Борисов Николай Денисович

Борисов Николай Денисович
Борисов Николай Денисович
Ҫуралнӑ вӑхӑт	1923 ҫулхи ҫурлан 16-мӗшӗ
Ҫуралнӑ вырӑн	Михайловка[d];
Вилнӗ вӑхӑт	1988 ҫулхи раштавӑн 24-мӗшӗ (65 ҫул)
Вилнӗ вырӑн	Топки[d], Кемӗр облаҫӗ, Раççей Федерациллĕ Социализмлă Совет Республики, СССР;
Пӑхӑнни	СССР
Ҫар тӗсӗ
Звани	красноармеец
Вӑрҫӑсем/ҫапӑҫусем	Тӑван Ҫӗршывӑн Аслӑ вӑрҫи;
Наградӑсемпе хисепсем	;

Борисов Николай Денисович (1923 ҫулхи ҫурлан 16-мӗшӗ, Михайловка^[d] — 1988 ҫулхи раштавӑн 24-мӗшӗ, Топки^[d], Кемӗр облаҫӗ) — совет ҫар ҫынни, Ӗҫ ҫыннисемпе хресченсен Хӗрлӗ ҫарӗн старшини, Тӑван Ҫӗршывӑн Аслӑ вӑрҫине хутшӑннӑскер, Совет Союзӗн Паттӑрӗ (1945).

Пурнӑҫӗ

Николай Борисов 1923 ҫулхи ҫурлан 16-мӗшӗнче Михайловка ялӗнче (халӗ — Ҫӗнҫӗпӗр облаҫӗнчи Болотное районӗ) хресчен ҫемйинче ҫуралнӑ. Вырӑс. Шкулта пилӗк класс пӗтернӗ хыҫҫӑн малтан тӑван тӑрӑхӗнче, каярахпа Кемӗр облаҫӗнче тракторист пулса ӗҫленӗ. 1940 ҫулта ӑна Ӗҫ ҫыннисемпе хресченсен Хӗрлӗ Ҫарне хӗсмете чӗнсе илнӗ. 1941 ҫулхи ҫӗртме уйӑхӗнчен пуҫласа — Тӑван Ҫӗршывӑн Аслӑ вӑрҫин фрончӗсенче. Пӗрремӗш хут ҫапӑҫӑва Беларуҫри Новоборисово хули патӗнче кӗнӗ. Орелпа Курск пӗккинчи ҫапӑҫусене хутшӑннӑ, Полтава, Харьков, Киев хулисене ирӗке кӑларнӑ, Будапештшӑн ҫапӑҫнӑ. 3-мӗш Украина фронтӗнче кӗрешнӗ. 1945 ҫулхи ака уйӑхӗ тӗлне Николай Борисов гварди хӗрлӗ ҫар ҫынни 3-мӗш Украина фронтӗнчи 4-мӗш гварди ҫарӗнчи 1-мӗш гварди механизациленӗ корпусӑн 2-мӗш гварди механизациленӗ бригадин автоматчикӗ пулнӑ. Венӑшӑн пынӑ ҫапӑҫусенче палӑрнӑ^[1].

1945 ҫулхи акан 13-мӗшӗнче Борисов хӑй ирӗкӗпе кайнисене пухнӑ ултӑ ҫынлӑ ушкӑнпа пӗрле нимӗҫсен подразделенийӗсен тылне кӗрсе кайсан Дунай урлӑ хывнӑ Импери кӗперӗ патне тухнӑ, тӗллевӗ унӑн минӑсенчен хӑтарасси пулнӑ. Кӗпере питӗ хытӑ сыхланӑ пулин те (автоматчиксем, танксем, бронетранспортерсем), ушкӑн ҫапӑҫса кӗпер варинне тапӑнса кӗнӗ, сирпӗтмелли зарядсем патне каякан пралуксем патне ҫитсе вӗсене касса татнӑ, сирпӗтмелли япаласене вара шыва пӑрахнӑ, ҫапла майпа кӗпере ҫӑлса хӑварнӑ. Ушкӑнри пӗтӗм ҫынна: Борисова, Андрей Кульнева, Григорий Москальчука, Максим Ластовские, Фёдор Минина, Андрей Золкина — Совет Союзӗн Паттӑрӗн ятне пама тӑратнӑ^[1].

СССР Аслӑ Канаш Президиумӗн 1945 ҫулхи ҫӗртмен 29-мӗшӗнчи Указӗпе «Вена хулинчи Дунай урлӑ хывнӑ Импери кӗперне ярса илес, унӑн минӑсенчен хӑтарас тата ӑна тытса тӑрас операцире кӑтартнӑ хӑюлӑхпа паттӑрлӑхшӑн» Николай Борисов гварди хӗрлӗ ҫар ҫыннине Совет Союзӗн Паттӑрӗ ятпа тивӗҫтернӗ, ӑна Ленин орденӗ тата 8737-мӗш номерлӗ «Ылтӑн Ҫӑлтӑр» медаль панӑ^[1].

1950 ҫулта старшина ҫар ячӗпе Борисова запаса кӑларнӑ. Кемӗр облаҫӗнчи Топки хулинче пурӑнма пуҫланӑ, унта малтан пӑравусра кочегар пулса вӑй хунӑ, кайран тепловоз машинисчӗн пулӑшуҫинче ӗҫленӗ^[2]. 1988 ҫулхи раштавӑн 24-мӗшӗнче пурнӑҫран уйрӑлнӑ. Топки хулинче пытарнӑ^[3].

Ҫавӑн пекех 1-мӗш степеньлӗ Тӑван Ҫӗршыв вӑрҫин орденӗпе тата Хӗрлӗ Ҫӑлтӑр орденӗпе, унсӑр пуҫне темиҫе медальпе чысланӑ.

Астӑвӑм

Кемӗр облаҫӗнчи Киселевск хулинчи 15-мӗш шкула Н. Д. Борисовӑн ятне панӑ^[1]. Болотное хулинчи Паттӑрсен аллейинче унӑн бюстне лартнӑ. Борисов Николай Денисович Совет Союзӗн Паттӑрӗн ятне Ҫӗнҫӗпӗрти Мухтав монуменчӗ ҫумӗнчи Паттӑрсен аллейинче ӗмӗрлӗхех ҫырса хӑварнӑ^[2].

Ӑнлантарусем

^ ¹^,²^,³^,⁴ Борисов Николай Денисович (паллӑ мар). victorymuseum.ru. Музей Победы. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи акан 16-мӗшӗ.
^ ¹^,² Борисов Николай Денисович (паллӑ мар). archportal.nso.ru. Мультимедийный архив Новосибирской области. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи акан 16-мӗшӗ.
^ Борисов Николай Денисович (паллӑ мар). warheroes.ru. Герои страны. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи акан 16-мӗшӗ.

Каҫӑсем

[museum-1] ¹^,²^,³^,⁴ Борисов Николай Денисович (паллӑ мар). victorymuseum.ru. Музей Победы. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи акан 16-мӗшӗ.

[archive-2] ¹^,² Борисов Николай Денисович (паллӑ мар). archportal.nso.ru. Мультимедийный архив Новосибирской области. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи акан 16-мӗшӗ.

[heroes-3] Борисов Николай Денисович (паллӑ мар). warheroes.ru. Герои страны. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи акан 16-мӗшӗ.

[1]

[2]

[3]