ҫулхи раштавӑн 19-мӗшӗ, Демидовский район^[d] — 1978 ҫулхи утӑн 10-мӗшӗ, Смоленск облаҫӗ) — Совет Ҫарӗн майорӗ, совет-финн тата Тӑван Ҫӗршывӑн Аслӑ вӑрҫисене хутшӑннӑскер, Совет Союзӗн Паттӑрӗ (1944).

Биографи

Борисовӑн Смоленскри Ҫӗнӗ ҫӑвари вилтӑпри.

Николай Борисов 1918 ҫулхи раштавӑн 19-мӗшӗнче Чёрная Грязь^[1] ялӗнче (халӗ — Смоленск облаҫӗнчи Демидов районӗ) хресчен ҫемйинче ҫуралнӑ. Вӑтам пӗлӳ илнӗ, ҫичӗ класс вӗренмелли шкулта пӗлӳ илнӗ. 1937 ҫулта ялтан тухса кайнӑ, Калуга облаҫӗнчи Фаянсовая чукун ҫул станцийӗнче пурӑннӑ, станцинчи кӑмрӑк склачӗсенче ӗҫленӗ, ҫав вӑхӑтрах каҫхи шкулта вӗреннӗ. Каярахпа Мускав-Киев чукун ҫулӗн пӑравус хуҫалӑх уйрӑмӗнче бухгалтер пулса ӗҫленӗ. 1938 ҫулхи юпа уйӑхӗнче ӑна Ӗҫ ҫыннисемпе хресченсен Хӗрлӗ Ҫарне хӗсмете чӗннӗ. Кӗҫӗн командирсен шкулне вӗренсе пӗтернӗ, совет-финн вӑрҫине хутшӑннӑ. 1941 ҫулта, вӑрҫӑ пуҫланас умӗн, Сталинградри ҫарпа политика училищине вӗренсе пӗтернӗ. 1941 ҫулхи раштав уйӑхӗнчен пуҫласа — Тӑван Ҫӗршывӑн Аслӑ вӑрҫин фрончӗсенче. 1942 ҫулта ВКП(б) ретне тӑнӑ. 1944 ҫулхи ҫу уйӑхӗ тӗлне Николай Борисов майор 1-мӗш Балтикаҫум фронтӗнчи 43-мӗш ҫарӑн 179-мӗш стрелоксен дивизийӗн 215-мӗш стрелоксен полкӗнчи стрелоксен батальонӗпе командӑланӑ. Беларуҫ ССР-не ирӗке кӑларнӑ чухне палӑрнӑ^[2].

1944 ҫулхи ҫӗртмен 23-мӗшӗнче, нимӗҫсен Витебск тӗлӗнчи ушкӑнне ҫӗмӗрсе тӑкнӑ ҫапӑҫусенче, Борисов ертсе пыракан батальон тӑшманӑн виҫӗ хӳтӗлев вырӑнӗ урлӑ пӗрремӗш каҫнӑ та чарӑнмасӑрах Витебск облаҫӗнчи Шумилино посёлокне пырса кӗнӗ. Каярах чакакан нимӗҫ ҫарӗсен хыҫҫӑн хӑваласа, батальон салтакӗсем Хӗвеланӑҫ Двина патне тухнӑ. Ҫӗртмен 24-мӗшӗнче Бешенковичи патӗнче батальон юханшыв урлӑ каҫнӑ та плацдарм ярса илнӗ. Борисов юханшывӑн анӑҫ ҫыранне чи малтисен йышӗнче каҫнӑ. Тӑшмана ялтан хӑваласа кӑларса, ҫав кунах батальон 3-мӗш Беларуҫ фрончӗн ҫарӗсемпе пӗрлешнӗ, ку вара тӑшмана Борисов хулинче хупӑрласа илме май панӑ^[2].

СССР Аслӑ Канаш Президиумӗн 1944 ҫулхи утӑн 22-мӗшӗнчи Хушӑвӗпе «нимӗҫпе фашист хапсӑнчӑкӗсене хирӗҫ ҫапӑҫусенче командованин ҫар хушӑвӗсене тӗслӗхлӗн пурнӑҫланӑшӑн тата ҫав вӑхӑтра кӑтартнӑ хӑюлӑхпа паттӑрлӑхшӑн» Николай Борисов майора Совет Союзӗн Паттӑрӗ ятпа тивӗҫтернӗ, ӑна Ленин орденӗ тата 4132-мӗш номерлӗ «Ылтӑн Ҫӑлтӑр» медаль панӑ^[2].

Балтика ҫумне, Польшӑна ирӗке кӑларнӑ, Тухӑҫ Пруссири ҫапӑҫусене хутшӑннӑ. 1946 ҫулта Борисова майор ҫар ячӗпе запаса кӑларнӑ. 1949 ҫулта Беларуҫ ССР-ӗн КП(б) ТК ҫумӗнчи парти шкулне, 1954 ҫулта — Минскри педагогика институтне вӗренсе пӗтернӗ. Белорусси ССР-ӗнче парти, канаш, хуҫалӑх ӗҫӗсенче вӑй хунӑ. 1961 ҫултанпа Смоленск облаҫӗнчи Смоленск районӗнчи Архиповка шкулӗнче ачасене вӗрентнӗ. 1978 ҫулхи утӑн 10-мӗшӗнче пурнӑҫран уйрӑлнӑ, Смоленскри Новодевичье масарӗнче пытарнӑ^[2].

Ҫавӑн пекех 2-мӗш степеньлӗ Тӑван Ҫӗршыв вӑрҫин орденӗпе тата темиҫе медальпе чысланӑ^[2].

Ӑнлантарусем

^ 1941 ҫулхи тата 1980 ҫулхи карттӑсем ҫинче пӑхӑр.
^ ¹^,²^,³^,⁴^,⁵ Борисов Николай Борисович «Ҫӗршыв Паттӑрӗсем» сайтра

Вуламалли

Герои Советского Союза: Краткий биографический словарь / Пред. ред. коллегии И. Н. Шкадов. — Воениздат, 1987. — Т. 1 /Абаев — Любичев/. — 100 000 экз. — ISBN отс., Рег. № в РКП 87-95382.

Каҫӑсем

[1] 1941 ҫулхи тата 1980 ҫулхи карттӑсем ҫинче пӑхӑр.

[wh-2] ¹^,²^,³^,⁴^,⁵ Борисов Николай Борисович «Ҫӗршыв Паттӑрӗсем» сайтра

[1]

[2]